{"id":6684,"date":"2019-01-26T13:58:48","date_gmt":"2019-01-26T13:58:48","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6684"},"modified":"2019-04-17T08:45:04","modified_gmt":"2019-04-17T08:45:04","slug":"swiatynie-wygnane","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6684","title":{"rendered":"\u015aWI\u0104TYNIE WYGNANE"},"content":{"rendered":"<p><em>,,Bia\u0142y kruk\u201d &#8211; czyli: rzadko\u015b\u0107, najcz\u0119\u015bciej rzadka ksi\u0105\u017cka. Wymy\u015bli\u0142 go autor satyr Juwenalis. Kruk jest ptakiem z\u0142owr\u00f3\u017cbnym tak\u017ce z racji swojej czerni, jest zreszt\u0105 czerni uosobieniem.<\/em><\/p>\n<p><em>Jest czarny jak kruk. Symbolicznie wi\u0119c bia\u0142y kruk by\u0142by czym\u015b w rodzaju sprzeczno\u015bci, czyli niemo\u017cliwo\u015bci. Ale s\u0105 zwierz\u0119ta albinosy, cho\u0107 s\u0105 rzadko\u015bci\u0105, zatem i bia\u0142y kruk mo\u017ce si\u0119 pojawi\u0107. Symboliczne krucze funkcje czyni\u0105 z bia\u0142ego kruka rzadko\u015b\u0107 nad rzadko\u015bciami. To prawdziwy rara avis.<\/em><\/p>\n<p>Jerzy Bralczyk<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Czy <em><strong>,,\u015awi\u0105tynie wygnane\u201d<\/strong><\/em> autorstwa Piotra Duraka s\u0105 takowym ,,bia\u0142ym krukiem\u201d? Dla mnie bezsprzecznie tak. A je\u015bli jeszcze nie s\u0105 dla innych, to stan\u0105 si\u0119 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci. To co\u015b wi\u0119cej bowiem ni\u017c zwyk\u0142a ksi\u0105\u017cka. Si\u0119gam do tych dw\u00f3ch tom\u00f3w co jaki\u015b czas, czytam znane ju\u017c s\u0142owa, spogl\u0105dam na znajome fotografie w nich zawarte\u2026 wspominam ka\u017cdorazowo jak\u017ce mi\u0142e i zarazem niezwyk\u0142e w swojej wymowie spotkanie z Autorem przed blisko dwoma ju\u017c laty. Pewien marcowy wiecz\u00f3r\u2026 \u00a0do dzi\u015b dnia s\u0142ysz\u0119 pogodny, spokojny g\u0142os Piotra, obraz opartej o \u015bcian\u0119 jego ulubionej gitary, oraz opowie\u015bci\u2026 niesamowite relacje z siedmioletnich w\u00f3wczas w\u0119dr\u00f3wek po po\u0142udniowo \u2013 wschodnich zak\u0105tkach naszej Ojczyzny, kt\u00f3rych jednym z owoc\u00f3w s\u0105 w\u0142a\u015bnie omawiane publikacje.<\/p>\n<p>Pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 kilka cytat\u00f3w \u2013 wypowiedzi, zawartych w powy\u017cszych woluminach:<\/p>\n<p>W podrozdziale: ,,Gdzie niebo \u0142\u0105czy si\u0119 z ziemi\u0105\u201d \u2013 autorstwa Pani dr Moniki Rzepiejewskiej, przeczytamy nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: <em>,,Na terenie po\u0142udniowo \u2013 wschodniej Polski w miastach, miasteczkach, miejscowo\u015bciach, wsiach, w pobli\u017cu miejscowo\u015bci lub na zupe\u0142nym odludziu, mo\u017cemy zobaczy\u0107 charakterystyczne \u015bwi\u0105tynie \u2013 greckokatolickie cerkwie. Ulokowane bardzo cz\u0119sto na wzniesieniach, otoczone wie\u0144cem starych drzew, wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 nieroz\u0142\u0105czne z krajobrazem. Obok cerkwi \u2013 je\u015bli dotrwa\u0142a do naszych czas\u00f3w \u2013 stoi dzwonnica. Na terenie cerkiewnym, lub w bliskim s\u0105siedztwie, znajduje si\u0119 cmentarz, na kt\u00f3rym nieraz zobaczy\u0107 mo\u017cna charakterystyczne nagrobki sprzed lat\u2026 S\u0105 r\u00f3wnie\u017c takie \u015bwi\u0105tynie, kt\u00f3re nieu\u017cytkowane od lat stoj\u0105 w coraz gorszym stanie, oraz \u015bwi\u0105tynie w ruinie. Wszystkie trwaj\u0105 w krajobrazie, jak znak przypominaj\u0105cy o innym obrazie tych miejsc, o ludziach, kt\u00f3rzy musieli opu\u015bci\u0107 te tereny. Dla wielu jest to r\u00f3wnie\u017c znak, kt\u00f3ry przypomina o tragicznych wydarzeniach. Z roku na rok ubywa tych, kt\u00f3rzy prze\u017cyli tu dramaty, kt\u00f3rzy t\u0119skni\u0105 do miejsca swojego zamieszkania i wspominaj\u0105 barwne wn\u0119trze cerkwi roz\u015bwietlone \u015bwiat\u0142em \u015bwiec.