{"id":9671,"date":"2021-02-14T14:11:33","date_gmt":"2021-02-14T14:11:33","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=9671"},"modified":"2021-02-15T17:22:19","modified_gmt":"2021-02-15T17:22:19","slug":"opowiesci-drogi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=9671","title":{"rendered":"OPOWIE\u015aCI DROGI"},"content":{"rendered":"\n

,,Idziemy. Spieszymy si\u0119. Biegniemy. Byle szybciej. Do przodu. Miejskie spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 bezlitosne. Narzucaj\u0105 tempo. Porywaj\u0105 ze sob\u0105, jak wezbrana rzeka. Nie mo\u017cna temu pr\u0105dowi stawi\u0107 czo\u0142a. Przed laty w jednej z suwalskich wsi spotka\u0142em kobiet\u0119. \u2013 Pan sk\u0105d? \u2013 zapyta\u0142a. \u2013 Z Warszawy? A ja by\u0142a raz we Warszawie. Panie, powiedz pan. Dlaczego wy tam, we Warszawie, tak wszystko w skok. Tak w skok. Dok\u0105d si\u0119 tak spieszy\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n

My, mieszka\u0144cy du\u017cego miasta, niejednokrotnie z pob\u0142a\u017caniem, cho\u0107 czasem i z nieukrywan\u0105 pogard\u0105, patrzymy na wolno p\u0142yn\u0105ce \u017cycie po wsiach i w ma\u0142ych miasteczkach. Na powolny ruch r\u0119ki z chlebem podnoszonym do ust. Na stare twarze, przytulone do okiennych szyb, tkwi\u0105ce mi\u0119dzy plastykowymi pelargoniami i papierowymi firankami. My, mieszka\u0144cy du\u017cego miasta, kt\u00f3rych dziadkowie przyw\u0119drowali do tego miasta. Z takich w\u0142a\u015bnie wiosek i ma\u0142ych miasteczek.  Nie lubimy tego spokoju, pe\u0142nego godno\u015bci i pewno\u015bci istnienia. Z biegiem lat zatracili\u015bmy ju\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 patrzenia na otaczaj\u0105c\u0105 nas ziemi\u0119. Widzenia jej urody. Odczuwania jej b\u00f3l\u00f3w. Przechodzimy mimo. Obok.<\/em><\/p>\n\n\n\n

A przecie\u017c warto niekiedy wyj\u015b\u0107 na rozstajne drogi, gdzie\u015b daleko od miasta, gdzie zimowy \u015bnieg na drodze przyt\u0142umi\u0142 wszelkie zb\u0119dne odg\u0142osy. A s\u0105 takie rozstaje, takie \u015br\u00f3dpolne i \u015br\u00f3dle\u015bne drogi, na kt\u00f3rych sp\u0142ywa na cz\u0142owieka wielka cisza, ukryta na wielkiej, polskiej nizinie. <\/em> <\/p>\n\n\n\n

To prawda, \u017ce na pejza\u017c, zw\u0142aszcza nizinny, trzeba by\u0107 uwra\u017cliwionym. Trzeba jakby specjalnego rodzaju ,,s\u0142uchu\u201d, kt\u00f3ry reaguje na najmniejsze drgnienie powietrza, na te wszystkie tony, p\u00f3\u0142cienie, niuanse, kt\u00f3rymi pejza\u017c potrafi nagrodzi\u0107 i obdarzy\u0107. Warto jednak ,,uciszy\u0107 si\u0119 w sobie\u201d i poszuka\u0107 tego, co przecie\u017c jest, jeno wstydliwie skry\u0142o si\u0119 gdzie\u015b w g\u0142\u0119bi naszego ja, schowane za przybran\u0105 tak ch\u0119tnie mask\u0105 i kostiumem mieszka\u0144ca du\u017cego miasta. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Niekiedy warto niespiesznie p\u00f3j\u015b\u0107 tak\u0105 zapomnian\u0105 troch\u0119 drog\u0105 gin\u0105c\u0105 w oddali, we mgle spowijaj\u0105cej horyzont, przepadaj\u0105c\u0105 w szaro\u015bciach lasu, kt\u00f3ry potrafi by\u0107 tajemniczy, jak lasy z dzieci\u0119cych lektur. Warto tam w sobie poszuka\u0107 zagubionej w miejskim gwarze ciszy zawieruszonego gdzie\u015b spokoju.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

