![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/11-2-scaled.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/12-2.jpg?fit=1024%2C768\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/13-1.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n\nSimona\nKossak, biolog z wykszta\u0142cenia, le\u015bnik z zami\u0142owania, krakuska z\nurodzenia i bia\u0142owie\u017canka z wyboru. Nie b\u0119d\u0119 wspomina\u0142 o\nznakomitym rodzie z kt\u00f3rego pochodzi, poniewa\u017c by rozwin\u0105\u0107 t\u0119\nmy\u015bl, si\u0119gn\u0119 na p\u00f3\u0142k\u0119 po inne tomy. Tu skupi\u0119 si\u0119 mocniej na\nprzyrodzie. Bowiem zami\u0142owaniem do przyrody, przesi\u0105kni\u0119t\u0105\nwszechobecn\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 do zwierz\u0105t, mo\u017cna dos\u0142ownie upaja\u0107\nsi\u0119. Ale nie dziwota, skoro Simona Kossak, sp\u0119dzi\u0142a w sercu\nPuszczy Bia\u0142owieskiej ponad trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 lat swojego \u017cycia.\nLat prze\u017cytych u Pana Boga za piecem – w zielonym raju. Lat\nszcz\u0119\u015bliwych, jak po wielokro\u0107 na ka\u017cdym kroku powtarza\u0142a. \n<\/p>\n\n\n\n
,,Saga Puszczy Bia\u0142owieskiej”<\/strong>, ,,O zio\u0142ach i zwierz\u0119tach”<\/strong>, ,,Opowie\u015bci z Dziedzinki”<\/strong>, ,,Bia\u0142owie\u017ca szeptem”<\/strong> oraz po prostu ,,Simona”<\/strong>. Dwie ostatnie o Niej, autorstwa Anny Kami\u0144skiej. Trzy pierwsze Jej w\u0142asne. Puszcz\u0119 zna\u0142a od podszewki, wiedzia\u0142a o niej niemal wszystko, kocha\u0142a j\u0105 i broni\u0142a za wszelk\u0105 cen\u0119. Pi\u0119tnowa\u0142a ludzk\u0105 g\u0142upot\u0119 i pazerno\u015b\u0107. Protestowa\u0142a przeciw bezsensownemu wycinaniu drzew i niszczeniu tego unikatu na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105. By\u0142a wojowniczk\u0105 znan\u0105 z bezkompromisowo\u015bci. Ale by\u0142a te\u017c czu\u0142\u0105 mamk\u0105 wielu dzikich zwierz\u0105t, kt\u00f3re odchowa\u0142a i stara\u0142a si\u0119 przywr\u00f3ci\u0107 je naturze, puszczy. Drobna cia\u0142em, ale wielka duchem. Jej ksi\u0105\u017cki, to w du\u017cej mierze wo\u0142anie o opami\u0119tanie. O ludzkiej niszcz\u0105cej ekspansji. Kto nie zetkn\u0105\u0142 si\u0119 – gor\u0105co Polecam. Tak wiele u Niej refleksji, spostrze\u017ce\u0144, ale i wra\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3ra ujawnia si\u0119 w szczeg\u00f3lnym widzeniu \u015bwiata. Potrafi\u0142a wydoby\u0107 pi\u0119kno z tego co pozornie banalne, na co nie zwraca si\u0119 uwagi… jak mr\u00f3wki, \u015blimaki, trzmiele, czy lebiodka, babka w\u0105skolistna, pokrzywa. Po ka\u017cdym spacerze w lesie, si\u0119gam po te ksi\u0105\u017cki, by poszerzy\u0107, zrozumie\u0107, pozna\u0107, nauczy\u0107 si\u0119 patrze\u0107 uwa\u017cniej. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/14-1.jpg?fit=1024%2C768\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/17-1.jpg?fit=1024%2C768\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/16-1.jpg?fit=1024%2C768\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n,,Przygodnemu w\u0119drowcy Puszcza ukazuje bajecznie stare oblicze. W kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 spojrzy, wsz\u0119dzie napotka kolumnad\u0119 pot\u0119\u017cnych gonnych pni wysoko u g\u00f3ry zwie\u0144czonych zielonymi koronami. Z ka\u017cdego za\u0142omka g\u0142\u0119boko sp\u0119kanej kory d\u0119bu, z ka\u017cdej dziupli, z ka\u017cdego osnutego mg\u0142ami bagniska tchnie pami\u0119\u0107 dawno minionych lat. Baczne oko, w\u015br\u00f3d armii matuzalem\u00f3w, wnet jednak wypatrzy, a to k\u0119p\u0119 lipowej m\u0142odzie\u017cy niesfornie st\u0142oczonej na pe\u0142nej \u015bwiat\u0142a polanie, a to m\u0142odnik sosnowy \u017cyw\u0105 zieleni\u0105 przys\u0142aniaj\u0105cy resztki po\u017carzyska, a to wiotkie siewki graba wyros\u0142e wprost z pokrytego mchem mursza\u0142ego szcz\u0105tka dawno zmar\u0142ego pradziadka. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Puszcza nigdy nie by\u0142a i nigdy nie b\u0119dzie stara. Ona, nieporuszona w swym ponadczasowym majestacie, trwa w op\u0142ywaj\u0105cych j\u0105 tysi\u0105cleciach wci\u0105\u017c tak samo \u017cywotna. W sobie w\u0142a\u015bciwym rytmie rodz\u0105 si\u0119, dojrzewaj\u0105, starzej\u0105 i zamieniaj\u0105 w proch kolejne generacje drzew i jednoroczne zio\u0142a. Jesienne wichury, letnie burze, zimowe oki\u015bcie w mgnieniu oka zamieniaj\u0105 ca\u0142e jej po\u0142acie w spi\u0119trzone rumowiska po\u0142amanych pni i konar\u00f3w. Z up\u0142ywem czasu rany zabli\u017aniaj\u0105 si\u0119 i pokrywaj\u0105 zieleni\u0105 nowo narodzonego \u017cycia.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Na ka\u017cdym rodzaju gleby, zale\u017cnie od wodnych zasob\u00f3w, wyrasta nieco inny las – zawsze jednak jest to r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 wielu gatunk\u00f3w drzew, krzew\u00f3w i krzewinek, traw, turzyc i zi\u00f3\u0142, mch\u00f3w, porost\u00f3w, grzyb\u00f3w…<\/em><\/p>\n\n\n\n
Oto najszlachetniejszy z las\u00f3w – puszcza\u0144ski gr\u0105d. Wyrasta na pod\u0142o\u017cu gliniastym, najcz\u0119\u015bciej na \u017cyznych glebach brunatnych oraz p\u0142owoziemiach. Wprawdzie wody gruntowe zalegaj\u0105 ukryte g\u0142\u0119boko, lecz trudno przesi\u0105kliwe gliny sprzyjaj\u0105 ich okresowemu magazynowaniu w zasi\u0119gu korzeni. Przestrze\u0144 mi\u0119dzy dnem gr\u0105du a b\u0142\u0119kitem nieba wype\u0142nia zielone bogactwo. Nad wszystkim g\u00f3ruj\u0105, jak wie\u017cyce i baszty, czuby najstarszych \u015bwierk\u00f3w, d\u0119b\u00f3w, jesion\u00f3w i lip. Pod nimi rozpo\u015bciera si\u0119 dach lasu zbudowany z koron klon\u00f3w, grab\u00f3w, wi\u0105z\u00f3w, brz\u00f3z, a niekiedy i olsz. Krok w d\u00f3\u0142 i oto kr\u00f3lestwo leszczyny, trzmieliny i pn\u0105cego si\u0119 ku \u015bwiat\u0142u m\u0142odego pokolenia drzew. T\u0142oczno jest r\u00f3wnie\u017c na samym dnie gr\u0105du; tu kr\u00f3luj\u0105 byliny: k\u0119py bujnych traw i paproci, \u0142any podagrycznika, pokrzyw i czosnku nied\u017awiedziego, jaskier kosmaty, kokorycz. Ni\u017cej rosn\u0105 zast\u0119py gwiazdnicy wielkokwiatowej, gajowca \u017c\u00f3\u0142tego, groszku wiosennego, turzycy orz\u0119sionej i skrzypu. Miejscem przy samej ziemi zadowalaj\u0105 si\u0119 kopytnik, miodunka \u0107ma, majownik dwulistny, szczawik zaj\u0119czy, fio\u0142ek le\u015bny, przylaszczka”<\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/10-2.jpg?fit=768%2C1024\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/18-1.jpg?fit=768%2C1024\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n\nPrzylaszczki.