![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-1.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/3-3.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/4-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nPragn\u0119 dlatego zaprosi\u0107 Was raz\njeszcze. Zwyk\u0142e – niezwyk\u0142e kolorowe domki. Maj\u0105 niekt\u00f3re po sto\ni wi\u0119cej lat. Ka\u017cdy ukrywa w swoich \u015bcianach wiele niezwyk\u0142ych\nhistorii. Fotografuj\u0105c, niejednokrotnie zagl\u0105damy do okien. By\ndojrze\u0107 co\u015b zza cie\u0144kiej szklanej szybki. Czasem nawet\nwy\u0142apywali\u015bmy czyj\u015b skupiony wzrok. Bo przecie\u017c jak\u017ce cz\u0119sto\npodobnie spogl\u0105damy przez okno w\u0142asnego domu. Mo\u017ce nawet tak, jak\nczyni\u0142 to przed stu laty pewien ma\u0142y ch\u0142opiec z podlaskiej wsi\nSaczkowce, po\u0142o\u017conej niedaleko granicy z Bia\u0142orusi\u0105. Mia\u0142 na\nimi\u0119 J\u00f3zef. By\u0142 znakomitym obserwatorem. W swoim dzieci\u0119cym\numy\u015ble rejestrowa\u0142 wszystko to, co codziennie ogl\u0105da\u0142, s\u0142ucha\u0142,\nczego by\u0142 naocznym \u015bwiadkiem. T\u0119skni\u0142 za swoim ojcem, kt\u00f3rego\npozna\u0142 pierwszy raz dopiero w wieku siedmiu lat, jedynie z\nb\u0142yszcz\u0105cej fotografii naklejonej na sztywny kartonik. Ale i ojciec\nwyp\u0142ywaj\u0105c statkiem w rejs do dalekiej Ameryki, przed laty jedynie\nprzeczuwa\u0142, \u017ce \u017cegna si\u0119 nie tylko z rodzin\u0105, \u017con\u0105, ale i nie\nnarodzonym swoim dzieckiem. D\u0142ugie lata ma\u0142y J\u00f3zio spogl\u0105da\u0142\nprzez okno. Ojca spotka\u0142 i prawdziwie pozna\u0142 dopiero po dziesi\u0119ciu\nlatach od swoich narodzin. \n<\/p>\n\n\n\n
Ma\u0142y drewniany domek. W\u0142a\u015bnie takie\nlub inne obrazy przywo\u0142uje m\u00f3j umys\u0142 z przeczytanych kiedy\u015b\nlektur. Gor\u0105co polecam dwa tomy zatytu\u0142owane: ,,S\u0142o\u0144ce na miedzy”\nautorstwa J\u00f3zefa Rybi\u0144skiego. A nawet precyzyjnie to i trzeci tomik\nukaza\u0142 si\u0119 po wielu latach, bowiem maszynopis odnalaz\u0142a c\u00f3rka\npana J\u00f3zefa dopiero 24 lata po jego \u015bmierci (S\u0142o\u0144ce na miedzy – u\nPana Boga na Podlasiu). Niezwyk\u0142e to ksi\u0105\u017cki. W wyj\u0105tkowo\nsugestywny spos\u00f3b, pi\u0119knym j\u0119zykiem, opisane zosta\u0142o \u017cycie\nmieszka\u0144c\u00f3w Podlasia. Ich codzienno\u015b\u0107, ich obyczaje, czas wojen.\nCzas serdecznych, prostych, ciep\u0142ych ludzi. \n<\/p>\n\n\n\n
Polecam takie zwiedzanie. W\u00f3wczas nie spos\u00f3b, by nie zatrzyma\u0107 si\u0119, a nie by szybko przemkn\u0105\u0107 jedynie oboj\u0119tnie. Przystan\u0105\u0107, porozmawia\u0107, pozna\u0107 histori\u0119 tych miejsc ale i \u017cycie dzisiejsze. Czas pandemii jest czasem niezwykle trudnym, z\u0142o\u017conym. Ale nawet teraz, co \u015bwiadczy o wyj\u0105tkowej dobroduszno\u015bci, \u017cyczliwo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w, byli\u015bmy zapraszani do ich dom\u00f3w \ud83d\ude42 spotykali\u015bmy si\u0119 z przychylno\u015bci\u0105, u\u015bmiechem, blisko\u015bci\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Zapraszam wi\u0119c dzi\u015b odrobin\u0119 odmiennie… by obraz dope\u0142nia\u0142 s\u0142owom i odwrotnie… by opowie\u015b\u0107 wra\u017cliwego ch\u0142opca pozwoli\u0142a wydoby\u0107 te\u017c pi\u0119kno i historie ukryte w tych ma\u0142ych, skromnych, kolorowych domkach. <\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/6-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/7-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/8-1.