,,Ka\u017cdego roku nadchodzi dla mnie taki czas. Wtedy, gdy ziemia poczyna pachnie\u0107, zaczyna si\u0119 najbardziej niezwyk\u0142a ze wszystkich p\u00f3r, jakimi co roku obdarza nas natura: przedwio\u015bnie! Nadchodzi taki czas, aby \u2013 jak co roku \u2013 wyruszy\u0107 ku ja\u0107wieskim bagnom nad rzek\u0105 Biebrz\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Zagroda, od kt\u00f3rej chc\u0119 rozpocz\u0105\u0107 t\u0119 opowie\u015b\u0107, po\u0142o\u017cona by\u0142a na polanie otoczonej ze wszystkich stron lasem. Gdy wszed\u0142em na podw\u00f3rko, przywita\u0142o mnie szczekanie psa, a potem zobaczy\u0142em podnosz\u0105c\u0105 si\u0119 na m\u00f3j widok z \u0142awy pod \u015bcian\u0105 cha\u0142upy m\u0142od\u0105 kobiet\u0119 o twarzy Madonny. <\/em><\/p>\n\n\n\n

– Dzie\u0144 dobry. Przyjecha\u0142em z Warszawy. By\u0142em tu kilka lat temu i teraz zn\u00f3w przyjecha\u0142em, \u017ceby odwiedzi\u0107 pana Nowackiego. \u2013 Kobieta patrzy\u0142a na mnie milcz\u0105co, u\u015bmiecha\u0142a si\u0119, jakby z zak\u0142opotaniem. Do jej sp\u00f3dnicy tuli\u0142 si\u0119 umorusany i widokiem obcego cz\u0142owieka przestraszony ch\u0142opaczek.<\/em><\/p>\n\n\n\n

– A to, widzisz pan, jest taki k\u0142opot. Nasz dziadek umar\u0142 w zesz\u0142ym roku, w listopadzie.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nad nami brz\u0119cza\u0142y komary, do wiadra z wod\u0105 wpad\u0142a mucha i usi\u0142owa\u0142a si\u0119 wydosta\u0107, bezradnie trzepocz\u0105c skrzyde\u0142kami, pod stodo\u0142\u0105 kwicza\u0142y dwa prosiaki. C\u00f3\u017c powiedzie\u0107? Specjalnie tu przyjecha\u0142em, dziadek Nowacki s\u0142yn\u0105\u0142 jako gaw\u0119dziarz, kt\u00f3ry wiele umia\u0142 opowiedzie\u0107 o tutejszych, nadbiebrza\u0144skich okolicach. Nie zd\u0105\u017cy\u0142em zanotowa\u0107 jego opowie\u015bci i obieca\u0142em sobie, \u017ce musz\u0119 tu jeszcze powr\u00f3ci\u0107\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

To pocz\u0105tek jednej z opowie\u015bci. Jednej ze 180-ciu, jakie ukaza\u0142y si\u0119 w czterech pi\u0119knie wydanych tomach. Po\u015bwi\u0119conych w wi\u0119kszo\u015bci Mazowszu, Podlasiu, cho\u0107 w\u015br\u00f3d nich wiele i innych rejon\u00f3w naszej Ojczyzny. Miejsc le\u017c\u0105cych niejako na uboczu. Omijanych.<\/p>\n\n\n\n

Pragn\u0119 niezwykle gor\u0105co poleci\u0107, przybli\u017cy\u0107 zar\u00f3wno Autora\ntych niezwyk\u0142ych ksi\u0105\u017cek, jak i osobliwe historie w nich zawarte. <\/p>\n\n\n\n