\nMa\u0142e b\u0142\u0119kitne kwiatki, rozja\u015bniaj\u0105ce \u015bci\u00f3\u0142k\u0119. Pere\u0142ki w\u015br\u00f3d\nwiosennych ro\u015blin. Nasiona ich rozsiewane s\u0105 przez mr\u00f3wki.\nOgl\u0105daj\u0105c wiele starych czarno bia\u0142ych fotografii Simony Kossak, w\nwyobra\u017ani rysuj\u0119 Jej sylwetk\u0119, zaszyt\u0105 w\u015br\u00f3d traw, mo\u017ce i\nprzylaszczek w\u0142a\u015bnie, obserwuj\u0105cej te drobne stworzenia wok\u00f3\u0142.\nBo w\u0142a\u015bnie nasiona przylaszczek zawieraj\u0105 cia\u0142ko t\u0142uszczowe,\nkt\u00f3rym \u017cywi\u0105 si\u0119 mr\u00f3wki. Dyskretne, subtelne kwiecie, kt\u00f3re\njest symbolem prze\u0142amywania barier, dzielnego znoszenia przeciwno\u015bci\nlosu. Kt\u00f3re daj\u0105 nadziej\u0119, na nadej\u015bcie nowych, lepszych dni.\nMo\u017ce i dla Simony Kossak barwa tych kwiat\u00f3w, co wiosn\u0119 wieszczy\u0142a\nwyczekiwan\u0105 zmian\u0119 na lepsze… \n<\/p>\n\n\n\n
By zach\u0119ci\u0107 do tych lektur przywo\u0142am raz jeszcze s\u0142owa Simony Kossak. R\u00f3wnie\u017c i tym razem tekst ilustruj\u0119 pi\u0119knymi zdj\u0119ciami autorstwa Ma\u0142gosi. To jeden z symboli podlaskiej ziemi. \u0141o\u015b, bo o nim mowa. Najwi\u0119kszy europejski przedstawiciel jeleniowatych. Przez wielu okre\u015blany brzydalem \ud83d\ude42 <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2-3.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/3-2.jpg?fit=1024%2C576\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n,,Na ludziach \u0142o\u015b mo\u017ce robi\u0107 wra\u017cenie osobliwego stwora przeniesionego w dzie\u0144 dzisiejszy wprost z dawno minionej przesz\u0142o\u015bci. Nie ma w sobie nic z harmonii kszta\u0142t\u00f3w i proporcji sarny, daniela czy nawet nieco przyci\u0119\u017ca\u0142ego jelenia. \u0141o\u015b – fascynuj\u0105cy mieszkaniec puszcz i bagien, sam sobie wyznacza kryteria urody. <\/em><\/p>\n\n\n\n
W maju 1951 roku w zagrodzie urodzi\u0142o si\u0119 pierwsze ciel\u0119 – \u0142oszka, a dwunastego lipca przywieziono tegoroczn\u0105 samic\u0119, odebran\u0105 kurpiowskim ch\u0142opom. Jesieni\u0105 w zagrodzie hodowlanej Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego bytowa\u0142o \u0142\u0105cznie siedem \u0142osi r\u00f3\u017cnej p\u0142ci i wieku. W nast\u0119pnych latach zwierz\u0105t stopniowo ubywa\u0142o, a\u017c pad\u0142 ostatni. Pr\u00f3b\u0119 hodowli \u0142osi podj\u0119to ponownie u progu lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. W\u00f3wczas to dyrekcja Parku przej\u0119\u0142a z ogrodu zoologicznego w Bia\u0142ymstoku i odda\u0142a mi na wychowanie dwa ciel\u0119ta byczki. Nazwa\u0142am je: Pepsi i Kola. Pepsi otrzyma\u0142 imi\u0119 na cze\u015b\u0107 litrowych szklanych butelek po popularnym napoju, z kt\u00f3rych \u0142oszaki pi\u0142y mleko. A Kola – bo kierowca, pan \u0141awrysz, kt\u00f3ry przywi\u00f3z\u0142 malc\u00f3w do le\u015bnicz\u00f3wki Dziedzinka, za\u017cyczy\u0142 sobie, by nazwa\u0107 je ,,po naszemu, po bia\u0142owiesku”.<\/em><\/p>\n\n\n\n