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/9-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n,,Najwcze\u015bniejsze dzieci\u0144stwo kojarzy mi si\u0119 nieodmiennie ze smolnym zapachem \u015bwie\u017cych sosnowych wi\u00f3r\u00f3w i mi\u0119kkich, spod hebla stru\u017cek, kt\u00f3re codziennie wype\u0142nia\u0142y po\u0142ow\u0119 izby. Nasz pierwszy dom zosta\u0142 spalony w ostatnich dniach I wojny \u015bwiatowej. Pogorzelc\u00f3w przyj\u0119\u0142a lito\u015bciwie moja matka chrzestna, Maria Jarosz, nazywana Fiersza\u0142aw\u0105. Odda\u0142a nam mniejsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 domu, kom\u00f3rk\u0119 z prawem korzystania z kuchni. Moja matka chrzestna by\u0142a zacn\u0105, serdeczn\u0105, a przy tym zawsze weso\u0142\u0105 kobiet\u0105. Czuliby\u015bmy si\u0119 tam jak u siebie, gdyby nie… pluskwy. Nie pomaga\u0142o oblewanie ukropem, wypalanie naft\u0105, dezynfekcja dusz\u0105cym dymem pal\u0105cej si\u0119 siarki, a nawet podk\u0142adanie kilku przedstawicielek tego dokuczliwego gatunku pod ko\u0142a wozu przeje\u017cd\u017caj\u0105cego z nieboszczykiem. Atakowa\u0142y wszystkich domownik\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie mnie. Pami\u0119tam, jak ka\u017cdego ranka mama p\u0142aka\u0142a ogladaj\u0105c moje pogryzione cia\u0142o. W takiej sytuacji postanowiono przyst\u0105pi\u0107 do budowy domu jeszcze w zimie. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Niemcy nie zd\u0105\u017cyli na szcz\u0119\u015bcie wywie\u017a\u0107 ca\u0142ego drzewa z doszcz\u0119tnie wyci\u0119tej Puszczy Dubnickiej, tote\u017c ka\u017cdy z okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w korzysta\u0142 z tej okazji. Ludzie stawiali zr\u0119by i sprzedawali je w stanie surowym.<\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/11-1.jpg?fit=1024%2C576\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/12-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/13-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/10-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/14-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nW spo\u0142ecze\u0144stwie wiejskim tamtych czas\u00f3w by\u0142a silnie zakorzeniona solidarno\u015b\u0107, potrzeba udzielenia bezp\u0142atnej pomocy drugiemu cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 w trudnym po\u0142o\u017ceniu. Krewni, s\u0105siedzi, a nawet ludzie zupe\u0142nie obcy, z okolicznych wsi, przychodzili na t\u0142ok\u0119. Zbierali si\u0119 w um\u00f3wionym dniu, \u0142adowali fury drzewem, spi\u0142owanym przez je\u0144c\u00f3w rosyjskich, i wie\u017ali je na miejsce. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Przy t\u0142oce zwyczajowo nale\u017cy si\u0119 solidny pocz\u0119stunek, zawsze z w\u00f3dk\u0105, ale u pogorzelc\u00f3w nikt na to nie liczy\u0142. Ka\u017cdy zabiera\u0142 z sob\u0105 jedzenie i zawczasu zastrzega\u0142, \u017ce mu si\u0119 dzi\u015b wyj\u0105tkowo spieszy do domu, wi\u0119c nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uczestniczy\u0107 we wsp\u00f3lnym obiedzie. Ka\u017cdemu z uczestnik\u00f3w wystarcza\u0142o serdeczne podzi\u0119kowanie, mi\u0142e \u017cyczenia oraz poczucie spe\u0142nienia dobrego uczynku. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Kto ju\u017c z g\u00f3ry planuje budow\u0119 domu lub pomieszczenia dla inwentarza, ten bardzo starannie dobiera materia\u0142. Drzewo nale\u017cy \u015bcina\u0107 tylko w zimie i koniecznie za starego, czyli w ostatniej kwadrze ksi\u0119\u017cyca, a nigdy na nowiu, poniewa\u017c szybko b\u0119dzie pr\u00f3chnie\u0107 i toczy\u0107 je b\u0119d\u0105 robaki. Drzewo spi\u0142owane na nowiu nadaje si\u0119 tylko na opa\u0142. \u015aciany domu i pomieszcze\u0144 dla \u017cywiny musz\u0105 by\u0107 koniecznie wylotne, to znaczy z jednego kawa\u0142ka, nigdy sztukowane, bo zawsze w takim pomieszczeniu b\u0119dzie albo ubytek albo niedostatek. Je\u015bli takiego materia\u0142u nie ma, dom stawia si\u0119 w \u0142\u0105tki i wtedy wszystkie \u015bciany maj\u0105 jednakow\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107. Nie wolno u\u017cywa\u0107 drzewa z ,,wilkiem”, z grzybem, z dziupl\u0105, podziobanego przez dzi\u0119cio\u0142a lub z jakim\u015b innym uszkodzeniem. Nie nadaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c drzewo, w kt\u00f3re uderzy\u0142 piorun – mo\u017ce uderzy\u0107 po raz drugi – wywr\u00f3cone przez burz\u0119 lub takie, kt\u00f3re w czasie \u015bcinania zawis\u0142o na drugim drzewie. Je\u015bli ono ma jakie\u015b osobiste opory i niech\u0119tnie na ziemi\u0119 opada, to znaczy, \u017ce ten oporny charakter przejawi si\u0119 w budynku. B\u0119dzie buchtowa\u0107 si\u0119, czyli wypacza\u0107 lub w jaki\u015b inny spos\u00f3b czyni\u0107 wstr\u0119ty. Drzewo nie mo\u017ce by\u0107 te\u017c smolne, poniewa\u017c \u015bciany lub okna b\u0119d\u0105 poci\u0107 si\u0119 i zacieka\u0107. Takie drzewo nadaje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na podwaliny. I wreszcie, w \u017cadnym wypadku nie wolno, pod grzechem \u015bmiertelnym, \u015bcina\u0107 drzewa, na kt\u00f3rym zawieszony jest krzy\u017c albo inny \u015bwi\u0119ty symbol. Takie drzewo nazywano szcz\u0119\u015bliwym, rosn\u0105\u0107 ono b\u0119dzie po wieczne czasy.