<\/em><\/p>\n<p><em>Dlaczego jednak odwiedzenie ka\u017cdej z nich zapada w pami\u0119\u0107? I nie da si\u0119 rozdzieli\u0107 wspomnie\u0144 o ka\u017cdej z tych \u015bwi\u0105ty\u0144 od miejsca, otoczenia a nawet pogody? A detale wystroju, kt\u00f3re mo\u017cemy jeszcze zobaczy\u0107 w ich wn\u0119trzach \u2013 wizerunki Jezusa, Maryi, \u015bwi\u0119tych, anio\u0142\u00f3w \u2013 skojarzymy z poszczeg\u00f3lnymi \u015bwi\u0105tyniami bez trudu? Dlaczego widok zdewastowanego tabernakulum stoj\u0105cego wci\u0105\u017c w sanktuarium cerkwi w Babicach, o\u015bwietlonego ocieplonym przez kolor \u015bcian \u015bwiat\u0142em s\u0142onecznym, wywo\u0142uje w wielu my\u015bl o Tym, kt\u00f3ry w tym tabernakulum by\u0142 i sk\u0142ania do modlitwy? Ka\u017cda z tych \u015bwi\u0105ty\u0144 niesie w sobie \u0142adunek emocji\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Historyk Wasyl S\u0142obodian w podrozdziale: ,,B\u00f3l duszy i rany tej ziemi\u201d dodaje: <em>,,Fotografie Piotra Duraka, wykonane w ostatnim dziesi\u0119cioleciu, dokumentuj\u0105 stan miejsc naszej obecno\u015bci na wskazanych terenach, ukazuj\u0105c zar\u00f3wno dawne, ju\u017c trwale zrujnowane murowane cerkwie, porzucone od razu po wysiedleniu Ukrai\u0144c\u00f3w, jak i stan nikomu ju\u017c niepotrzebnych cerkwi, pozostawionych w ostatnich dekadach. To b\u00f3l duszy i rany tej ziemi, pozbawionej mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy dbali o ni\u0105 i j\u0105 kochali\u201d.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg\"><img data-attachment-id=\"6690\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6690\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;7.1&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1548512681&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;200&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;1.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6690\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg?resize=1024%2C683\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-5.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sebastian Dubiel \u2013 Dmytryszyn kieruje do nas takie s\u0142owa:<em> ,,To praca wybitna i wyj\u0105tkowa, kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142 si\u0119 podj\u0105\u0107 jedynie poeta \u2013 w\u0119drowiec z dan\u0105 mu wra\u017cliwo\u015bci\u0105 poszukuj\u0105cy tej cienkiej tu linii przenikania si\u0119 sacrum i profanum. \u015awi\u0105tynie niczym magazyny na gnij\u0105ce sumienia o skrzywdzonych s\u0105siadach, \u015bwi\u0105tynie obory i szalety, spadek po homo sovieticus, ale te\u017c \u015bwi\u0105tynie jak staro\u017cytne miejsca kultu po\u017cerane coraz bardziej \u0142apczywie przez ziele\u0144 i czas. Piotr Durak dokona\u0142 niemo\u017cliwego \u2013 w fotografiach cerkwi uchwyci\u0142 to wszystko co pozwala nadal, pomimo widocznego zniszczenia, poczu\u0107 ten metafizyczny dreszcz, po kt\u00f3rym niemo\u017cliwe jest ju\u017c patrzenie na te obiekty jak na solidny kawa\u0142 nieco egzotycznego gruzu, tylko jak na miejsca, gdzie nadal mieszka B\u00f3g, ubrany jedynie w inn\u0105, ,,wschodni\u0105\u201d szat\u0119. Niestety, ten ,,polski\u201d pozwala rzymskokatolickim ksi\u0119\u017com porzuca\u0107, ,,przerobione\u201d na ko\u015bcio\u0142y cerkwie, niejako z dnia na dzie\u0144, po wystawieniu bardziej nowoczesnej ,,w\u0142asnej\u201d \u015bwi\u0105tyni\u201d.