Z powodu bardzo wysokich wymaga\u0144 \u017cywieniowych \u0142osie s\u0105 trudne do utrzymania w warunkach hodowli zamkni\u0119tej. Opracowa\u0142am wi\u0119c specjalny jad\u0142ospis, a r\u00f3wnocze\u015bnie codziennie chodzi\u0142am z malcami do lasu, by mog\u0142y uzupe\u0142ni\u0107 diet\u0119 tym, co najbardziej by\u0142o im potrzebne. \u0141oszaki ros\u0142y jak na dro\u017cd\u017cach. <\/em><\/p>\n\n\n\n
U \u0142osi wyst\u0119puj\u0105 nadzwyczaj silne wi\u0119zy emocjonalne pomi\u0119dzy matk\u0105 a dzie\u0107mi. I na moje uczucia macierzy\u0144skie \u0142oszaki odpowiada\u0142y wzruszaj\u0105cym, i\u015bcie synowskim przywi\u0105zaniem, kt\u00f3re nie os\u0142ab\u0142o nawet, gdy by\u0142y ju\u017c doros\u0142e. W grudniu, ze \u015bci\u015bni\u0119tym sercem, odprowadzi\u0142am je d\u0142ug\u0105 drog\u0105 prowadz\u0105c\u0105 przez rezerwat \u015bcis\u0142y, \u0142\u0105ki, nad Narewk\u0105, a potem lasem do miejsca przeznaczenia – zagrodzonego wybiegu w rezerwacie pokazowym BPN. Przez ponad rok prawie co dzie\u0144 odwiedza\u0142am wychowank\u00f3w, sprz\u0105ta\u0142am im zagrod\u0119, zmienia\u0142am wod\u0119 w poidle, nadzorowa\u0142am przygotowanie pasz, dowozi\u0142am \u015bwie\u017ce ga\u0142\u0105zki sosny, czarnych jag\u00f3d, osiki, i iwy, dokarmia\u0142am jab\u0142kami, a wszystkie wytyczne hodowlane zapisywa\u0142am w specjalnym zeszycie. Potem podzi\u0119kowano mi za bezinteresown\u0105 z mojej strony wsp\u00f3\u0142prac\u0119…<\/em><\/p>\n\n\n\n
W kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej \u0142agodny, pokojowo nastawiony do \u015bwiata Pepsi wy\u0142ama\u0142 zmursza\u0142\u0105 desk\u0119 ogrodzenia i wyszed\u0142 na spacer. Zaw\u0119drowa\u0142 w pobli\u017ce zabudowa\u0144 jednej s odleglejszych dzielnic Bia\u0142owie\u017cy. Nim up\u0142yn\u0119\u0142a pierwsza doba sp\u0119dzana na wolno\u015bci – ju\u017c nie \u017cy\u0142. Jedna z wersji wypadk\u00f3w g\u0142osi, \u017ce \u0142osiowi zagl\u0105daj\u0105cemu przez p\u0142ot, zarzucono p\u0119tl\u0119 na szyj\u0119, przywi\u0105zano do sztachety i poder\u017cni\u0119to gard\u0142o. <\/em><\/p>\n\n\n\n
Drugi m\u00f3j wychowanek – humorzasty i bardziej bojowy Kola nauczy\u0142 si\u0119 ostro odpowiada\u0107 na zbyt bezceremonialne traktowanie przez niekt\u00f3re z os\u00f3b obs\u0142uguj\u0105cych zwierz\u0119ta. By\u0142 wielki i silny, wzbudza\u0142 strach, wykorzystano wi\u0119c pretekst, by z nim sko\u0144czy\u0107. Raz samowolnie opu\u015bci\u0142 s\u0142abo zabezpieczon\u0105 zagrod\u0119 i spacerowa\u0142 po alejkach ,,pokaz\u00f3wki”, innym razem czyszcz\u0105c poro\u017ce ze scypu\u0142u, rozbi\u0142 desk\u0119 umieszczon\u0105 nad korytem z pasz\u0105. Zamiast przekaza\u0107 to pi\u0119kne i cenne zwierz\u0119 do kt\u00f3rego\u015b z ogrod\u00f3w zoologicznych, gdzie nale\u017cycie traktowane, trzymane za mocnym ogrodzeniem nie stanowi\u0142oby najmniejszego zagro\u017cenia – wydano wyrok \u015bmierci. Kola pad\u0142 na swoim wybiegu od kuli pracownika Parku Narodowego. Widzia\u0142am jak tusz\u0119 wielkiego \u0142osia wieziono przez ca\u0142\u0105 Bia\u0142owie\u017c\u0119 do miejscowej masarni. Przez jaki\u015b czas w karcie da\u0144 miejscowej restauracji figurowa\u0142y potrawy z \u0142osia, kt\u00f3ry zapowiada\u0142 si\u0119 na wspania\u0142ego \u0142opatacza”.