<\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/15-1.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/16-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/17-2.jpg?fit=1024%2C576\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nNie wiedzieli\u015bmy w jakiej fazie ksi\u0119\u017cyca drzewo by\u0142o \u015bcinane, natomiast nie mieli\u015bmy problemu z dobieraniem d\u0142ugo\u015bci. Jedyny k\u0142opot z tym, \u017ce ga\u0142\u0119zie nie by\u0142y obci\u0119te. Ten kto pracowa\u0142 w lesie, wie, jakie twarde s\u0105 w zimie zamarzni\u0119te s\u0119ki \u015bwierkowe, trudno jest tak zahartowa\u0107 siekier\u0119, aby nie wyszczerbi\u0142a si\u0119 na ich twardo\u015bci. Nic te\u017c dziwnego, \u017ce mama zawsze wraca\u0142a ze zw\u00f3zki okropnie zm\u0119czona, ale i szcz\u0119\u015bliwa patrz\u0105c na zgromadzony budulec, w kt\u00f3rym widzia\u0142a kszta\u0142ty swojego domu. Postanowiono go stawia\u0107 na starym pogorzelisku z tym, \u017ce fundamenty mia\u0142y by\u0107 przesuni\u0119te bli\u017cej ulicy, co symbolizowa\u0142o szcz\u0119\u015bcie i post\u0119p. I wtedy wy\u0142oni\u0142 si\u0119 niespodziewany problem: w nowych wykopach natrafiono na ludzkie szkielety. Inne miejsce na budow\u0119 nie wchodzi\u0142o w rachub\u0119. Ksi\u0105dz proboszcz poleci\u0142 wykopa\u0107 wszystkie groby, szcz\u0105tki ludzkie przewie\u017a\u0107 do Ku\u017anicy, gdzie je pogrzeba\u0142 na starym cmentarzu z wszelkimi chrze\u015bcija\u0144skimi honorami. Droga do budowy by\u0142a wolna, ale pozosta\u0142a jaka\u015b zadra, \u017ce naruszono spok\u00f3j zmar\u0142ych, \u017ce nasz dom b\u0119dzie sta\u0142 na ich mogi\u0142ach.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Zak\u0142adziny by\u0142y nawet jak na pogorzelc\u00f3w bardziej ni\u017c skromne, bez zak\u0142adzinowego pocz\u0119stunku. Podczas takiej uczty nigdy nie podawano w\u00f3dki. Nie po\u015bwi\u0119conych \u015bcian, \u015bci\u015blej m\u00f3wi\u0105c podwalin przysz\u0142ego domu, nie nale\u017ca\u0142o oblewa\u0107 szata\u0144skim alkoholem. Podwaliny by\u0142y z grubych, smolnych kloc\u00f3w, aby je ud\u017awign\u0105\u0107, spraszano s\u0105siad\u00f3w, a i przejezdni zatrzymywali si\u0119, uwi\u0105zywali konie, zawsze ch\u0119tni przygl\u0105da\u0107 si\u0119 takiej uroczysto\u015bci. Nie co dzie\u0144 budowano dom.<\/em><\/p>\n\n\n\n
W ko\u0144cu i u nas nast\u0105pi\u0142 ten tak wa\u017cny moment uroczystego po\u0142o\u017cenia pierwszej padruby – podwaliny – na po\u0142udniow\u0105 stron\u0119 domu. Mimo trzaskaj\u0105cego mrozu wszyscy odkryli g\u0142owy. Babcia prze\u017cegna\u0142a si\u0119, pokropi\u0142a wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 fundamenty na cztery strony \u015bwiata, a nast\u0119pnie w specjalnie sporz\u0105dzone wg\u0142\u0119bienie w\u0142o\u017cy\u0142a medalik \u015bwi\u0119tego Benedykta, patrona ,,od wszystkiego”, medalik Matki Bo\u017cej Szkaplernej oraz szczypt\u0119 zi\u00f3\u0142ek po\u015bwi\u0119canych w oktawie Bo\u017cego Cia\u0142a. Pomodli\u0142a si\u0119 cicho, znowu pokropi\u0142a wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105 i prze\u017cegna\u0142a si\u0119 nabo\u017cnie, a za ni\u0105 wszyscy obecni. <\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/18-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/19-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/20-2.jpg?fit=1024%2C576\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n,,Daj wam Panie Bo\u017ce”, nawet zupe\u0142nie nieznajomi ludzie sk\u0142adali szczere \u017cyczenia, bo dobre s\u0142owo, wypowiedziane w dobr\u0105 por\u0119, mo\u017ce wiele dobrego zdzia\u0142a\u0107. Pami\u0119tam jeszcze, \u017ce kto\u015b \u017cyczy\u0142 dziadkowi, aby na tym progu powita\u0142 swych syn\u00f3w z dalekiego \u015bwiata.