{"id":6914,"date":"2019-05-09T19:52:29","date_gmt":"2019-05-09T19:52:29","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6914"},"modified":"2019-05-09T19:52:29","modified_gmt":"2019-05-09T19:52:29","slug":"zab-czasu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6914","title":{"rendered":"Z\u0104B CZASU&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Jedni wst\u0119puj\u0105 przemierzaj\u0105c ,,\u015aliwkowy szlak&#8221;, innych przyci\u0105ga s\u0142awa i renoma pewnej Bac\u00f3wki przycupni\u0119tej pod lasem. Z czystym sercem mog\u0119 te miejsca\u00a0 poleci\u0107, cho\u0107 dzi\u015b zagl\u0105dniemy w inne, gdzie zapach drewna, gdzie cisza zmusza do refleksji. Tym razem zapraszam na Pog\u00f3rze Wi\u015bnickie, do ma\u0142ej wioski o nazwie Iwkowa. P\u0119dz\u0105c wzd\u0142u\u017c brzegu Jeziora Czchowskiego, spogl\u0105daj\u0105c enty raz na malowniczo po\u0142o\u017cony ko\u015bci\u00f3\u0142ek w Tropiu,\u00a0 warto cho\u0107 raz odbi\u0107 od g\u0142\u00f3wnego traktu, skierowa\u0107 swe kroki do niepozornej, ma\u0142ej wioski. A najlepiej uczyni\u0107 to na dw\u00f3ch k\u00f3\u0142kach, by w mocno pag\u00f3rkowatym terenie dotleni\u0107 znakomicie p\u0142uca, do\u015bwiadczy\u0107\u00a0 uroku wspania\u0142ego krajobrazu. Swoje kroki w ostatnich latach kierowa\u0142em tu kilka razy, zawsze trafiaj\u0105c na prace konserwatorskie, na rozstawione rusztowania. Male\u0144ka, drewniana, cmentarna kaplica nie chcia\u0142a jakby przede mn\u0105\u00a0 ukaza\u0107 w pe\u0142ni swego pi\u0119kna. Uchyla\u0142a jedynie po ma\u0142ym kawa\u0142eczku, \u017cegnaj\u0105c ka\u017cdorazowo w niedosycie. Podr\u00f3\u017cuj\u0105c po kraju &#8211; odwiedzaj\u0105c drewniane ,,pere\u0142ki&#8221;- tak wiele z nich zaprasza, kusi sw\u0105 wspania\u0142\u0105 architektur\u0105, obiecuj\u0105c r\u00f3wnie bogate i strojne wn\u0119trza. Wiele innych, ujmuj\u0105cych skromno\u015bci\u0105, ma\u0142o ciekawym wygl\u0105dem, z daleka ju\u017c jakby chce przekaza\u0107, \u017ce nic w nich szczeg\u00f3lnego nie spotkamy. Ile\u017c ju\u017c razy przekona\u0142em si\u0119, \u017ce za tym prawdziwym kamufla\u017cem kryj\u0105 si\u0119 niewiarygodne skarby, owiane tajemnic\u0105. Gdzie ka\u017cdy detal jest wysmakowany, w kt\u00f3rych ludowi budowniczy pokazali harmoni\u0119 duszy cz\u0142owieka z przyrod\u0105 i t\u0119sknot\u0119 za oderwaniem si\u0119 od \u017cycia codziennego. Prostota, kt\u00f3ra wzrusza, zatrzymuje, przemawia.<\/p>\n<p>Podobne odczucia mo\u017cna mie\u0107 przeje\u017cd\u017caj\u0105c przez Iwkow\u0105, gdzie na ma\u0142ym pag\u00f3rku, w\u015br\u00f3d cmentarnych nagrobk\u00f3w, znajduje si\u0119 niepozorna drewniana budowla. Jedna z wielu, zwyczajna, oszalowana rz\u0119dem desek w br\u0105zowym kolorze. Badania dendrochronologiczne wskazuj\u0105 jednak, \u017ce drewno \u015bci\u0119te zosta\u0142o na wybudowanie tej \u015bwi\u0105tyni ju\u017c ponad 500 lat temu. Stoi sobie wi\u0119c ona ju\u017c pi\u0119\u0107 wiek\u00f3w, cicho, skromnie, wys\u0142uchuj\u0105c kilkana\u015bcie pokole\u0144. Modrzewiowy ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, cho\u0107 przez mieszka\u0144c\u00f3w od lat nazywana Matk\u0105 Bosk\u0105 ,,Ko\u015bci\u00f3\u0142kow\u0105&#8221;. Miejsce to nies\u0142usznie omijane, chocia\u017c z wielu powod\u00f3w wyj\u0105tkowe.<\/p>\n<p>Przest\u0119puj\u0105c pr\u00f3g warto schyli\u0107 g\u0142ow\u0119 pod portalem w kszta\u0142cie jask\u00f3\u0142czych ogon\u00f3w, zamkni\u0119tych o\u015blim grzbietem. Zachowane w swej pierwotnej postaci. Spotyka\u0142em podobne jedynie w najwi\u0119kszych per\u0142ach drewnianej architektury. Zawsze lubi\u0119 dotkn\u0105\u0107 to wiekowe drewno, wypieszczone d\u0142oni\u0105, zachwycaj\u0105ce artyzmem. Gdyby m\u00f3c przywo\u0142a\u0107 z za\u015bwiat\u00f3w posta\u0107 w\u0119drownego tw\u00f3rcy, kt\u00f3ry w ka\u017cdym szczeg\u00f3le stara\u0142 si\u0119 odda\u0107 sw\u00f3j kunszt, pozostawi\u0107 ducha czasu w jakim swe dzie\u0142a tworzy\u0142.