<\/p>\n
Coraz mocniej lubi\u0119 fotografowanie i fotografie. Ogl\u0105da\u0107 i czyta\u0107 o nich. By pozna\u0107, zobaczy\u0107, poczu\u0107, dotkn\u0105\u0107, por\u00f3wna\u0107. Ka\u017cda fotografia to osobna historia. To zapis emocji osoby fotografuj\u0105cej. Tak wiele bowiem prawdy zawieraj\u0105 s\u0142owa ameryka\u0144skiego fotografa Ansela Adamsa, \u017ce: ,,Na ka\u017cdym zdj\u0119ciu znajduj\u0105 si\u0119 dwie osoby \u2013 fotograf oraz obserwator\u201d.<\/em> Szczeg\u00f3lnie jak\u017ce wyraziste s\u0105 te s\u0142owa, kiedy otwieram poszczeg\u00f3lne tomy. Tradycyjnie ju\u017c, nie zamierzam dok\u0142adnie opisywa\u0107 zawarto\u015bci album\u00f3w. Ksi\u0105\u017cki kt\u00f3re wybieram, kt\u00f3rymi ilustruj\u0119 posty, s\u0105 jakby jedynie inspiracj\u0105, dope\u0142nieniem my\u015bli, kt\u00f3r\u0105 staram si\u0119 dzieli\u0107. Oczywi\u015bcie, ka\u017cdorazowo gor\u0105co te tytu\u0142y Polecam. S\u0142owo pisane w moim \u017cyciu zawsze znajdowa\u0142o poczesne miejsce. Obraz i s\u0142owo przenikaj\u0105 si\u0119 znakomicie. Mog\u0105 funkcjonowa\u0107 oddzielnie. Mog\u0105 jednak wspiera\u0107 si\u0119 wzajemnie, ubogaca\u0107, dope\u0142nia\u0107. Tak jak albumy powy\u017csze dope\u0142nia inna ksi\u0105\u017cka, ameryka\u0144skiej intelektualistki Susan Sontag. ,,O fotografii\u201d to jakby wst\u0119p by pe\u0142niej\u00a0 zrozumie\u0107 polecane woluminy. By pochyli\u0107 si\u0119 nad ka\u017cd\u0105 kartk\u0105 z osobna. By spr\u00f3bowa\u0107 przywo\u0142a\u0107 CZAS sprzed dziesi\u0105tek lat.<\/p>\n ,,Zbiera\u0107 fotografie \u2013 to zbiera\u0107 \u015bwiat. Filmy i programy telewizyjne roz\u015bwietlaj\u0105 \u015bciany, migoc\u0105 i gasn\u0105. Natomiast jako nieruchomy obraz fotografia jest tak\u017ce przedmiotem, lekkim, tanim w produkcji, \u0142atwym do przenoszenia, gromadzenia, przechowywania. Fotografie, to chyba najbardziej tajemnicze przedmioty, kt\u00f3re tworz\u0105 i zespalaj\u0105 nowoczesne \u015brodowisko. Zdj\u0119cia s\u0105 wszak\u017ce uchwyconymi fragmentami prze\u017cy\u0107. Fotografowanie jest r\u00f3wnoznaczne z przyw\u0142aszczeniem sobie fotografowanego przedmiotu. Oznacza wchodzenie w pewn\u0105 relacj\u0119, kt\u00f3ra kojarzy si\u0119 nam z poznaniem, czyli zaw\u0142adni\u0119ciem. Fotografie dostarczaj\u0105 nam informacji o przesz\u0142o\u015bci i tera\u017aniejszo\u015bci. Fotografie, igraj\u0105ce ze skal\u0105 \u015bwiata, same padaj\u0105 ofiar\u0105 naszych igraszek \u2013 zmniejszamy je, powi\u0119kszamy, podnosimy ziarnisto\u015b\u0107, retuszujemy, przerabiamy, stosujemy triki techniczne. Starzej\u0105 si\u0119 i cierpi\u0105 na dolegliwo\u015bci w\u0142a\u015bciwe przedmiotom papierowym, niszczej\u0105, nabieraj\u0105 warto\u015bci, s\u0105 sprzedawane, kupowane i powielane. Parceluj\u0105 \u015bwiat, dziel\u0105 na fragmenty i zach\u0119caj\u0105 nas do takiego samego post\u0119powania. Tote\u017c wklejamy je do album\u00f3w, oprawiamy w ramki, stawiamy na biurkach, zawieszamy na \u015bcianach, drukujemy w gazetach i periodykach, wystawiamy w muzeach, wydajemy w antologiach. Przez wiele dziesi\u0105tk\u00f3w lat ksi\u0105\u017cka stanowi\u0142a najwa\u017cniejszy spos\u00f3b aran\u017cacji, a zazwyczaj tak\u017ce miniaturyzacji zdj\u0119\u0107, gwarantuj\u0105c im zarazem d\u0142ugowieczno\u015b\u0107, je\u015bli nie nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 \u2013 fotografie s\u0105 przedmiotami kruchymi, \u0142atwo je podrze\u0107 albo zgubi\u0107 \u2013 i szerokie rozpowszechnianie. Zdj\u0119cia w ksi\u0105\u017cce s\u0105 , rzecz jasna, obrazem obrazu. Mimo wszystko jednak ksi\u0105\u017cka nie jest najszcz\u0119\u015bliwszym sposobem puszczania w obieg zbior\u00f3w fotografii, poniewa\u017c kolejno\u015b\u0107, w jakiej nale\u017cy je ogl\u0105da\u0107, narzucona jest wprawdzie przez kolejno\u015b\u0107 stron, ale nie zmusza czytelnik\u00f3w, by si\u0119 tego porz\u0105dku trzymali, i nie wskazuje, ile czasu powinno im zaj\u0105\u0107 obejrzenie poszczeg\u00f3lnych zdj\u0119\u0107.<\/em><\/p>\n Mamy teraz czasy nostalgiczne, a fotografia czynnie nostalgi\u0119 upowszechnia. Fotografia \u2013 to sztuka \u017ca\u0142obna, schy\u0142kowa. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 sfotografowanych przedmiot\u00f3w jest \u2013 tylko dlatego \u017ce zosta\u0142y sfotografowane \u2013 zabarwiona patosem. Przedmiot brzydki albo groteskowy mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 poruszaj\u0105cy, poniewa\u017c zainteresowanie fotografa doda\u0142o mu znaczenia. Przedmiot pi\u0119kny mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 powodem melancholijnych westchnie\u0144, gdy\u017c si\u0119 zestarza\u0142, rozpad\u0142, zniszczy\u0142. Wszystkie fotografie m\u00f3wi\u0105: ,, Memento mori\u201d. Robi\u0105c zdj\u0119cie stykamy si\u0119 ze \u015bmiertelno\u015bci\u0105, krucho\u015bci\u0105, przemijalno\u015bci\u0105 innej osoby lub rzeczy. W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce wybieramy jak\u0105\u015b chwil\u0119, wykrawamy j\u0105 i zamra\u017camy, wszystkie zdj\u0119cia stanowi\u0105 \u015bwiadectwo nieub\u0142agalnego przemijania.<\/em><\/p>\n Fotografia to cieniutka warstwa przestrzeni i czasu. W \u015bwiecie rz\u0105dzonym przez obraz fotograficzny wszelkie granice wydaj\u0105 si\u0119 dowolne. Wszystko da si\u0119 rozdzieli\u0107, przeci\u0105\u0107, od\u0142\u0105czy\u0107 od czego\u015b innego; wystarczy odmiennie skadrowa\u0107 obraz (i vice versa: wszystko mo\u017cna ze sob\u0105 po\u0142\u0105czy\u0107)<\/em><\/p>\n Fotografie s\u0105 rzecz jasna , artefaktami. Ich atrakcyjno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce w \u015bwiecie pe\u0142nym fotograficznych relikwii maj\u0105 status rzeczy znalezionych \u2013 to nieupozowane kawa\u0142ki \u015bwiata.