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Ludzie zamo\u017cni wk\u0142adali do podwaliny z\u0142ot\u0105 monet\u0119, aby bogactwo zawsze go\u015bci\u0142o w \u015bcianach tego domu, ale babcia, nie maj\u0105c z\u0142otej, nie po\u0142o\u017cy\u0142a nawet miedzianej uwa\u017caj\u0105c, \u017ce pieni\u0105dz to wymys\u0142 szata\u0144ski, wi\u0119c nie powinien znajdowa\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy \u015bwi\u0119to\u015bciami. <\/em> <\/p>\n\n\n\n
Majster wykorzysta\u0142 sytuacj\u0119 i poprosi\u0142 obecnych o pomoc w zestawieniu ju\u017c zawczasu przygotowanych \u015bcian domu. Ludzie \u017cwawo ruszyli do pomocy. Ani si\u0119 obejrzeli\u015bmy, jak nasz dom sta\u0142 prawie pod okna.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Te kilka \u015bcian by\u0142o ju\u017c domem. W jego obr\u0119bienie nie nale\u017ca\u0142o kl\u0105\u0107, wspomina\u0107 \u017cadnej choroby, nieszcz\u0119\u015b\u0107, z\u0142ego ducha. Nie wolno tam siusia\u0107, gdy\u017c dobre duchy z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie zechc\u0105 zamieszka\u0107 w takim miejscu, a w \u017cadnym wypadku siusia\u0107 przez otwory okienne, w nich bowiem mog\u0105 ju\u017c siadywa\u0107 anio\u0142ki i pilnowa\u0107, aby jakiekolwiek z\u0142o nie przedosta\u0142o si\u0119 do wn\u0119trza domu, kt\u00f3rego podwaliny s\u0105 po\u015bwi\u0119cone. Czasami z\u0142y majster specjalnie robi to na z\u0142o\u015b\u0107 gospodarzowi i wtedy okna b\u0119d\u0105 zawsze ciekn\u0105\u0107, nawet gdyby wstawiono drugie i trzecie okno. Nie wolno gwizda\u0107 w tym domu, co jak wiadomo zawsze przywo\u0142uje Z\u0142ego. W obr\u0119bie \u015bcian nie nale\u017cy by\u0107 w czapce, ale z powodu zimowej pory Pan B\u00f3g przebaczy to odst\u0119pstwo od prastarych obyczaj\u00f3w. W po\u015bwi\u0119conych \u015bcianach nale\u017cy opowiada\u0107 o wydarzeniach mi\u0142ych, radosnych i zwi\u0105zanych z Bogiem. Tak ludzie starzy m\u00f3wili i tego wszystkiego przestrzegali. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Mama nie by\u0142a obecna na zak\u0142adzinach. Wr\u00f3ci\u0142a z zarobk\u00f3w jak zwykle p\u00f3\u017ano i jak zwykle zm\u0119czona. Pracowa\u0142a przy wyburzaniu mur\u00f3w jakiego\u015b browaru czy cegielni, nie pami\u0119tam. By\u0142a zaskoczona i bardzo szcz\u0119\u015bliwa, kiedy ujrza\u0142a prawie po\u0142ow\u0119 naszego domu, kt\u00f3ry ju\u017c wkr\u00f3tce stanie pod wiech\u0105. Nazajutrz nie posz\u0142a na zarobki, ale pracowa\u0142a przy budowie. <\/em> <\/p>\n\n\n\n
Od tej pory r\u00f3wnie\u017c nasz majster pracowa\u0142 do p\u00f3\u017anej nocy. Przygotowywa\u0142 drzwi i okna, pozostawiaj\u0105c po sobie sterty sosnowych stru\u017cek o smolnym zapachu. Wprawdzie do obowi\u0105zk\u00f3w cie\u015bli nale\u017ca\u0142a tylko konstrukcja zr\u0119bu, po\u0142o\u017cenie belek i ustawienie krokwi, ale nasz majster by\u0142 pod tym wzgl\u0119dem uniwersalny.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Dziadek natomiast jeszcze przed \u015bwitem wyje\u017cd\u017ca\u0142 do tych wiosek, kt\u00f3re szcz\u0119\u015bliwie ocala\u0142y od wojny… po pro\u015bbie o s\u0142om\u0119 do krycia domu i obory, poniewa\u017c nasze pola by\u0142y doszcz\u0119tnie zniszczone. Pro\u015bba odbywa\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b, \u017ce dziadek zatrzymywa\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku jakiej\u015b wsi i w pierwszej cha\u0142upie przedk\u0142ada\u0142 cel swojej wizyty. Zreszt\u0105 w tych czasach zjawisko to by\u0142o tak powszechne, \u017ce jak tylko we wsi pokaza\u0142 si\u0119 kto\u015b obcy na drabiniastym wozie, to wiadomo po co. ,,Nikt nie pojedzie \u017cebra\u0107 o s\u0142om\u0119 z rozkoszy” – powiadali i wynosili przed podw\u00f3rko du\u017cy snop czystej s\u0142omy. Ci, kt\u00f3rzy znali dziadka osobi\u015bcie, sami przywozili po furce dobrej s\u0142omy, bo ka\u017cdy wiedzia\u0142, \u017ce na pokrycie wszystkich budynk\u00f3w trzeba jej bardzo du\u017co.