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/4.jpg\"><img data-attachment-id=\"6924\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6924\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/4.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1407575533&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;12&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"4\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/4.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/4.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6924\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/4.jpg?resize=683%2C1024\" alt=\"\" width=\"683\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/4.jpg?resize=683%2C1024 683w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/4.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/4.jpg?w=720 720w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg\"><img data-attachment-id=\"6925\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6925\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1407576571&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;119&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6925\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg?resize=1024%2C683\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/3.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Od lat, na Szlaku drewnianej architektury Ma\u0142opolski mo\u017cemy liczy\u0107 na dyskretn\u0105 pomoc Przewodnik\u00f3w, mieszka\u0144c\u00f3w okolicznych zabudowa\u0144, os\u00f3b w znakomity spos\u00f3b identyfikuj\u0105cych si\u0119 z dan\u0105 budowl\u0105, jej histori\u0105, tajemnicami w nich ukrytymi, detalami o kt\u00f3rych nie przeczytamy w \u017cadnej dost\u0119pnej publikacji. Warto przysi\u0105\u015b\u0107, zamieni\u0107 kilka s\u0142\u00f3w, po\u015bwi\u0119ci\u0107 sw\u00f3j czas, podzi\u0119kowa\u0107 te\u017c tym, kt\u00f3rzy sw\u00f3j czas po\u015bwi\u0119caj\u0105 nam. My\u015bl\u0119, \u017ce dobrze si\u0119 sta\u0142o, \u017ce za ka\u017cdym razem w iwkowskiej \u015bwi\u0105tyni trafia\u0142em na rozstawione rusztowania. Nie mog\u0105c bowiem przez powy\u017csze utrudnienia rozstawi\u0107 statywu z aparatem, uwag\u0119 sw\u0105 kierowa\u0142em na drobne elementy, poszczeg\u00f3lne male\u0144kie fragmenty ca\u0142o\u015bci. By nie zamkn\u0105\u0107 si\u0119 jedynie w suchych faktach z trzech epok: gotyku, manieryzmu i baroku. Wielokrotnie bowiem przekona\u0142em si\u0119, jak ulotna jest wiedza opieraj\u0105ca si\u0119 na datach, nazwiskach, stylach czy fachowym nazewnictwie. Nadmiar danych wprowadza zazwyczaj zamieszanie, jakkolwiek barwnym s\u0142ownictwem by\u0142yby opiewane.<\/p>\n<p>W tym miejscu \u015bl\u0119 niskie uk\u0142ony\u00a0 dla Pani Joanny oraz szczeg\u00f3lnie dla Pana Romana, Ojca Pani Joanny. W spos\u00f3b bowiem lekki, nierzadko z humorem, ale te\u017c z ogromn\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 po\u015bwi\u0119caj\u0105c sw\u00f3j czas, wyczulili mnie na detal, wyostrzyli uwag\u0119, ukazuj\u0105c to co najcz\u0119\u015bciej umyka, pozostaje niezauwa\u017cone, jakby w cieniu, ma\u0142o istotne&#8230; Ile\u017c to ju\u017c razy, a ten przyk\u0142ad by\u0142 dla mnie kolejny, kt\u00f3ry ukaza\u0142 jak wa\u017cna jest rozmowa, ciekawo\u015b\u0107, zatrzymanie si\u0119. Okruchy w codzienno\u015bci. Niby zwyczajne bycie, ale nic nie zast\u0105pi dialogu. Dostrze\u017cenie drugiego cz\u0142owieka&#8230; R\u00f3\u017cnorakie publikacje, ulotki, foldery, widok\u00f3wki, opracowania, audio przewodniki&#8230; wszystko to pomocne, u\u0142atwia, cz\u0119sto przyspiesza, usprawnia. Ale skoro tu\u017c obok stoi Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry czeka, u\u015bmiecha si\u0119, wskazuje czasem ju\u017c samym gestem, wzrokiem, dlaczego nie skorzysta\u0107? Wierz\u0119, \u017ce niejednokrotnie w tym Kim\u015b pozostawiamy cz\u0105stk\u0119 siebie. Ka\u017cdy bowiem jest bogaty wewn\u0119trznie, warto tym bogactwem dzieli\u0107 si\u0119, wymienia\u0107. Mo\u017ce tak jak we mnie pozostaj\u0105 wspomnienia r\u00f3\u017cnorakich