<\/em><\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/6-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/4-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li>![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/5-2.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n\nDzi\u0119kuj\u0119\nMa\u0142gosiu za klimatyczne zdj\u0119cia. Kiedy przed rokiem po\u015bwi\u0119ci\u0142em\npost nie\u017cyj\u0105cemu ju\u017c wielkiemu podlaskiemu fotografowi przyrody\nWiktorowi Wo\u0142kowowi, nie wyobra\u017ca\u0142em sobie w\u00f3wczas by nie\nilustrowa\u0107 tych s\u0142\u00f3w Twoimi obrazami ( polecam i zapraszam do\nwpisu w zak\u0142adce: Czytelnia – z naszej biblioteczki – zatytu\u0142owanego\n– ,,Fotograf powietrza”) Nie inaczej jest i tym razem. Bardzo\nlubi\u0119 Tw\u00f3j spos\u00f3b postrzegania, to jak ukazujesz pi\u0119kno swojej\n,,Ma\u0142ej Ojczyzny”. \n<\/p>\n\n\n\n
\n\u017bycie,\npraca, pozostawione niezliczone artyku\u0142y, audycje radiowe i\ntelewizyjne oraz dzia\u0142ania na rzecz przyrody s\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105\nrekomendacj\u0105 by si\u0119gn\u0105\u0107, zapozna\u0107 si\u0119 z osob\u0105 Simony Kossak.\nTak jak Jej ,,Saga Puszczy Bia\u0142owieskiej” powsta\u0142a w intencji\nsp\u0142acenia d\u0142ugu za trzydziesci pi\u0119\u0107 lat prze\u017cytych w tym\nmiejscu, tak pragn\u0119 w ten skromny spos\u00f3b sp\u0142aca\u0107 i sw\u00f3j d\u0142ug\nwobec Jej dokona\u0144. Po prostu Pami\u0119ta\u0107. M\u00f3wi\u0107. Dzieli\u0107 si\u0119. \n<\/p>\n\n\n\n
Jedynie dotykam delikatnie… nie wspominam o szczeg\u00f3lnym miejscu w \u017cyciu Simony Kossak, jakim by\u0142a le\u015bnicz\u00f3wka Dziedzinka. Nie wspominam Lecha Wilczka, d\u0142ugoletniego towarzysza w codzienno\u015bci. Nie spos\u00f3b odda\u0107 w kilku s\u0142owach wiedzy i serdeczno\u015bci jak\u0105 Simona darzy\u0142a wszelkie \u017cywe stworzenia. Pozostawi\u0142a po sobie niezliczone pok\u0142ady dobra, kt\u00f3rym dzieli\u0142a si\u0119, obdarowywa\u0142a s\u0142uchaczy, czytelnik\u00f3w, wszystkich kt\u00f3rych spotyka\u0142a na swej drodze. Uswiadamia\u0142a na ka\u017cdym kroku, \u017ce ludzie nie s\u0105 genialni i wyj\u0105tkowi. \u017be mi\u0142o\u015bci, empatii, sztuki przetrwania mo\u017cemy uczy\u0107 si\u0119 od zwierz\u0105t. Polecam by zapozna\u0107 si\u0119 bli\u017cej… by odkrywa\u0107 pi\u0119kno i bogactwo przyrody, tak jak czyni\u0142a to Simona Kossak. <\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/7-3.jpg?fit=1024%2C1024\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n,,Prapuszcza topnia\u0142a jak \u015bnieg na przedwio\u015bniu. Wdzieraj\u0105cy si\u0119 ze wszystkich stron. Przybysze r\u0105bali drzewa, wypalali las. Jak grzyby po deszczu nad rzekami wyrasta\u0142y coraz to nowe osady, ja\u015bnia\u0142y pola uprawne i \u0142\u0105ki. Nie tylko ziemia zdatna pod upraw\u0119 przyci\u0105ga\u0142a kolejne rzesze osiedle\u0144c\u00f3w; nieprzebrane bogactwo drewna, dzikiego zwierza, ptactwa, ryb, miodu i wosku, bezcennych rud \u017celaza kusi\u0142o, by zbrojn\u0105 si\u0142\u0105 to wszystko zagarn\u0105\u0107 dla siebie… Gin\u0119\u0142y miejscowe obyczaje i wiara. K\u0119s po k\u0119sie rozrywano le\u015bne przestrzenie na mniejsze, coraz \u0142atwiejsze do unicestwienia fragmenty… Ci\u0119\u017cko okaleczona, ograbiona z drzew i ze zwierz\u0105t, ale we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie jedyna przypominaj\u0105ca jeszcze prapuszcz\u0119,… \u017byje dop\u00f3ki wyrasta z proch\u00f3w poprzednich pokole\u0144… Na oczach naszego pokolenia rozgrywa si\u0119 ostatni akt jej dziej\u00f3w”.<\/em><\/p>\n\n\n\n