<\/em><\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/21-1.jpg?fit=1024%2C1024\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/22-2.jpg?fit=1024%2C1024\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/23-3.jpg?fit=1024%2C1024\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nNie wiem, jak odbywa\u0142a si\u0119 ceremonia stawiania wianka, by\u0142a bowiem wielka \u015bnie\u017cyca i babcia obawia\u0142a si\u0119 o moje zdrowie. Prawdopodobnie, zgodnie z og\u00f3lnym zwyczajem, po wybudowaniu zr\u0119bu i za\u0142o\u017ceniu oczep na szczytowej krokwi cie\u015bla umocowa\u0142 male\u0144ki drewniany krzy\u017cyk z symbolami swego zawodu – drewnian\u0105 siekierk\u0105 i pi\u0142\u0105. Wszystko to w obramowaniu wianka z jakiejkolwiek zieleni. Je\u015bli przy zak\u0142adzinach unika si\u0119 alkoholu, to na wianek gospodarz musi koniecznie postawi\u0107 dobr\u0105 w\u00f3dk\u0119. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Kiedy ju\u017c chata by\u0142a pod strzech\u0105, po\u0142o\u017cono w niej sufity, wstawiono drzwi, a otwory okienne zabito deskami. Ca\u0142a rodzina odgrzewa\u0142a zamarzni\u0119t\u0105 glin\u0119 i stawia\u0142a piece. Pami\u0119tam, jak podczas trzaskaj\u0105cego mrozu mama lepi\u0142a komin. Jeszcze przed chwil\u0105 gor\u0105ca glina, na dachu zamarza\u0142a w jej pop\u0119kanych do krwi r\u0119kach. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Babcia by\u0142a zaj\u0119ta dezynfekcj\u0105 ubra\u0144 i sprz\u0119t\u00f3w. Ubrania i po\u015bciel gotowa\u0142a w olbrzymim kotle ustawionym na podw\u00f3rku, a po wyj\u0119ciu zostawia\u0142a na mrozie. Ka\u017cd\u0105 szczelin\u0119 w \u0142\u00f3\u017ckach, sto\u0142kach wyskrobywa\u0142a no\u017cem, oblewa\u0142a naft\u0105, potem wrz\u0105tkiem i r\u00f3wnie\u017c wystawia\u0142a na mr\u00f3z. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Gdzie\u015b tak na pocz\u0105tku lutego przed naszym nowym domem zebra\u0142a si\u0119 ca\u0142a rodzina wraz z dziadkiem Eljaszewiczem, kt\u00f3ry sam ju\u017c wstawia\u0142 okna. Wszyscy jeszcze bardziej przej\u0119ci ni\u017c przy zak\u0142adzinach. Ciotka Hanka by\u0142a rozpromieniona, ciotka Kazimierka przebiera\u0142a w r\u0119ku r\u00f3\u017caniec, z kt\u00f3rym nigdy si\u0119 nie rozstawa\u0142a. Wszyscy trwali w niemym oczekiwaniu na to, co ma si\u0119 sta\u0107 ju\u017c za chwil\u0119. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Po raz pierwszy pr\u00f3g nowego domu powinno przekroczy\u0107 zwierz\u0119, najlepiej kot. Przecie\u017c w obr\u0119bie nowego budynku mog\u0142o czai\u0107 si\u0119 jakie\u015b z\u0142o, kt\u00f3re zawsze spada na pierwszego mieszka\u0144ca. Wypu\u015bci\u0142em kotka zza pazuchy. Rozejrza\u0142 si\u0119 po sieni, potem zacz\u0105\u0142 w\u0119szy\u0107 nowe zapachy, wskoczy\u0142 na pr\u00f3g domu, a stamt\u0105d wprawnie na ciep\u0142y ju\u017c piec chlebowy. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Wej\u015bcie do domu zapocz\u0105tkowa\u0142a mama. Jedn\u0105 r\u0119k\u0105 przytrzymywa\u0142a \u015bwi\u0119te obrazy, drug\u0105 prowadzi\u0142a mnie. Obrazami zaraz zawiesi\u0142a dwie \u015bciany – od ulicy i od po\u0142udniowej strony domu. Potem wniesiono st\u00f3\u0142, kt\u00f3ry ustawiono w pokuci – w centralnym kacie domu. Na stole, nakrytym bia\u0142ym obrusem z lnu, postawiono krzy\u017c i dwie gromnice. Babcia po\u0142o\u017cy\u0142a du\u017cy bochen chleba upieczony w starym mieszkaniu, bo jak wiadomo w nowym piecu z wilgotn\u0105 jeszcze glin\u0105 nigdy chleb si\u0119 nie udaje. Przy oknie od ulicy mama zawiesi\u0142a lniany r\u0119cznik z wyszywanymi czerwonymi kogutami. By\u0142 to jej \u015blubny prezent. R\u0119cznik pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 dekoracyjn\u0105, a wyszywane koguty – magiczn\u0105. Kto\u015b rozpali\u0142 ogie\u0144 w piecu i w izbie zrobi\u0142o si\u0119 jasno, ciep\u0142o i rado\u015bnie.