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg\"><img data-attachment-id=\"6692\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6692\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;7.1&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1548512813&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;200&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"4\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-6692\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg?resize=450%2C300\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4-1.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Historyk Bogdan Huk w podrozdziale: ,,Cz\u0142owiek i cerkiew\u201d pisze pi\u0119knie: <em>,,Drzewo, \u015bci\u0119te i przerobione na k\u0142ody, uwa\u017cane jest za martwe. Nie ma na nim ga\u0142\u0119zi. Nikt nie powie: Ta belka kiedy\u015b by\u0142a drzewem, z kt\u00f3rego ros\u0142y li\u015bcie.<\/em><\/p>\n<p><em>Cz\u0142owiek, wygnany ze swojego kraju, nie jest uwa\u017cany za martwego, ale trudno mu o w\u0142asne korzenie czy koron\u0119. On sam nie zauwa\u017ca, kiedy sta\u0142 si\u0119 lepiej lub gorzej obrobion\u0105 k\u0142od\u0105. Cz\u0142owiek wygnany nie rozkwita\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>\u2026Samotna drewniana cerkiew. Jej belki by\u0142y kiedy\u015b drzewami, ludzie byli \u017cywi w miejscu oznaczonym przez cerkiew. Przed 1947 rokiem nikt nie m\u00f3g\u0142 przewidzie\u0107, \u017ce kiedy\u015b to si\u0119 zmieni i mo\u017cna b\u0119dzie obserwowa\u0107 cerkiew, kt\u00f3r\u0105 wygnano, cho\u0107 trwa na ,,miejscu\u201d. I cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u017cyje, ale jeszcze b\u0119d\u0105c ,,\u017cywym\u201d, musia\u0142 po\u017cegna\u0107 si\u0119 ze swym pochodzeniem i przysz\u0142o\u015bci\u0105. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce tak ju\u017c b\u0119dzie i b\u0119dzie, bo obydwie sytuacje s\u0105 wydr\u0105\u017cone z bytu. O powrocie nie ma wi\u0119c mowy\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>Pomimo to Petro Durak w ,,\u015awi\u0105tyniach wygnanych\u201d wskaza\u0142, \u017ce zwi\u0105zek cerkwi wygna\u0144ca i wygnanego cz\u0142owieka istnieje. Nazywa si\u0119 samotno\u015bci\u0105.\u00a0 Przed samotno\u015bci\u0105 musia\u0142o nast\u0105pi\u0107 rozstanie\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>Do tej pory wygna\u0144cami byli tylko ludzie. Fotografie Petra Duraka unaoczniaj\u0105, \u017ce wygna\u0144c\u00f3w jest wi\u0119cej. Wygnane mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c miejsce na ziemi. Wszyscy uwa\u017caj\u0105, \u017ce jest nieruchome, ale gdy jaka\u015b si\u0142a rozrywa zwi\u0105zek cz\u0142owieka i \u015bwi\u0105tyni, staje si\u0119 widoczne, \u017ce ofiar\u0105 jest nie tylko cz\u0142owiek. Miar\u0105 tej sytuacji jest samotno\u015b\u0107. Fotografie Duraka pokazuj\u0105 j\u0105 w trwaniu, kt\u00f3re jest tym, czego nie potrafimy zatrzyma\u0107 w czasie, aby si\u0119 przyjrze\u0107. Samotno\u015b\u0107 potrafi postarze\u0107 i jest szybsza