spotka\u0144, rozm\u00f3w, lekkich wymian zda\u0144, tak mo\u017ce i w Kim\u015b pozostawiam \u015blad, przywo\u0142ywane mi\u0142e uczucie nawet po latach. \u017be tak si\u0119 dzieje, wiem, do\u015bwiadczam tego, czasem przyk\u0142adami dziel\u0119 si\u0119 na szerszym forum \ud83d\ude09<\/p>\n<p>Ale powr\u00f3\u0107my do iwkowskiego ko\u015bci\u00f3\u0142ka. Male\u0144ki on, przytulny, przez postawione rusztowania wyda\u0142 mi si\u0119 tylko bardziej ciasny. Skoro bowiem nawet szkie\u0142ko z szerokim k\u0105tem nie mog\u0142o sobie odpowiednio radzi\u0107, to oznaka, \u017ceby skupi\u0107 si\u0119 na tym co tu\u017c&#8230; obok, na wyci\u0105gni\u0119cie d\u0142oni, w zasi\u0119gu\u00a0\u00a0 oka kr\u00f3tkowidza \ud83d\ude09<\/p>\n<p>Pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 w jakichkolwiek opracowaniach, cho\u0107 p\u00f3\u017aniej spotka\u0142em si\u0119 raz jeszcze z podobn\u0105 praktyk\u0105. Ot\u00f3\u017c w wierzeniach ludowych zakorzeniony by\u0142 zwyczaj przynoszenia do ko\u015bcio\u0142a wyrwanych z\u0119b\u00f3w i umieszczanie ich w szczelinach mi\u0119dzy drewnianymi belkami. Dawniej uwa\u017cano, \u017ce obcinane paznokcie i w\u0142osy oraz wyrwane z\u0119by nale\u017c\u0105 wci\u0105\u017c do cz\u0142owieka, dlatego zbierano w woreczku lub kieszeni paznokcie i po \u015bmierci chowano razem ze zmar\u0142\u0105 osob\u0105.\u00a0 Na S\u0105d Ostateczny cz\u0142owiek mia\u0142 stawi\u0107 si\u0119 wraz z nimi, a \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Iwkowej usytuowany jest na okalaj\u0105cym go cmentarzu, tradycja ta kultywowana by\u0142a przed laty i w tym miejscu. \u015awi\u0105tynia w Iwkowej nadgryziona z\u0119bem czasu z z\u0119bn\u0105 niejako tradycj\u0105&#8230; \u0141atwo a mo\u017ce wcale te\u017c nie, wyobrazi\u0107 sobie jak wygl\u0105da\u0142o przed stu, dwustu lub trzystu laty usuni\u0119cie bol\u0105cego z\u0119ba. Jakich u\u017cywano narz\u0119dzi, z jakim b\u00f3lem wi\u0105za\u0142a si\u0119 ta czynno\u015b\u0107. Ludzie wierzyli niejednokrotnie, \u017ce po\u015bwi\u0119cenie i cierpienie\u00a0 jest b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem. Przecie\u017c to istotny element ziemskiego \u017cycia. Pewien francuski poeta Anatole France napisa\u0142 przed laty:<em> \u201eHistori\u0119 wszystkich ludzi mo\u017cna by stre\u015bci\u0107 w trzech s\u0142owach: &#8222;narodzenie, cierpienie, \u015bmier\u0107\u201d<\/em>. W jaki\u015b szczeg\u00f3lny, trudny do wyra\u017cenia spos\u00f3b ten ma\u0142y, drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142ek w Iwkowej obejmuje, \u0142\u0105czy, zamyka niewidzialn\u0105 klamr\u0105 te wszystkie elementy. Drobny fragment, znany jedynie mieszka\u0144com i zapewne garstce turyst\u00f3w&#8230; Wspominaj\u0105c kilka chwil wcze\u015bniej o istocie dialogu, \u0142atwo zobrazowa\u0107 sens tych s\u0142\u00f3w.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg\"><img data-attachment-id=\"6922\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6922\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;14&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1469786259&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;15&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6922\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg?resize=1024%2C683\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/2.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Zwiedzaj\u0105c ten niezwyk\u0142y\u00a0 ko\u015bci\u00f3\u0142 warto podej\u015b\u0107 bli\u017cej g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza, by pozna\u0107 jego fundatora, a mojego imiennika B\u0142a\u017ceja Jasnowicza z \u017con\u0105 i dzie\u0107mi. Bogaty XVII wieczny so\u0142tys Iwkowej z rodzin\u0105 namalowany zosta\u0142 na ma\u0142ych olejnych obrazkach umieszczonych pod du\u017cym g\u0142\u00f3wnym obrazem ,,Ko\u015bci\u00f3\u0142kowej Matuchny&#8221;. Fakt taki nie by\u0142 cz\u0119sto praktykowany, wr\u0119cz jest on rzadko\u015bci\u0105 i wyr\u00f3\u017cnikiem. W innej opowie\u015bci postaram si\u0119 pokaza\u0107 podobny przypadek, tym razem spotkany przeze mnie na ziemiach Wielkopolski. O\u0142tarz powy\u017cszy ufundowany zosta\u0142 w roku 1688, ponad 330 lat chroni\u0105 go rze\u017abione postacie \u015bw. El\u017cbiety i Maryi z wyci\u0105gni\u0119tymi ku sobie r\u0119koma.