\nA\ndo samej Puszczy, jestem gor\u0105co przekonany, \u017ce jeszcze wielokrotnie\nWas zaprosz\u0119 \ud83d\ude42 By pokaza\u0107 i opowiedzie\u0107 jak wygl\u0105da dzi\u015b. Mo\u017ce\nodszuka\u0107 zagubion\u0105 ni\u0107 swoich wspomnie\u0144…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mija ju\u017c blisko rok, odk\u0105d ostatni raz wrzuci\u0142em post z bibliotecznej p\u00f3\u0142ki. I co tu poszuka\u0107 na usprawiedliwienie tego faktu, skoro tyle ksi\u0105\u017cek… tych starych, ulubionych ale i nowych przyby\u0142o te\u017c bez liku. A ka\u017cda z nich mo\u017ce spokojnie pos\u0142u\u017cy\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7967,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[180,191,166,167,168],"tags":[253,249,200,209,276,213],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1a.jpg?fit=1080%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/saifcC-simona","jetpack-related-posts":[{"id":12154,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=12154","url_meta":{"origin":7966,"position":0},"title":"POWR\u00d3T","author":"admin","date":"14 maja 2022","format":false,"excerpt":"Jak ten czas umyka\u2026 mam wra\u017cenie, \u017ce od ostatniego wpisu z bagien min\u0105\u0142 dopiero rok, ale kiedy spogl\u0105dam na daty, a\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce pierwszy z nich ukaza\u0142 si\u0119 prawie idealnie przed trzema ju\u017c laty. Dawno mnie tam nie by\u0142o. W ubieg\u0142ym roku raptem jedynie kr\u00f3tki rekonesans poczyni\u0142em, ale w\u00f3wczas\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/wizyt\u00f3wka-1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8829,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=8829","url_meta":{"origin":7966,"position":1},"title":"POLESIA CZAR – CZYLI WARSZTATY :-)","author":"admin","date":"11 wrze\u015bnia 2020","format":false,"excerpt":"Przeczyta\u0142em ostatnio ciekawe zdanie ;-) \u017ce ,,obrazy s\u0105 jak lustra\". Autorka tej my\u015bli jest wprawdzie Malark\u0105, ale czy\u017c podobnie nie jest z fotografami?!? I ci przecie\u017c i tamci tworz\u0105, uwieczniaj\u0105 obrazy, bo kadrowanie to te\u017c malowanie, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce za pomoc\u0105 innego narz\u0119dzia. Innymi \u015brodkami wyra\u017camy to co w\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/wizyt\u00f3wka.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7758,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7758","url_meta":{"origin":7966,"position":2},"title":"NIEDZIELA","author":"admin","date":"29 marca 2020","format":false,"excerpt":"Tak sobie my\u015bl\u0119, \u017ce skoro dzi\u015b niedziela, to mo\u017ce zaprosz\u0119 Was do ko\u015bcio\u0142a. Tym bardziej, kiedy tak trudny czas zar\u00f3wno w naszej Ojczy\u017anie jak i ca\u0142ym \u015bwiecie. Przy okazji poka\u017c\u0119 Wam jak zwykle kilka zdj\u0119\u0107. Zastanawia\u0142em si\u0119 do kt\u00f3rych tym razem zagl\u0105dn\u0105\u0107, bowiem na przestrzeni lat uda\u0142o mi si\u0119 wst\u0105pi\u0107\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1-2.