od starzenia si\u0119 jako takiego. Kilka lat samotno\u015bci i stajesz si\u0119 niesamowicie stary. Gdy jeste\u015b samotny, staro\u015b\u0107 przychodzi kilka razy szybciej, ani\u017celi wtedy, gdy jeste\u015b w\u015br\u00f3d rodziny i znajomych. Cerkiew wygnana opowiada nie tylko o swojej samotno\u015bci \/ staro\u015bci. To o tobie opowie\u015b\u0107, wygna\u0144cu. Samotno\u015b\u0107 to droga niechybna do upadku, ruiny, zanikania i \u015bmierci. To g\u0142\u0119bszy poziom tego, o czym opowiadaj\u0105 cerkwie. Nie wiem, czy istnieje miara, zdolna pokaza\u0107 na przyk\u0142adzie zanikania wygnanej cerkwi, miar\u0119 oddalenia ludzi od tego, kim kiedy\u015b byli\u2026\u201d.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg\"><img data-attachment-id=\"6691\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6691\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;6.3&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1548512565&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;200&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;1.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-6691\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg?resize=675%2C450\" alt=\"\" width=\"675\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-5.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 675px) 100vw, 675px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a>A co sam Autor do nas chce powiedzie\u0107\u2026:<em> ,, Nie jestem fotografem. Nigdy te\u017c nim nie by\u0142em, ani prawdopodobnie nie b\u0119d\u0119. Jestem polonist\u0105, pisarzem, poet\u0105, zakochanym w pi\u0119knie \u2013 tym specyficznym, kt\u00f3re objawia si\u0119 cz\u0119sto poprzez porzucenie, rozk\u0142ad, brzydot\u0119. W tych wygnanych i smutnych \u015bwi\u0105tyniach, uszkodzonych przez czas i wandali odnalaz\u0142em wi\u0119ksz\u0105 moc wiary, ni\u017c w wi\u0119kszo\u015bci aktywnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i katedr, w jakich mia\u0142em okazj\u0119 bywa\u0107. Te \u015bwi\u0105tynie porzucone i biedne, obdarte z sacrum jak cz\u0142owiek z bogactwa ziemskiego, wci\u0105\u017c jednak godne i szczere \u2013 budowane by\u0142y przez ludzi, kt\u00f3rzy cz\u0119sto sami posiadali bardzo niewiele, utrzymywali si\u0119 tylko z pracy w\u0142asnych r\u0105k. Stawiane by\u0142y nie dla zysku, a z czystej mi\u0142o\u015bci do Najwy\u017cszego i od\u0142amek tej mi\u0142o\u015bci pozosta\u0142 w nich do dzi\u015b, a nawet paradoksalnie, przez ten stan opuszczenia i ruiny sta\u0142 si\u0119 dla mnie g\u0142o\u015bniejszy, lepiej s\u0142yszalny. By\u0142 jak echo g\u0142osu wo\u0142aj\u0105cego na pustyni: wielka wiara, wielki b\u00f3l i wezwanie o pomoc.<\/em><\/p>\n<p><em>\u2026Fotografia nigdy nie by\u0142a tutaj najwa\u017cniejsza \u2013 znacznie wa\u017cniejsza od niej jest cisza takiej \u015bwi\u0105tyni i modlitwa w niej. Uczucie, \u017ce B\u00f3g jest tu tak blisko, jakby siedzia\u0142 obok na zakurzonej belce stropu. W swoj\u0105 prac\u0119 fotograficzn\u0105 stara\u0142em si\u0119 w\u0142o\u017cy\u0107 ca\u0142\u0105 moj\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 i dusz\u0119. To co czuj\u0119, gdy wchodz\u0119 do zrujnowanej \u015bwi\u0105tyni. Przez swoje zdj\u0119cia nie chc\u0119 nikogo dzieli\u0107, wzbudza\u0107 niepotrzebnej agresji (tej by\u0142o i tak za du\u017co mi\u0119dzy naszymi narodami) a jedynie pokaza\u0107 pi\u0119kno na granicy sacrum i profanum. Wygnane pi\u0119kno, kt\u00f3re przecie\u017c tym bardziej pi\u0119knem pozostaje.