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10.jpg\"><img data-attachment-id=\"6917\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6917\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1407573482&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;11&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"10\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6917\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10.jpg?resize=683%2C1024\" alt=\"\" width=\"683\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10.jpg?resize=683%2C1024 683w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10.jpg?w=720 720w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/5.jpg\"><img data-attachment-id=\"6918\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6918\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/5.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1407574916&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;214&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;15&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"5\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/5.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/5.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6918\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/5.jpg?resize=683%2C1024\" alt=\"\" width=\"683\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/5.jpg?resize=683%2C1024 683w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/5.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/5.jpg?w=720 720w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/6.jpg\"><img data-attachment-id=\"6919\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6919\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/6.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1407574874&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;190&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;13&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"6\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/6.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/6.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6919\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/6.jpg?resize=683%2C1024\" alt=\"\" width=\"683\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/6.jpg?resize=683%2C1024 683w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/6.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/6.jpg?w=720 720w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 niezwyk\u0142y, tajemniczy, bogaty w pi\u0119kne polichromie, przez ostatnie 10 lat poddany zosta\u0142 gruntownym renowacjom. Malowid\u0142a wzorowane na malarstwie niderlandzkim nigdy nie by\u0142y przemalowywane. Na przestrzeni setek lat, zjawiska bardzo rzadkie, wr\u0119cz niespotykane. W swoich podr\u00f3\u017cach, tak wyj\u0105tkowych, niecodziennych wn\u0119trz spotka\u0142em jedynie kilka. G\u0142\u00f3wnie w tych \u015bwi\u0105tyniach, kt\u00f3re zosta\u0142y wpisane na list\u0119 Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Docieraj\u0105 do mnie g\u0142osy, \u017ce kolejn\u0105 per\u0142\u0105 na tej li\u015bcie mo\u017ce by\u0107 w nieodleg\u0142ym czasie w\u0142a\u015bnie ten niepozorny, skromny ko\u015bci\u00f3\u0142 cmentarny w Iwkowej.