Na p\u00f3\u0142ce w mojej biblioteczce, woluminy te zajmuj\u0105 poczesne\nmiejsce. Mog\u0119 do nich si\u0119ga\u0107 poszukuj\u0105c inspiracji, lub w celu pog\u0142\u0119bienia\nwiedzy, prawdziwa bowiem to jej skarbnica.<\/p>\n\n\n\n

,,Pod o\u017cywczym drzew cieniem\u201d<\/em><\/strong>, ,,Ward\u0119ga \u2013 opowie\u015bci z pobocza drogi\u201d<\/em><\/strong>, ,,Podr\u00f3\u017ce po Mazowszu\u201d<\/em><\/strong>, ,,Klangor i fanfary \u2013 opowie\u015bci z Mazowsza\u201d<\/em><\/strong>. Autorem tych tytu\u0142\u00f3w jest Pan Lechos\u0142aw Herz. Jak mawia sam o sobie \u2013 z pochodzenia Galicjusz, cho\u0107 od p\u00f3\u0142 wieku mieszkaniec Warszawy. Z zawodu aktor, najd\u0142u\u017cej i najserdeczniej zwi\u0105zany z Teatrem Dramatycznym, z zami\u0142owania krajoznawca, regionalista, przyrodnik, podr\u00f3\u017cnik, publicysta, autor wielu przewodnik\u00f3w i album\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

    My\u015bl\u0119, \u017ce najpe\u0142niej o miejscach opisywanych, ale r\u00f3wnie\u017c o\nsobie oddadz\u0105 s\u0142owa Autora. <\/p>\n\n\n\n

    ,,Wzrasta\u0142em w\u015br\u00f3d wzg\u00f3rz oraz g\u00f3r ma\u0142opolskich i tamte krajobrazy by\u0142y moimi krajobrazami. Na Mazowsze przyby\u0142em ponad p\u00f3\u0142 wieku temu. Nim zrozumia\u0142em nizinno\u015b\u0107 tej krainy, jej ca\u0142kowit\u0105 inno\u015b\u0107, odr\u0119bno\u015b\u0107, indywidualno\u015b\u0107, nim nauczy\u0142em si\u0119 j\u0105 czyta\u0107 i odczuwa\u0107, up\u0142yn\u0119\u0142o sporo czasu. P\u00f3\u017aniej jednak z ka\u017cdym rokiem coraz bardziej zanurza\u0142em si\u0119 w Mazowszu, i tak ju\u017c zosta\u0142o. Ca\u0142ymi gar\u015bciami czerpa\u0142em z tych nizin po\u015brodku Polski. Odkry\u0142em niezwyczajne bogactwo. M\u00f3wi\u0105c o Mazowszu, najcz\u0119\u015bciej ma si\u0119 na my\u015bli Warszaw\u0119, ale nie ona decyduje o ogl\u0105dzie Mazowsza, acz na nim wyros\u0142a, jest jego stolic\u0105 i \u017cywi si\u0119 jego sokami.<\/em> <\/p>\n\n\n\n

    Przez p\u00f3l wieku w\u0142\u00f3czy\u0142em si\u0119 po drogach i bezdro\u017cach tej niziny, przedziera\u0142em przez le\u015bne g\u0105szcze, zagl\u0105da\u0142em za wiejskie op\u0142otki, mi\u0119dzy parterowe domki ma\u0142ych miasteczek, do dwor\u00f3w i wiejskich ko\u015bci\u00f3\u0142k\u00f3w, tropi\u0142em \u015blady historii i zag\u0142\u0119bia\u0142em si\u0119 w \u0142osiowych matecznikach oraz podgl\u0105da\u0142em ptaki w gniazdach. Przewraca\u0142em stronice starych dokument\u00f3w w archiwach i zszywki stuletnich tygodnik\u00f3w. Rozmawia\u0142em z lud\u017ami. Gromadzi\u0142em to wszystko, uk\u0142ada\u0142em, a\u017c wreszcie zebra\u0142 si\u0119 stosik akuratny, aby z\u0142o\u017cy\u0107 z niego ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    Pomie\u015bci\u0142em w niej opowie\u015bci, eseje, gaw\u0119dy o tym, co najbardziej mnie zafascynowa\u0142o. To, co najciekawsze, znajduje si\u0119 zazwyczaj z dala od ucz\u0119szczanych dr\u00f3g i szlak\u00f3w. A i przy tych popularnych s\u0105 miejsca, na kt\u00f3re zazwyczaj nie zwraca si\u0119 uwagi, a dla rasowego krajoznawcy one w\u0142a\u015bnie s\u0105 sol\u0105 ziemi. <\/em><\/p>\n\n\n\n

