![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1-3.jpg\")
<\/a><\/p>\n\u201cDzieci \u2013 to przyszli ludzie. Wi\u0119c dopiero b\u0119d\u0105, wi\u0119c jakby ich jeszcze nie by\u0142o. A przecie\u017c jeste\u015bmy: \u017cyjemy, czujemy, cierpimy.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cDziecko ma\u0142e , lekkie, mniej go jest. Musimy pochyli\u0107, zni\u017cy\u0107 ku niemu.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cBo doros\u0142emu nikt nie powie: \u2018Wyno\u015b si\u0119\u2019, a dziecku cz\u0119sto si\u0119 tak m\u00f3wi. Zawsze jak doros\u0142y si\u0119 krz\u0105ta, to dziecko si\u0119 pl\u0105cze. Doros\u0142y \u017cartuje, a dziecko b\u0142aznuje. Doros\u0142y p\u0142acze, a dziecko si\u0119 ma\u017ce i beczy. Doros\u0142y jest ruchliwy, dziecko wiercipi\u0119ta. Doros\u0142y smutny, a dziecko skrzywione. Doros\u0142y roztargniony, dziecko gawron, fujara. Doros\u0142y si\u0119 zamy\u015bli\u0142, dziecko zagapi\u0142o. Doros\u0142y robi co\u015b powoli, a dziecko si\u0119 guzdrze. Niby \u017cartobliwy j\u0119zyk, a przecie\u017c niedelikatny. P\u0119drak, brzd\u0105c, malec, rak \u2013 nawet kiedy si\u0119 nie gniewaj\u0105, kiedy chc\u0105 by\u0107 dobrzy. Trudno, przyzwyczaili\u015bmy si\u0119, ale czasem przykro i gniewa takie lekcewa\u017cenie.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cCa\u0142e wychowanie wsp\u00f3\u0142czesne pragnie, by dziecko by\u0142o wygodne. Konsekwentnie, krok za krokiem d\u0105\u017cy, aby u\u015bpi\u0107, st\u0142umi\u0107, zniszczy\u0107 wszystko, co jest wol\u0105 i wolno\u015bci\u0105 dziecka, hartem jego ducha, si\u0142\u0105 jego zada\u0144 i zamierze\u0144. Grzeczne, pos\u0142uszne, dobre, wygodne, a bez my\u015bli o tym, \u017ce b\u0119dzie bezwolne wewn\u0119trznie i niedo\u0142\u0119\u017cne \u017cyciowo.\u201d<\/em><\/p>\n \u201eNie tak wa\u017cne \u017ceby cz\u0142owiek du\u017co wiedzia\u0142, ale \u017ceby dobrze wiedzia\u0142, nie \u017ceby umia\u0142 na pami\u0119\u0107 a \u017ceby rozumia\u0142, nie \u017ceby go wszystko troszk\u0119 obchodzi\u0142o, a \u017ceby go co\u015b naprawd\u0119 zajmowa\u0142o, \u017ceby mia\u0142 zami\u0142owanie.\u201d<\/em><\/p>\n \u201eM\u00f3w dziecku, \u017ce jest dobre, \u017ce mo\u017ce, \u017ce potrafi\u201d.<\/em><\/p>\n \u201cMa dziecko przysz\u0142o\u015b\u0107, ale ma i przesz\u0142o\u015b\u0107: pami\u0119tne zdarzenia, wspomnienia, wiele godzin najistotniejszych samotnych rozwa\u017ca\u0144. Nie inaczej ni\u017c my pami\u0119ta i zapomina, ceni i lekcewa\u017cy, logicznie rozumuje i b\u0142\u0105dzi, gdy nie wie. Rozwa\u017cnie ufa i w\u0105tpi.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cDziecko jest pergaminem szczelnie zapisanym drobnymi hieroglifami, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 tylko zdo\u0142asz odczyta\u0107, a niekt\u00f3re potrafisz wytrze\u0107 lub tylko zakre\u015bli\u0107 i w\u0142asn\u0105 wype\u0142ni\u0107 tre\u015bci\u0105.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cJe\u017celi kto\u015b zrobi\u0142 co\u015b z\u0142ego, najlepiej mu przebaczy\u0107. Je\u017celi zrobi\u0142 co\u015b z\u0142ego, bo nie wiedzia\u0142, to ju\u017c wie teraz. Je\u017celi zrobi\u0142 co\u015b z\u0142ego nieumy\u015blnie, b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci ostro\u017cniejszy. Je\u015bli robi co\u015b z\u0142ego, bo mu si\u0119 trudno przyzwyczai\u0107, b\u0119dzie si\u0119 stara\u0142. Je\u017celi zrobi\u0142 co\u015b z\u0142ego, bo go nam\u00f3wili, ju\u017c si\u0119 nie b\u0119dzie s\u0142ucha\u0142.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cNie ma dzieci \u2013 s\u0105 ludzie, ale o innej skali poj\u0119\u0107, innym zasobie do\u015bwiadczenia, innych pop\u0119dach, innej grze uczu\u0107. Pami\u0119taj, \u017ce my ich nie znamy.