<\/em><\/p>\n<p><em>Za ka\u017cdym razem zaskakuj\u0105 mnie te \u015bwi\u0105tynie, wznoszone z ogromnym po\u015bwi\u0119ceniem, przesi\u0105kni\u0119te dymem kadzide\u0142, pie\u015bni\u0105 ch\u00f3r\u00f3w, \u0142zami wzruszenia i s\u0142owami modlitw i pr\u00f3\u015bb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Przywo\u0142any ju\u017c powy\u017cej Sebastian Dubiel \u2013 Dmytryszyn podsumowuje ale i zach\u0119ca do dalszej podr\u00f3\u017cy rozpocz\u0119tej dwoma tomami:<em> ,,Dwa pierwsze tomy naszego tryptyku dotycz\u0105 cerkwi greckokatolickich w Polsce, za\u015b trzeci (w przygotowaniu)\u00a0 ilustruje stan ko\u015bcio\u0142\u00f3w rzymskokatolickich za Bugiem \u2013 tragedia tych wszystkich miejsc oraz ludzi modl\u0105cych si\u0119 do jednego Boga, po apokalipsie ich \u015bwiata, kt\u00f3ra nadesz\u0142a w ubieg\u0142ym wieku, zmusza nas, by chocia\u017c w tej fotograficznej podr\u00f3\u017cy zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 w zadumie\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Podczas 7-iu lat Autor odwiedzi\u0142 77 cerkwie greckokatolickie, niszczej\u0105ce, opuszczone, nierzadko ju\u017c jedynie ruiny\u2026 ,,wygnanych\u201d \u015bwi\u0105ty\u0144. Ukaza\u0142 przede wszystkim ich wn\u0119trza. Dotar\u0142 do nich przemierzaj\u0105c tysi\u0105ce kilometr\u00f3w, pokonywa\u0142 r\u00f3\u017cnorakie przeszkody by wej\u015b\u0107 do \u015brodka. Opowie\u015bci te na r\u00f3wni pasjonuj\u0105 jak i zamieszczone na kartach albumu 400 unikatowe dokumentalno \u2013 artystyczne fotografie.<\/p>\n<p>Ok\u0142adk\u0119 jednego z tom\u00f3w zdobi obraz wn\u0119trza cerkwi \u015bw. Miko\u0142aja w Grab\u00f3wce. Autor do\u0142\u0105czy\u0142 przy niej kr\u00f3tki opis, m.in. takie s\u0142owa: <em>,,Wewn\u0105trz cerkwi nie zachowa\u0142o si\u0119 wiele z wyposa\u017cenia. \u015aciana po ikonostasie, pozosta\u0142o\u015bci o\u0142tarza z kamiennym sto\u0142em, resztki tabernakulum, skarbonka. Za to na suficie przepi\u0119kny obraz z motywem ukrzy\u017cowania Pana Jezusa, w jednej ze \u015bcian\u00a0 wmurowane epitafium Wiktoryi z Domaszewskich Wis\u0142ockiej &#8211; ,,matki ca\u0142kowicie po\u015bwi\u0119caj\u0105cej si\u0119 swoim dzieciom, kt\u00f3rych wdzi\u0119czno\u015b\u0107 t\u0119 pami\u0105tk\u0119 zostawi\u0142a\u201d \u2013 w 1844 roku. Gdyby \u015bciany mog\u0142y m\u00f3wi\u0107\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>W dedykacji w pierwszym tomie przed dwoma laty wpisa\u0142e\u015b Piotrze takie s\u0142owa:<em> ,,B\u0142a\u017ceju, z nadziej\u0105, \u017ce i Ty odnajdziesz w tych zdj\u0119ciach odrobin\u0119 Pi\u0119kna \u2013 Piotr Durak\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Piotrze &#8211; Dzi\u0119kuj\u0119 za mn\u00f3stwo wzrusze\u0144. Te \u015bciany przemawiaj\u0105 a Pi\u0119kno i szczeg\u00f3ln\u0105 atmosfer\u0119 tych miejsc odkrywam wci\u0105\u017c na nowo.<\/p>\n<p>Jedn\u0105 z 77-iu cerkwi, kt\u00f3rym Autor po\u015bwi\u0119ci\u0142 powy\u017csze publikacje jest \u015bwi\u0105tynia \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Bystrem. Jedna z nielicznych, kt\u00f3ra dzi\u0119ki ,,dobrym\u201d ludziom ma szans\u0119 nadal trwa\u0107 i cieszy\u0107 oczy.