<\/p>\n<p>Opuszczaj\u0105c ten male\u0144ki ko\u015bci\u00f3\u0142 budz\u0105cy prawdziwy zachwyt, przywo\u0142am s\u0142owa ks. Andrzeja Turka o innej \u015bwi\u0105tyni, opuszczonej po wybudowaniu nowej: <em>,,Osiemnastowieczna \u015bwi\u0105tynia w 2003 r., kiedy uko\u0144czono budow\u0119 nowego ko\u015bcio\u0142a, przesz\u0142a na emerytur\u0119. Budynek wyra\u017anie si\u0119 skurczy\u0142. Wylatuj\u0105 spr\u00f3chnia\u0142e z\u0119by dach\u00f3wek. Oczodo\u0142y okiennic zaci\u0105gni\u0119te zmursza\u0142ymi powiekami desek. W \u015brodku przera\u017caj\u0105ca pustka zwielokrotniana przez p\u00f3\u0142mrok. Stawiam stopy ostro\u017cnie jakbym chodzi\u0142 po cmentarzysku, gdzie rozsypane s\u0105 relikwie \u015bwi\u0119tych. Z wyblak\u0142ych \u015bcian zgas\u0142ym wzrokiem patrz\u0105 \u015bwi\u0105tki o ledwie dostrzeganych rysach. Wn\u0119trzno\u015bci jakich\u015b kabli, odpryski szk\u0142a, kopczyki gruzu jak strz\u0119py pordzewia\u0142ych pacierzy\u2026utwierdzam si\u0119 w przekonaniu, \u017ce nie ma chyba na \u015bwiecie bardziej czystszych \u017ar\u00f3de\u0142 melancholii, ani\u017celi widok opuszczonej \u015bwi\u0105tyni. Opu\u015bcili j\u0105 ludzie &#8211; czy tak\u017ce B\u00f3g? Z sufitu ko\u015bcio\u0142a spogl\u0105da ogromny Chrystus. Wiekowy, koronowany py\u0142em &#8211; przera\u017cony? Widzi od\u0142amki \u0142awek, resztki o\u0142tarzy i ko\u015bcielnych sprz\u0119t\u00f3w, odpadaj\u0105ce tynki, kopu\u0142\u0119, kt\u00f3r\u0105 upu\u015bci\u0142a wyprowadzaj\u0105c si\u0119, chrzcielnica, dwa przygl\u0105daj\u0105ce si\u0119 sobie konfesjona\u0142y, zdziwione niemot\u0105, zasypane kurzem krynice mi\u0142osierdzia&#8221;<\/em><\/p>\n<p>S\u0105 w\u015br\u00f3d nich takie, kt\u00f3re trafiaj\u0105 do skansen\u00f3w, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c takie, o kt\u00f3rych pisze Piotr Durak w ,,\u015awi\u0105tyniach wygnanych&#8221; (polecam post w Czytelni) ale s\u0105 te\u017c takie jak modrzewiowy ko\u015bci\u00f3\u0142 w Iwkowej, fundowany prawdopodobnie przez Jadwig\u0119 \u0141okietkow\u0105 lub kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka, w cichej wiosce, na uboczu, kt\u00f3ry zachwyca artyzmem ludowych, cz\u0119sto w\u0119drownych tw\u00f3rc\u00f3w do dzisiejszego dnia.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg\"><img data-attachment-id=\"6927\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6927\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1407573129&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;10&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;3.2&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"9\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6927\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg?resize=1024%2C683\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/9.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Gor\u0105co Polecam to niezwyk\u0142e Miejsce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedni wst\u0119puj\u0105 przemierzaj\u0105c ,,\u015aliwkowy szlak&#8221;, innych przyci\u0105ga s\u0142awa i renoma pewnej Bac\u00f3wki przycupni\u0119tej pod lasem. Z czystym sercem mog\u0119 te miejsca\u00a0 poleci\u0107, cho\u0107 dzi\u015b zagl\u0105dniemy w inne, gdzie zapach drewna, gdzie cisza zmusza do refleksji. Tym razem zapraszam na Pog\u00f3rze [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6915,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[162,180],"tags":[214,244,184],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1.jpg?fit=1920%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-1Nw","jetpack-related-posts":[{"id":7989,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7989","url_meta":{"origin":6914,"position":0},"title":"LUBI\u0104 J\u0104 OCZY","author":"admin","date":"21 kwietnia 2020","format":false,"excerpt":"Zapyta\u0107 kogo\u015b z czym kojarzy si\u0119 wiosna, to zapewne przewaga otrzymanych odpowiedzi b\u0119dzie podobna. Z zieleni\u0105. Bo przecie\u017c to kolor wegetacji, \u017cycia, nadziei. Po kilku miesi\u0105cach szarych, mniej barwnych, tym bardziej, \u017ce i zima w wielu miejscach nie dopisa\u0142a, bardzo wyczekiwa\u0142em na por\u0119, podczas kt\u00f3rej wszystko budzi si\u0119 do \u017cycia.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1-3.