    Mam niekiedy poczucie, i\u017c nale\u017c\u0119 do ostatnich dinozaur\u00f3w tak dzisiaj niemodnego krajoznawstwa. W epoce, w kt\u00f3rej zainteresowania czytelnik\u00f3w kierowane s\u0105 ku opisom egzotycznych kraj\u00f3w, dalekich lub bli\u017cszych babadag\u00f3w, takie krajoznawcze opowie\u015bci z ziemi mazowieckiej wydaj\u0105 si\u0119 nie do pogardzenia. Ksi\u0105\u017cka ta, opowiada o prowincji mazowieckiej, o tym co znajduje si\u0119 poza rogatkami Warszawy. Ukazane tutaj wioski i miasteczka, zabytkowe ko\u015bcio\u0142y i pa\u0142ace ze swoj\u0105 histori\u0105, z lud\u017ami, kt\u00f3rzy \u017cyli w ich cieniu lub swoim \u017cyciem dodawali im blasku, znajduj\u0105 si\u0119 po\u015br\u00f3d zadziwiaj\u0105co bogatej mazowieckiej przyrody, a jak si\u0119 zdaje, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas nawet nie podejrzewa Mazowsza o tak\u0105 przyrodnicz\u0105 rozpust\u0119. To wspania\u0142a dekoracja do tego, co ten region zawdzi\u0119cza cz\u0142owiekowi. <\/em><\/p>\n\n\n\n

    Nazbyt cz\u0119sto lekcewa\u017cone Mazowsze, zas\u0142uguje na bli\u017csz\u0105 przyja\u017a\u0144. Umie si\u0119 za ni\u0105 odwdzi\u0119czy\u0107. Do os\u00f3b mu przyjaznych prawdziwie u\u015bmiecha si\u0119 i pokazuje im miejsca wyj\u0105tkowe i czu\u0142o\u015bci oczekuj\u0105ce.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

    • \"\"<\/figure><\/li>
    • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

      Opowie\u015b\u0107 o Mazowszu – prawdziwie magicznej ziemi po\u015brodku\nPolski. To ksi\u0105\u017cka do czytania, od kt\u00f3rej oderwa\u0107 si\u0119 nie mo\u017cna. S\u0105 w niej\ngaw\u0119dy o miejscowo\u015bciach i miejscach znanych i takich, o kt\u00f3rych nie wie si\u0119\nnic albo niewiele: o rze\u017abionych cudach z mazowieckiej prowincji, o legendach i\npodaniach, urokliwych wioskach, ma\u0142ych prowincjonalnych miastach, miasteczkach,\no \u017belazowej Woli Fryderyka Chopina i Lipcach W\u0142adys\u0142awa Reymonta, ale i o ma\u0142ej\nPonikwi, o du\u017cym P\u0142ocku, ale i niewielkim Wyszogrodzie, o torfowiskach\nCa\u0142owania i Czarciego Do\u0142u oraz le\u015bnych uroczyskach puszcz mazowieckich, o\nludziach s\u0142awnych i zwyczajnych, sporo jest w tym wszystkim historii. <\/p>\n\n\n\n

      • \"\"<\/figure><\/li>
      • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