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Wszyscy ukl\u0119kli do wsp\u00f3lnej modlitwy, w kt\u00f3rej b\u0142agali Boga o odwr\u00f3cenie wszelkich nieszcz\u0119\u015b\u0107 jakie mog\u0105 zagra\u017ca\u0107 temu domowi i jego mieszka\u0144com. Zasiedli\u015bmy do sto\u0142u. Dziadek kroi\u0142 chleb i podawa\u0142 ka\u017cdemu du\u017c\u0105 \u0142ust\u0119. Babcia postawi\u0142a misk\u0119 kapusty pachn\u0105cej sad\u0142em. <\/em><\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/24-3.jpg?fit=1024%2C1024\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/25-3.jpg?fit=1024%2C1024\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/26-2.jpg?fit=1024%2C1024\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\nZimowy dzie\u0144 jest bardzo kr\u00f3tki, tote\u017c nied\u0142ugo udali\u015bmy si\u0119 na spoczynek. Jak przyjemnie spa\u0107 w pachn\u0105cym nowizn\u0105, w\u0142asnym domu, w kt\u00f3rym od czasu do czasu rozlega\u0142y si\u0119 trzaski. To nowe \u015bciany zsiada\u0142y si\u0119 na teblach pod ci\u0119\u017carem ogromnej \u015bniegowej czapy pokrywaj\u0105cej ju\u017c nasz\u0105 strzech\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n
W naszym nowym domu by\u0142o ch\u0142odno, a nawet bardzo zimno. Inni ludzie wydzierali kafle z opuszczonych dwor\u00f3w albo z cha\u0142up bie\u017ce\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy przed frontem uciekli do Rosji. Takie kaflowe piece d\u0142ugo trzyma\u0142y ciep\u0142o. Moja mama nie chcia\u0142a, aby u nas cokolwiek pochodzi\u0142o z ludzkiej krzywdy. Piece, sklecione przez domoros\u0142ego zduna nie grza\u0142y. Mama ubiera\u0142a mnie w grube sukienne spodnie, sukiennymi onucami owija\u0142a nogi, wk\u0142ada\u0142a chodaki, przerobiony ze starego ko\u017cuszek, na g\u0142ow\u0119 za\u015b ciep\u0142\u0105 czapk\u0119 uszatk\u0119. Za pazuch\u0119 wsuwa\u0142a du\u017c\u0105 kromk\u0119 razowego chleba i sadowi\u0142a mnie przed po\u0142udniowym oknem. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Okno, przy kt\u00f3rym siada\u0142em, zamarzni\u0119te od g\u00f3ry do do\u0142u, by\u0142o najwi\u0119ksz\u0105 rado\u015bci\u0105 mego zimowego dzieci\u0144stwa. W tym oknie pojawia\u0142y si\u0119 nieznane \u015bwiaty czarodziejskich ba\u015bni. <\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/5-2.jpg?fit=683%2C1024\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nNajpierw pojawia\u0142y si\u0119 pnie pochylonych od wichru, nieznanych drzew, kt\u00f3re w oczach pokrywa\u0142y si\u0119 przedziwnymi li\u015b\u0107mi, a te stopniowo zmienia\u0142y si\u0119 w paprocie i wysmuk\u0142e palmy. Zaraz u do\u0142u wyrasta\u0142o \u015bniegowo – le\u015bne podszycie o subtelniejszych, delikatniejszych wzorach. Podszycie ros\u0142o, tworzy\u0142o palmiaste wachlarze, a po chwili splata\u0142o si\u0119 w jasn\u0105, prawie przezroczyst\u0105 g\u0119stwin\u0119 czarodziejskiej krainy. Sko\u015bne promienie wschodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca zdobi\u0142y ten g\u0105szcz mieni\u0105cymi si\u0119 brylancikami szronu. Siedz\u0105c tak przed oknem widzia\u0142em siebie coraz mniejszym, takim maciupe\u0144kim, \u017ce w por\u00f3wnaniu ze mn\u0105 te \u015bniegowe drzewa by\u0142y olbrzymami. Wtedy, jak Alicja z krainy czar\u00f3w, wchodzi\u0142em do tej swojej \u015bniegowej krainy, dziwnej, tajemniczej pustej. B\u0142\u0105ka\u0142em si\u0119 po \u015bnie\u017cnych zaro\u015blach, zadziera\u0142em g\u0142ow\u0119 patrz\u0105c na wysokie, smuk\u0142e palmy, to znowu pe\u0142nymi gar\u015bciami zbiera\u0142em rozsypane brylanty. Zawsze by\u0142o mi ch\u0142odno i smutno. U nas papro\u0107 zakwita tylko raz do roku. Tam \u015bniegowe paprocie ci\u0105gle obsypane s\u0105 kwiatami, ale szcz\u0119\u015bcia nie przynosz\u0105. Szcz\u0119\u015bcie nie mo\u017ce by\u0107 zimne. Godzinami siedzia\u0142em przed tym moim lodowym telewizorem. Nie nudzi\u0142em si\u0119 nigdy.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Oko\u0142o \u00f3smej przychodzi\u0142 dziadek na \u015bniadanie. Zawsze razem z kotem, kt\u00f3ry niezmiennie towarzyszy\u0142 mu w stodole. Czatowa\u0142 kiedy dziadek wybiera\u0142 snopy, aby smykn\u0105\u0107 w g\u0142\u0105b i porwa\u0107 zdobycz. Kiedy ju\u017c nie m\u00f3g\u0142 zje\u015b\u0107 wszystkich myszy, \u0142owi\u0142 je i uk\u0142ada\u0142 w rz\u0105dek. Kot chciwie ch\u0142epta\u0142 mleko, d\u0142ugo oblizywa\u0142 si\u0119, troch\u0119 doprowadza\u0142 do porz\u0105dku swoj\u0105 toalet\u0119, wybiera\u0142 z l\u015bni\u0105cej sier\u015bci okruszynki s\u0142omy, siana, po czym sadowi\u0142 si\u0119 obok mnie.