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg\"><img data-attachment-id=\"6686\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6686\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg?fit=1920%2C1080\" data-orig-size=\"1920,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1407324001&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;10&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.4&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg?fit=300%2C169\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg?fit=1024%2C576\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-6686\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg?resize=611%2C344\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"344\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg?resize=300%2C169 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg?resize=768%2C432 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg?resize=1024%2C576 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-5.jpg?w=1920 1920w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg\"><img data-attachment-id=\"6687\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6687\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg?fit=1920%2C1080\" data-orig-size=\"1920,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1407323528&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;10&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg?fit=300%2C169\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg?fit=1024%2C576\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-6687\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg?resize=611%2C344\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"344\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg?resize=300%2C169 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg?resize=768%2C432 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg?resize=1024%2C576 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-4.jpg?w=1920 1920w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a>\u017bywi\u0119 g\u0142\u0119bokie przekonanie, \u017ce ta wa\u017cna publikacja pozwoli wyra\u017aniej dostrzec temat od lat przemilczany i niewygodny.<\/p>\n<p><em>,,Cerkiew jest problemem. A je\u015bli z jakim\u015b problemem nie mo\u017cemy sobie poradzi\u0107 \u2013 pr\u00f3bujemy udawa\u0107, \u017ce go nie ma. Dlatego te\u017c nie \u0142udz\u0119 si\u0119, \u017ce pomog\u0119, ale je\u015bli b\u0119d\u0119 sw\u0105 prac\u0105 wywo\u0142ywa\u0142 wyrzuty i przypomina\u0142 \u2013 to wystarczy\u201d<\/em> \u2013 Piotr Durak <em><strong>,,\u015awi\u0105tynie wygnane\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Piotrze, cierpliwie czekam na trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Twojej Opowie\u015bci, tym razem po\u015bwi\u0119con\u0105 miejscom zza drugiej strony Bugu\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>,,Bia\u0142y kruk\u201d &#8211; czyli: rzadko\u015b\u0107, najcz\u0119\u015bciej rzadka ksi\u0105\u017cka. Wymy\u015bli\u0142 go autor satyr Juwenalis. Kruk jest ptakiem z\u0142owr\u00f3\u017cbnym tak\u017ce z racji swojej czerni, jest zreszt\u0105 czerni uosobieniem. Jest czarny jak kruk. Symbolicznie wi\u0119c bia\u0142y kruk by\u0142by czym\u015b w rodzaju sprzeczno\u015bci, czyli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6704,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[180,191],"tags":[185,200,212,213],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-2.jpg?fit=1080%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-1JO","jetpack-related-posts":[{"id":6734,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6734","url_meta":{"origin":6684,"position":0},"title":"ZDJ\u0118CIA