<\/em><\/p>\n Poprzez fotografi\u0119 \u015bledzimy w najbardziej intymny, w najbardziej wstydliwy spos\u00f3b to, jak ludzie si\u0119 starzej\u0105. Fotografie ukazuj\u0105 ludzi w bardzo konkretnym momencie, konkretnym wieku. Zestawiaj\u0105 osoby i rzeczy, kt\u00f3re zaraz potem rozdzielaj\u0105 si\u0119, zmieniaj\u0105, id\u0105 tropem w\u0142asnych przeznacze\u0144. Fascynacja, kt\u00f3r\u0105 budz\u0105 w nas fotografie jako swoiste memento mori, wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce z przywo\u0142ywaniem sentymentalnych uczu\u0107. Fotografowie zamieniaj\u0105 to co minione w przedmiot czu\u0142ego rozmarzenia.<\/em><\/p>\n Prawdziwa r\u00f3\u017cnica miedzy ,,aur\u0105\u201d jak\u0105 mo\u017ce mie\u0107 fotografia i ,,aur\u0105\u201d obrazu malarskiego polega na odmiennym stosunku do czasu. Niszczycielski wp\u0142yw czasu nie oszcz\u0119dza obraz\u00f3w. Ale w przypadku fotografii cz\u0119\u015b\u0107 zainteresowania jakie wzbudzaj\u0105, i g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o ich warto\u015bci estetycznej, to w\u0142a\u015bnie przekszta\u0142cenia zwi\u0105zane z up\u0142ywem czasu i spos\u00f3b w jaki zdj\u0119cia wymykaj\u0105 si\u0119 zamiarom swoich tw\u00f3rc\u00f3w. Po up\u0142ywie dostatecznie d\u0142ugiego czasu wiele zdj\u0119\u0107 zyska aur\u0119. (Fakt, \u017ce zdj\u0119cia barwne nie starzej\u0105 si\u0119 tak jak czarno bia\u0142e, mo\u017ce cz\u0119\u015bciowo wyja\u015bni\u0107 marginalne znaczenie, jakie do czas\u00f3w nam najbli\u017cszych mia\u0142y one na fotograficznym Parnasie. Ch\u0142odna intymno\u015b\u0107 koloru wydaje si\u0119 zabezpiecza\u0107 zdj\u0119cie przed patyn\u0105 czasu). O ile bowiem obrazy i wiersze nie staj\u0105 si\u0119 lepsze, atrakcyjniejsze tylko dlatego, \u017ce s\u0105 stare, o tyle wszystkie fotografie staj\u0105 si\u0119 ciekawsze i bardziej wzruszaj\u0105ce, je\u015bli tylko dostatecznie si\u0119 zestarzej\u0105\u201d.<\/em><\/p>\n Fotografie z tom\u00f3w po\u015bwi\u0119conych: Kresom, Dworom, Rezydencjom, Warszawie – zestarza\u0142y si\u0119 dostatecznie \ud83d\ude09 Ka\u017cda drobna, ma\u0142a fotografia, to oddzielna historia. Ta uwieczniona, ale i ta kt\u00f3ra przywo\u0142uje jak\u017ce cz\u0119sto i nasze osobiste wspomnienia z \u017cycia. W tomie ,,Kresy w starej fotografii\u201d<\/em> s\u0142owem wst\u0119pnym podzieli\u0142 si\u0119 nie\u017cyj\u0105cy ju\u017c re\u017cyser Pan Janusz Majewski. Lwowiak. Zwyk\u0142a czarno bia\u0142a fotografia Jana Bu\u0142haka a ile skojarze\u0144\u2026 (cho\u0107 o pracach ,,Ojca polskiej fotografii\u201d b\u0142\u0119dem jest u\u017cywanie terminologii \u2013 zwyk\u0142e).