<\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/27-2.jpg?fit=683%2C1024\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nCzasami wdrapywa\u0142em si\u0119 na wielki chlebowy piec i przez okno, kt\u00f3re prawie nigdy nie zamarza\u0142o, obserwowa\u0142em ulic\u0119. Na piecu sta\u0142y gliniane dzbany ze zsiad\u0142ym mlekiem i jeden du\u017cy biere\u015bcie\u0144 ze \u015bmietan\u0105. <\/em> <\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugo, bardzo d\u0142ugo trzeba by\u0142o czeka\u0107, zanim dziadek przyjdzie na obiad. Przez otwarte drzwi najpierw bucha\u0142 ob\u0142ok bia\u0142ej pary, z kt\u00f3rej wyskakiwa\u0142 kot, potem ukazywa\u0142 si\u0119 dziadek. Znu\u017cony, zm\u0119czony, ale zawsze pogodny, radosny, dobry.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Na obiad by\u0142y kapusta ze s\u0142onin\u0105 i ziemniaki. Ziemniaki gotowano najpierw w ,,mundurach”, a nast\u0119pnie obierano, przyprawiano t\u0142uszczem i przystawiano do ognia dla zarumienienia si\u0119. Bywa\u0142a te\u017c kasza ziemniaczana ze skwarkami.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Po obiedzie dziadek ju\u017c przewa\u017cnie nie szed\u0142 do stodo\u0142y. Troch\u0119 odpoczywa\u0142, potem dawa\u0142 pasz\u0119 koniowi, byd\u0142u, owcom; poi\u0142 je. Nast\u0119pnie r\u017cn\u0105\u0142 sieczk\u0119 na r\u0119cznej sieczkarni i me\u0142\u0142 zbo\u017ce w \u017carnach.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Ja ponownie zasiada\u0142em przy oknie. Po po\u0142udniu ,,program” by\u0142 ju\u017c bardziej zr\u00f3\u017cnicowany. S\u0142o\u0144ce, teraz prawie czerwone, \u015bwieci\u0142o od strony Szczasnawego \u015aciepki, a mr\u00f3z rysowa\u0142 nowe wzory. Wszystkie przedpo\u0142udniowe cudowno\u015bci by\u0142y jakby delikatniejsze, subtelniejsze, bardziej misterne.<\/em><\/p>\n\n\n\n
P\u00f3\u017anym wieczorem wraca\u0142a mama z zarobk\u00f3w przy rozbi\u00f3rce mur\u00f3w w Dubnicy, \u015bcinaniu drzewa albo zbieraniu ja\u0142owcowych jag\u00f3d. Wtedy r\u0119ce jej by\u0142y niemi\u0142osiernie pok\u0142ute i pachnia\u0142y korzennie. Od tamtego czasu nienawidz\u0119 zapachu ja\u0142owca. Mama by\u0142a zawsze bardzo zmarzni\u0119ta. Kiedy po\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 obok mnie, chucha\u0142em w jej plecy i od razu by\u0142o mamie cieplej.”<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Chyba zbyt wiele czytam… ci\u0105gle czego\u015b poszukuj\u0119, cz\u0119sto w literaturze… W\u0142a\u015bciwie ka\u017cda droga, poznawani ludzie, rzeczy, zas\u0142yszane opowie\u015bci maj\u0105 sw\u00f3j dalszy ci\u0105g. By dope\u0142ni\u0107, by lepiej pozna\u0107, bardziej zrozumie\u0107, a mo\u017ce uczyni\u0107 to pe\u0142niej, bardziej \u015bwiadomie. Czasem wi\u0119c literatura jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8287,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[162,180,168],"tags":[214,209,277],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-2.jpg?fit=1920%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/saifcC-dom","jetpack-related-posts":[{"id":15062,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=15062","url_meta":{"origin":8286,"position":0},"title":"PLON Z JEDNEGO HEKTARA","author":"admin","date":"29 wrze\u015bnia 2024","format":false,"excerpt":"Zazwyczaj taki przelicznik przemawia do wyobra\u017ani, cho\u0107 czasy zmieniaj\u0105 si\u0119 gwa\u0142townie i zaskoczeniem dla mnie nie b\u0119dzie je\u015bli za kilka lat kto\u015b nie b\u0119dzie posiada\u0107 wiedzy ile to ten hektar wynosi lub sk\u0105d si\u0119 bierze :-)\u00a0 Dla nich wi\u0119c przypomnienie, 1 hektar odpowiada powierzchni kwadratu o boku 100 metr\u00f3w :-)\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/RUMUNIA-7360.