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6829,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6829","url_meta":{"origin":6914,"position":1},"title":"WIE\u015a P\u0118DZLEM I PI\u00d3REM MALOWANA","author":"admin","date":"19 marca 2019","format":false,"excerpt":"Od wielu ju\u017c lat obserwuj\u0119 fenomen pewnej ma\u0142opolskiej wioski. Padaj\u0105 s\u0142owa o t\u0119sknocie i ciekawo\u015bci by to miejsce zobaczy\u0107 oraz g\u0142osy rozczarowania, smutku, roz\u017calenia po odwiedzinach. Zazwyczaj karmimy swe zmys\u0142y kolorowymi obrazami, reszt\u0119 wyobra\u017ania podpowie\u2026 Obraz przesta\u0142 by\u0107 ju\u017c aktorem drugiego planu. Komunikacja zdominowana przez dziesi\u0105tki lat przez s\u0142owo, zosta\u0142a\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-2.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7413,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7413","url_meta":{"origin":6914,"position":2},"title":"WSZYSTKO P\u0141YNIE","author":"admin","date":"19 pa\u017adziernika 2019","format":false,"excerpt":"Czy\u017c mo\u017ce by\u0107 lepsze miejsce do tego, by sprawdzi\u0107 s\u0142owa wypowiedziane przed wieloma wiekami przez Heraklita z Efezu? Tym razem kroki swoje kieruj\u0119 na kolorowe, jesienne Roztocze. Do krainy pe\u0142nej nieska\u017conej przyrody i s\u0142o\u0144ca. Gdzie nawet w po\u0142owie pa\u017adziernika nadal rozbrzmiewa symfonia le\u015bnych ptak\u00f3w, gdzie kalejdoskop barw roztocza\u0144skich p\u00f3l oblanych\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1-1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14193,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14193","url_meta":{"origin":6914,"position":3},"title":"MIEJSCE CISZY","author":"admin","date":"19 listopada 2023","format":false,"excerpt":",,...Drzewo \u2013 odwieczny archetyp tajemnicy \u017cycia. Zapuszcza w ziemi korzenie pnia, a w niebie korzenie ga\u0142\u0119zi. Drzewo zabite przemienia si\u0119 w drewno, kt\u00f3re towarzyszy \u017cyciu cz\u0142owieka od ko\u0142yski po trumn\u0119. W starochrze\u015bcija\u0144skiej legendzie drzewo krzy\u017ca wykonano z desek wyciosanych z rajskiego drzewa \u017cycia. Drzewo by\u0142o przez wieki podstawowym budulcem dom\u00f3w,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/CHOTYNIEC-4850.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9262,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=9262","url_meta":{"origin":6914,"position":4},"title":"WUJEK I MISTRZ","author":"admin","date":"2 stycznia 2021","format":false,"excerpt":"W przedostatni dzie\u0144 roku obejrza\u0142em niezwyk\u0142y Koncert Jubileuszowy Pana Andrzeja Sikorowskiego z okazji 50-ciu lat wyst\u0119p\u00f3w na estradzie. Kto nie widzia\u0142, nie s\u0142ysza\u0142 \u2013 polecam!!! Cho\u0107by dla rewelacyjnych, niezr\u00f3wnanych tekst\u00f3w utwor\u00f3w. To prawdziwe opowie\u015bci o \u017cyciu, Ojczy\u017anie, naszej wsp\u00f3lnej codzienno\u015bci. Oczywi\u015bcie zachwala\u0107 nie ma potrzeby, ta muzyka oraz wykonanie broni\u0105\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Ma\u0142a-6649.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8954,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=8954","url_meta":{"origin":6914,"position":5},"title":"LANCKORONA &#8211; DETALICZNIE I POETYCKO","author":"admin","date":"17 listopada 2020","format":false,"excerpt":"Jaki macie spos\u00f3b na listopadowe szarugi? Postanowi\u0142em przywo\u0142a\u0107 troch\u0119 kolor\u00f3w lata oraz rado\u015bci, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mam wp\u0142yw na osobist\u0105 cz\u0105stk\u0119 w\u0142asnego \u015bwiata. Jest takie miejsce, kt\u00f3re wybitnie mi odpowiada i tak sobie my\u015bl\u0119, \u017ce przecie\u017c znakomicie nadaje si\u0119 ono na letnie warsztaty fotograficzne. Dlaczego wi\u0119c nie? Czas ko\u0144ca roku postaram\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6914"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6914"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6929,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6914\/revisions\/6929"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6915"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}