\u201d<\/em><\/p>\n \u201cM\u0142odzi maj\u0105 r\u00f3\u017cne w\u0142asne sprawy, w\u0142asne zmartwienia, w\u0142asne \u0142zy i u\u015bmiechy, w\u0142asne m\u0142ode pogl\u0105dy i m\u0142od\u0105 poezj\u0119. Cz\u0119sto ukrywaj\u0105 przed doros\u0142ymi, bo si\u0119 wstydz\u0105, nie ufaj\u0105, bo boj\u0105 si\u0119, \u017ceby si\u0119 z nich nie \u015bmieli.\u201d<\/em><\/p>\n „Dziecko nie mo\u017ce my\u015ble\u0107 \u00abjak doros\u0142y\u00bb, ale mo\u017ce dzieci\u0119co zastanawia\u0107 si\u0119 nad powa\u017cnymi zagadnieniami doros\u0142ych; brak wiedzy i do\u015bwiadczenia zmusza\u00a0je, by inaczej my\u015bla\u0142o.”<\/em><\/p>\n „Niemowl\u0119 bada swe r\u0119ce. Prostuje, wodzi w prawo i w lewo, oddala, zbli\u017ca, rozstawia palce, zaciska w pi\u0119\u015b\u0107, m\u00f3wi do nich i czeka na odpowied\u017a, praw\u0105 chwyta lew\u0105 r\u0119k\u0119\u00a0i ci\u0105gnie, bierze grzechotk\u0119 i patrzy na dziwnie zmieniony obraz r\u0119ki, przek\u0142ada\u00a0j\u0105 z jednej do drugiej, bada ustami, natychmiast wyjmuje i zn\u00f3w patrzy powoli, uwa\u017cnie. [\u2026] Ono nie bawi si\u0119: miejcie\u017c do licha oczy i dostrze\u017ccie wysi\u0142ek woli,\u00a0by zrozumie\u0107. To uczony w laboratorium, wymy\u015blony w zagadnienie najwy\u017cszej wagi,\u00a0a kt\u00f3re wy\u015blizguje si\u0119 jego rozumieniu.”<\/em><\/p>\n „Dziecko chce by\u0107 dobre. Je\u015bli nie umie \u2013 naucz. Je\u015bli nie wie \u2013 wyt\u0142umacz. Je\u015bli nie mo\u017ce \u2013 pom\u00f3\u017c.”<\/em><\/p>\n „Dziecko chce wiedzie\u0107, czy\u015b sam widzia\u0142, czy wiesz od innych, sk\u0105d wiesz; chce, \u017ceby odpowiedzi by\u0142y kr\u00f3tkie i stanowcze, zrozumia\u0142e, jednobrzmi\u0105ce, powa\u017cne, uczciwe.”<\/em><\/p>\n „Dusza dziecka jest r\u00f3wnie z\u0142o\u017cona jak nasza, pe\u0142na podobnych sprzeczno\u015bci, tragicznie zmagaj\u0105ca si\u0119 z odwiecznym: pragn\u0119, ale nie mog\u0119, wiem, \u017ce nale\u017cy, ale nie podo\u0142am.”<\/em><\/p>\n „Wychowawca, kt\u00f3ry nie wt\u0142acza, a wyzwala, nie ci\u0105gnie, a wznosi, nie ugniata,\u00a0a kszta\u0142tuje, nie dyktuje, a uczy, nie \u017c\u0105da, a zapytuje, prze\u017cyje wraz z dzieckiem wiele natchnionych chwil, \u0142zawym wzrokiem nieraz patrze\u0107 b\u0119dzie na walk\u0119 anio\u0142a\u00a0z szatanem, gdzie bia\u0142y anio\u0142 tryumf odnosi.”<\/em><\/p>\n „Dziecko przywi\u0105zuje si\u0119 do lalki, szczyg\u0142a, kwiatka w doniczce, bo nie ma jeszcze nic wi\u0119cej i wi\u0119zie\u0144 lub starzec tak samo si\u0119 przywi\u0105zuj\u0105, bo ju\u017c nic nie maj\u0105.”<\/em><\/p>\n „Je\u015bli umiecie diagnozowa\u0107 rado\u015b\u0107 dziecka i jej nat\u0119\u017cenie, musicie dostrzec,\u00a0\u017ce najwy\u017csz\u0105 jest rado\u015b\u0107 pokonanej trudno\u015bci, osi\u0105gni\u0119tego celu, odkrytej tajemnicy. Rado\u015b\u0107 tryumfu i szcz\u0119\u015bcie samodzielno\u015bci, opanowania, w\u0142adania.”<\/em><\/p>\n „Wychowanie dziecka to nie mi\u0142a zabawa, a zadanie, w kt\u00f3re trzeba w\u0142o\u017cy\u0107 wysi\u0142ek bezsennych nocy, kapita\u0142 ci\u0119\u017ckich prze\u017cy\u0107 i wiele my\u015bli\u2026”<\/em><\/p>\n Niekiedy rodzice nie chc\u0105 wiedzie\u0107 tego, co wiedz\u0105 \u2013 i widzie\u0107 tego, co widz\u0105.<\/em><\/p>\n „\u2026m\u00f3wi\u0142em nie do dzieci, a z dzie\u0107mi, m\u00f3wi\u0142em nie o tym, czym chc\u0119, aby by\u0142y, ale czym one chc\u0105 i mog\u0105 by\u0107.”<\/em><\/p>\n „Dziecko jest cudzoziemcem, nie rozumie j\u0119zyka, nie zna kierunku ulic, nie zna praw\u00a0i zwyczaj\u00f3w. [\u2026] Potrzebny przewodnik, kt\u00f3ry grzecznie odpowie na pytanie.”<\/em><\/p>\n „Dziecko \u2013 ju\u017c mieszkaniec, obywatel i ju\u017c cz\u0142owiek. Nie dopiero b\u0119dzie, a ju\u017c. [\u2026]. Lata dzieci\u0119ce \u2013 to \u017cycie rzeczywiste, nie zapowied\u017a.”<\/em><\/p>\n „\u2026da\u0107 dziecku ca\u0142e powietrze, s\u0142o\u0144ce, ca\u0142\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107, jaka mu si\u0119 nale\u017cy, niezale\u017cnie od zas\u0142ug czy win, zalet czy przywar”<\/em><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n