<\/p>\n ,,Nieomal symbol naszej nostalgii. Ch\u0142opiec wspinaj\u0105cy \u00a0si\u0119 do zegara. To pewnie m\u00f3j r\u00f3wie\u015bnik, poznaj\u0119 po marynarskim ko\u0142nierzu, po kroju kubraczka z ,,dragonem\u201d, po ciemnych po\u0144czochach, na kt\u00f3rych niew\u0105tpliwie by\u0142y wg\u0142\u0119bione pr\u0105\u017cki, z kt\u00f3rych ci\u0119\u017cko by\u0142o wydrapa\u0107 resztki \u017c\u00f3\u0142tka, je\u015bli kapn\u0119\u0142o nam przy \u015bniadaniu. Ja te\u017c, by dosi\u0119gn\u0105\u0107 na jak\u0105\u015b zakazan\u0105 p\u00f3\u0142k\u0119, podk\u0142ada\u0142em sobie pod stopy kilka ksi\u0105\u017cek z biblioteki rodzic\u00f3w. Ch\u0142opiec zapewne chce przy\u015bpieszy\u0107 czas, sta\u0107 si\u0119 doros\u0142ym, o czym zawsze marz\u0105 wszyscy ch\u0142opcy. A mo\u017ce nie? Mo\u017ce chce cofn\u0105\u0107 lub zatrzyma\u0107 czas, \u017ceby kraina mitu naszych Kres\u00f3w \u017cy\u0142a wiecznie? Ale czy kiedykolwiek czas da\u0142 si\u0119 przeb\u0142aga\u0107? I nie pomog\u0105 te\u017c \u017cadne analizy, \u017cadne trze\u017awe oceny tych zjawisk, mo\u017cemy tylko \u015bpiewa\u0107 pie\u015bni. Pie\u015b\u0144 ujdzie ca\u0142o\u2026\u201d<\/em><\/p>\n Tomy powy\u017csze, to ,,podr\u00f3\u017c po ziemiach dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015bci znacznej rzeszy Polak\u00f3w. Oczami mieszka\u0144c\u00f3w wyposa\u017conych w aparat fotograficzny\u201d<\/p>\n I na koniec cytat Susan Sontag z ok\u0142adki ksi\u0105\u017cki ,,O fotografii\u201d<\/p>\n ,,Ka\u017cda fotografia jest wieloznaczna: zobaczy\u0107 co\u015b w postaci zdj\u0119cia \u2013 to znaczy znale\u017a\u0107\u00a0 potencjalny przedmiot fascynacji. Ostateczna m\u0105dro\u015b\u0107 obrazu fotograficznego kryje si\u0119 w stwierdzeniu: \u02c3\u02c3Oto powierzchnia. A teraz pomy\u015blcie, a raczej wyczujcie to, co si\u0119 pod ni\u0105 kryje, jaka musi by\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, je\u017celi tak wygl\u0105da \u02c2\u02c2 Fotografie, kt\u00f3re same nie s\u0105 w stanie niczego wyja\u015bni\u0107, stanowi\u0105 niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142o zach\u0119ty do dedukowania, spekulacji i fantazjowania. Fotografia daje nam do zrozumienia, \u017ce poznamy \u015bwiat, je\u017celi przyjmiemy go takim, jaki jawi si\u0119 w obiektywie. Jest to jednak przeciwie\u0144stwo poznania. Poznanie bowiem zaczyna si\u0119 od nieprzyjmowania \u015bwiata takim, na jaki wygl\u0105da. Wszelka mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania wynika ze zdolno\u015bci do powiedzenia \u02c3\u02c3 nie \u02c2\u02c2 \u015aci\u015ble rzecz bior\u0105c, nigdy niczego nie zrozumiemy na podstawie fotografii\u201d<\/em><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3-5.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n