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12824,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=12824","url_meta":{"origin":8286,"position":1},"title":"MENTOR","author":"admin","date":"1 sierpnia 2022","format":false,"excerpt":"W skr\u00f3cie, to przewodnik na drodze rozwoju i osoba, kt\u00f3ra dzieli si\u0119 eksperck\u0105 wiedz\u0105 ze swoim podopiecznym. Jest nie tyle nauczycielem, ile kim\u015b wspieraj\u0105cym i pomagaj\u0105cym odnale\u017a\u0107 w\u0142asn\u0105 drog\u0119 w danej dziedzinie, aby mo\u017cna by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 jak najwi\u0119cej. Czytam w\u0142a\u015bnie znakomit\u0105 lektur\u0119, \u015bwiatowej s\u0142awy psychoterapeuty Irvina Yaloma (Moniko, wielkie dzi\u0119ki\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/PN-1076.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13379,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13379","url_meta":{"origin":8286,"position":2},"title":"ODT\u0104D – DOT\u0104D","author":"admin","date":"1 stycznia 2023","format":"audio","excerpt":"Zastanawia\u0142em si\u0119 ostatnio jakim wpisem chcia\u0142bym rozpocz\u0105\u0107 Nowy Rok. Gdzie tym razem Was zabra\u0107, jakim s\u0142owem opowiedzie\u0107, kt\u00f3re refleksje z \u017cycia przywo\u0142a\u0107\u2026 A obraz? By by\u0142 bliski, by dope\u0142nia\u0142 my\u015bli, mo\u017ce cho\u0107 w drobnym szczeg\u00f3le, detalu, by si\u0119gn\u0105\u0142 w g\u0142\u0105b mnie\u2026 Nas\u2026 wszystkich czytaj\u0105cych\u2026 Czas\u2026 powroty, rozstania, wsp\u00f3lne rado\u015bci, pojedyncze\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/wizyt\u00f3wka-1582.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7880,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7880","url_meta":{"origin":8286,"position":3},"title":"NA KARTKACH SZTAMBUCHA","author":"admin","date":"4 kwietnia 2020","format":false,"excerpt":"Pierwsze zagraniczne miasto, kt\u00f3re dane by\u0142o mi odwiedzi\u0107, to niemiecka Wittenberga. Tak stare to ju\u017c czasy, \u017ce niewiele pami\u0119tam. Chyba najbardziej to smak niesamowitej czekolady z nadzieniem wi\u015bniowym. Jak niezapomniany i wykwintny musia\u0142 by\u0107, to najlepiej mo\u017ce za\u015bwiadczy\u0107 fakt, \u017ce przez kilka lat gdzie\u015b w swoich ,,skarbach\" przechowywa\u0142em opakowanie po\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14075,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14075","url_meta":{"origin":8286,"position":4},"title":"MA\u0141E OJCZYZNY","author":"admin","date":"22 pa\u017adziernika 2023","format":"audio","excerpt":"Ju\u017c gdzie\u015b wspomina\u0142em. Wiele lat up\u0142yn\u0119\u0142o od tej chwili. Pewnego dnia wsiad\u0142em do niewielkiego autokaru. Wok\u00f3\u0142 sami obcy ludzie. Ka\u017cdy zaj\u0105\u0142 jakie\u015b miejsce. Moje przypad\u0142o mi w lewym rogu na ko\u0144cu pojazdu. Podr\u00f3\u017c mia\u0142a trwa\u0107 ca\u0142\u0105 noc. Po drodze autokar przystan\u0105\u0142 dwukrotnie. Kto\u015b wsiada\u0142 na wcze\u015bniej um\u00f3wionym punkcie. Zapad\u0142 ju\u017c\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/KLETNO-6267.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12926,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=12926","url_meta":{"origin":8286,"position":5},"title":"WDZI\u0118CZNO\u015a\u0106","author":"admin","date":"27 sierpnia 2022","format":false,"excerpt":"Mia\u0142em by\u0107 w innym miejscu, dni zaplanowane ju\u017c by\u0142y z drobnymi szczeg\u00f3\u0142ami, ale los widocznie chcia\u0142 inaczej\u2026 z perspektywy nieodleg\u0142ego czasu widz\u0119, \u017ce co\u015b, czego nie chcia\u0142em dostrzec, otworzy\u0142o przede mn\u0105 inne mo\u017cliwo\u015bci, obdarowa\u0142o odmiennymi prze\u017cyciami. W ciasnym przesmyku, zacienionym zau\u0142ku, na chropowatym starym murze napis: ,,w \u015bwiecie werbalnej agresji,\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Lublin-0825.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8286"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8286"}],"version-history":[{"count":15,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8330,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8286\/revisions\/8330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8287"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}