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7292,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7292","url_meta":{"origin":7966,"position":3},"title":"TAJEMNICZY OGR\u00d3D…","author":"admin","date":"4 wrze\u015bnia 2019","format":false,"excerpt":"Przygotowuj\u0105c przed kilkoma dniami kolejn\u0105 ,,Kartk\u0119 z kalendarza\u201d, wyszukuj\u0105c do niej ilustracje z wrzosowiskami w roli g\u0142\u00f3wnej, poruszy\u0142em milcz\u0105c\u0105 strun\u0119. Gdzie\u015b w oddali us\u0142ysza\u0142em zapomniane ju\u017c takty wspania\u0142ej muzyki Zbigniewa Preisnera ze \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej do filmu p.t. ,,Tajemniczy ogr\u00f3d\u201d. ,,Winter Light\u201d, ko\u0144cowy motyw towarzyszy\u0142 mi od tego czasu w dw\u00f3ch\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1-3.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6715,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6715","url_meta":{"origin":7966,"position":4},"title":"HACZ\u00d3W – PER\u0141A PODKARPACIA","author":"admin","date":"9 lutego 2019","format":false,"excerpt":"Pierwszy raz w to miejsce trafi\u0142em w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku. Zapada\u0142 wiecz\u00f3r. Podjecha\u0142em z Koleg\u0105 rowerem. Zmierzali\u015bmy w kierunku Kalwarii Pac\u0142awskiej i postanowili\u015bmy w rejonie Haczowa zatrzyma\u0107 si\u0119 na nocleg. Ju\u017c w\u00f3wczas bry\u0142a \u015bwi\u0105tyni wywar\u0142a na mnie ogromne wra\u017cenie. Pot\u0119\u017cna strzelisto\u015b\u0107, monumentalizm, rzadko spotykana wynios\u0142o\u015b\u0107, okaza\u0142o\u015b\u0107 drewnianych \u015bcian, pokrytych\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9701,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=9701","url_meta":{"origin":7966,"position":5},"title":"WODA I OGIE\u0143 – cz.5","author":"admin","date":"23 lutego 2021","format":false,"excerpt":"Klimat Islandii do \u0142atwych i lekkich nie nale\u017cy, a krajobraz jej jest tak nieziemski, \u017ce w roku 1965 NASA wys\u0142a\u0142a tam kosmonaut\u00f3w z misji Apollo na trening przed chodzeniem po Ksi\u0119\u017cycu. Ale skoro te\u017c Islandia regularnie trafia na list\u0119 najszcz\u0119\u015bliwszych kraj\u00f3w \u015bwiata, fakt ten pokazuje bezspornie, \u017ce ten nieprzyjazny teren\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/wizyt\u00f3wka-1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7966"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7966"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7966\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7988,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7966\/revisions\/7988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7967"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7966"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7966"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7966"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}