ŚWIĘTO ŚWIĄT

Dziś w prawosławiu obchodzona jest Pascha, najważniejsze święto liturgiczne upamiętniające Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Nazywane jest ,,świętem świąt” i ,,uroczystością nad uroczystościami”. Jest to czas radości, celebrowany przez 40 dni, podczas którego wierni pozdrawiają się słowami Christos Woskriesie – Chrystus Zmartwychwstał. Święto charakteryzuje się nocną liturgią, święceniem pokarmów oraz bogatą symboliką.

Pascha prawosławna jest świętem ruchomym. Obchodzona jest po pierwszej wiosennej pełni księżyca i zawsze po Passze żydowskiej. Ze względu na używanie kalendarza juliańskiego, termin ten często różni się od Wielkanocy w Kościele zachodnim.

Świętowanie rozpoczyna się w nocy z soboty na niedzielę uroczystą Jutrznią paschalną i Świętą Liturgią. Cerkwie są rozświetlone, a wierni niosą zapalone świece. Królewska brama ikonostasu pozostaje otwarta przez cały Tydzień Paschalny.

W tradycji prawosławnej Pascha jest uważana za serce prawosławia, a jej obchody są głęboko zakorzenione w mistycznym doświadczeniu zwycięstwa życia nad śmiercią.

W noc Paschy święcony jest chleb pszeniczny na zakwasie z wizerunkiem Zmartwychwstania Chrystusa nazywany Artos. Przez cały tydzień paschalny chleb wystawiony jest na pulpicie przed ikonostasem. W sobotę Tygodnia Paschalnego, po specjalnej modlitwie jest dzielony na mniejsze kawałki i rozdawany wiernym. Cząstkę artosu wierni spożywają a resztę przechowują jako relikwie, często spożywając je z modlitwą na poprawę zdrowia i duchową ochronę. Z powodu jego statusu świętości, obchodzi się z nim z wielką dbałością. Artos stanowi wspomnienie wydarzeń opisywanych przez Ewangelie, gdy Jezus ukazywał się uczniom i spożywał z nimi chleb.

Przed nami więc szczególny, wyjątkowy tydzień w Cerkwi prawosławnej, Carskie Wrota, zwane też Bramą Królewską, Świętą Bramą lub Świętymi Wrotami, ale również boczne, Diakońskie Wrota, na znak otwartego grobu Jezusa Chrystusa będą otwarte dzień i noc, a przed nimi na pulpicie wystawiony jest Artos – święty chleb.

Wpisem tym Zapraszamy do dwóch niebieskich podlaskich ,,perełek” drewnianej architektury. Kolor ten symbolizuje niebo, duchowość oraz czystość, bezpośrednio nawiązując do patrona danej świątyni, co jest częścią bogatej symboliki kolorystycznej prawosławnych miejsc kultu.

Dubicze Cerkiewne i Werstok – dwie miejscowości oddalone od siebie raptem o 7 kilometrów. Burzliwa historia, niezwykły koloryt, mnóstwo stycznych.

W tym miejscu warto wymienić elementy wspólne z liturgią Kościoła rzymskokatolickiego.

Pierwszym elementem wspólnym w Kościele prawosławnym i Kościele rzymskokatolickim jest uznawanie Wielkanocy za szczytowy moment roku liturgicznego. W obydwu Kościołach celebracja odbywa się w nocy. W Kościele prawosławnym liturgia rozpoczyna się przed północą, natomiast w Kościele rzymskokatolickim może rozpocząć się w godzinach wcześniejszych, ale zawsze po zapadnięciu
nocy. Innym wspólnym elementem jest procesja. Procesja obchodzi kościół raz lub trzy razy. W obydwu Kościołach wierni trzymają w rękach zapalone świece. W Kościele prawosławnym celebrans używa trójświecznika. W Kościele rzymskokatolickim również przez wiele wieków trójświecznik był używany. Wspólnym elementem jest kadzidło. W obydwu Kościołach radość jest potęgowana przez liczne śpiewy.

Najważniejszym wspólnym elementem „siostrzanych Kościołów” jest sprawowana nocą Eucharystia. Ponadto w obydwu Kościołach Pascha jest poprzedzona okresem Wielkiego Postu i Wielkim Tygodniem, a nocna celebracja Zmartwychwstania rozpoczyna okres Wielkanocny. W Kościele łacińskim jest Oktawa Wielkanocna, zaś w Kościele prawosławnym istnieje tzw. Święty Tydzień.

To ponadhistoryczne święto przekracza granice czasu i ludzkiego pojmowania. W nim chrześcijanie odnajdują sens i zwieńczenie historii świata i ludzkości oraz pozostają w nadziei własnego zmartwychwstania.