        ,,Mazowsze \u2013 skrawek ziemi po\u015brodku Polski. To ziemia prawdziwie magiczna. Ci, kt\u00f3rzy tej magii nie do\u015bwiadczyli, nie pojmuj\u0105 ile trac\u0105. Opowiada si\u0119 niekiedy o tej ziemi, a s\u0105 to opowie\u015bci nieco z\u0142o\u015bliwe, i\u017c przypomina ona obwarzanek. Ale jest troch\u0119 inaczej, bo w normalnym obwarzanku ciasto otacza pusty \u015brodek, a tutaj jest na odwr\u00f3t, po\u015brodku jest Warszawa, stolica pa\u0144stwa, miasto pe\u0142ne ech historii i znakomitych zabytk\u00f3w, a naoko\u0142o \u2013 po prostu niczego nie ma. Jest jeszcze inna, podobna opowie\u015b\u0107, w kt\u00f3rej obwarzankiem jest ca\u0142a Polska, a jej pustym \u015brodkiem, czyli niczym jest Mazowsze w\u0142a\u015bnie. Czy\u017c te opowie\u015bci nie s\u0105 prawdziwe? C\u00f3\u017c tutaj jest do polubienia? Te piaski, lasy, pola?<\/em><\/p>\n\n\n\n

        Pytaj\u0105 mnie cz\u0119sto ludzie, dlaczego akurat Mazowszem si\u0119 najbardziej interesuj\u0119, pisz\u0119 o nim, popularyzuj\u0119. No c\u00f3\u017c\u2026 Cz\u0119sto zachwycamy si\u0119 takimi \u015blicznymi kundelkami, a nie rasowymi okazami. Troch\u0119 kundelka w Mazowszu jest, ale fascynuj\u0105cy to kundelek. A im dalej w las, tym wi\u0119cej drzew. Mazowsze to ziemia przedziwna \u2013 niezwyk\u0142a historia, zadziwiaj\u0105co bogata przyroda, intryguj\u0105ce zabytki, zajmuj\u0105cy ludzie. S\u0142awili t\u0119 ziemi\u0119 wielcy poeci i dobre p\u0119dzle j\u0105 malowa\u0142y\u201d. <\/em><\/p>\n\n\n\n

        ,,Trudno o tym nie my\u015ble\u0107, trudno o to nie pyta\u0107: c\u00f3\u017c jest takiego w tej po\u0142o\u017conej na wsch\u00f3d od Radzymina ziemi r\u00f3wninnej? C\u00f3\u017c jest w tym krajobrazie raczej takim sobie, c\u00f3\u017c w tej ziemi jest, \u017ce rodzi\u0142a ona artyst\u00f3w i by\u0142a miejscem wywczasu i natchnienia poet\u00f3w, pisarzy i malarzy w\u0119druj\u0105cych po tej okolicy, aby, korzystaj\u0105c z go\u015bciny w licznych dworach, poznawa\u0107 ojczyste strony, \u017cycie i obyczaje mieszka\u0144c\u00f3w wsi. Wci\u0105\u017c trwa wiele z tych miejsc, w kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 dos\u0142ysze\u0107 ech lat minionych\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

          Podejrzewam, \u017ce gdzie\u015b ju\u017c o tym wspomnia\u0142em. Prawdopodobnie\nprzywo\u0142uj\u0105c, si\u0119gaj\u0105c do lektur Prof. Wiktora Zina. Ot\u00f3\u017c czytaj\u0105c ksi\u0105\u017cki,\nkt\u00f3re wysz\u0142y spod Jego pi\u00f3ra, jakby w tle s\u0142ysz\u0119 zawsze charakterystyczny\nza\u015bpiew Autora. Jedyny, niepowtarzalny. Mam jakby nawet poczucie, \u017ce w\u00f3wczas to\nnie ja czytam, \u017ce tylko przewracam kolejne stronice, a g\u0142os Profesora wydobywa\nsi\u0119 z poszczeg\u00f3lnych zda\u0144. Niezwyk\u0142e to uczucie, osobliwe doznanie. I podobnie\nnietypowo poch\u0142aniam zawsze my\u015bli wyra\u017cane przez Pana Lechos\u0142awa Herza. Polecam\ntaki spos\u00f3b czytania. Tym bardziej, \u017ce sylwetk\u0119 Autora, tembr g\u0142osu tak \u0142atwo w\ndzisiejszej dobie odszuka\u0107 w sieci.<\/p>\n\n\n\n

          \n