Z DUSZ\u0104","author":"admin","date":"14 lutego 2019","format":false,"excerpt":",,Kocham ksi\u0105\u017ck\u0119 nie dlatego, \u017ce jest pi\u0119kna zewn\u0119trznie, ale dlatego, \u017ce wprowadza mnie w m\u00f3j w\u0142asny \u015bwiat, \u017ce odkrywa we mnie, nie na zewn\u0105trz mnie, bogactwa, kt\u00f3rych nie przeczuwa\u0142em. Dlatego te\u017c tak\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 otaczam moj\u0105 bibliotek\u0119.\u201d ,,Za ksi\u0105\u017ck\u0105 kryje si\u0119 autor. Jego pisanie jest wi\u0119c zawsze listem do czytelnika. Piszemy\u2026","rel":"","context":"In &quot;Czytelnia&quot;","block_context":{"text":"Czytelnia","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=191"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8-1.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6589,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6589","url_meta":{"origin":6684,"position":1},"title":"OD DESKI DO DESKI","author":"admin","date":"4 stycznia 2019","format":false,"excerpt":"Za oknem zima, znakomity to czas by w domowym cieple, w zaciszu wtuli\u0107 si\u0119 w ulubiony fotel z ksi\u0105\u017ck\u0105 w d\u0142oni. ,,Leksykon drewnianej architektury sakralnej wojew\u00f3dztwa podkarpackiego\u201d autorstwa Pana Krzysztofa Zieli\u0144skiego jest publikacj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 (nie tylko z racji wagi, blisko 2 kg) i ulubion\u0105, kt\u00f3ra zawsze le\u017cy u mnie na\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ciekawe miejsca&quot;","block_context":{"text":"Ciekawe miejsca","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=180"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Leksykon.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13763,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13763","url_meta":{"origin":6684,"position":2},"title":"ZAPROSZENIE NA SPACER","author":"admin","date":"21 czerwca 2023","format":false,"excerpt":"Powoli staje si\u0119 to tradycj\u0105, i\u017c z kolejnego wypadu zabieram do domu ze sob\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 z dedykacj\u0105. A w ostatnich latach Beskid Niski przoduje w tym bezspornie. Mog\u0119 rzec, \u017ce podobnych regu\u0142 u mnie wi\u0119cej. Bo kiedy czerwiec nastaje na kartach kalendarza, to z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017cna spotka\u0107 mnie na\u2026","rel":"","context":"In &quot;Czytelnia&quot;","block_context":{"text":"Czytelnia","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=191"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/Niski-2023-4694.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7027,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7027","url_meta":{"origin":6684,"position":3},"title":"CZAS&#8230;","author":"admin","date":"30 maja 2019","format":false,"excerpt":"Od wielu lat, podczas \u015bwi\u0105tecznych biesiad rodzinnych si\u0119gamy do starych album\u00f3w oraz kilku wiekowych ju\u017c pude\u0142ek po papierze fotograficznym, kt\u00f3re zawieraj\u0105 dziesi\u0105tki czarno \u2013 bia\u0142ych zdj\u0119\u0107. To prawdziwy rytua\u0142, cho\u0107 wiele z nich znamy, odci\u015bni\u0119te niejako na pami\u0119\u0107. Utrwalone twarze, uchwycone w kadrze r\u00f3\u017cnorakie sytuacje. Rodzina, znajomi, obcy\u2026 Z up\u0142ywem\u2026","rel":"","context":"In &quot;Czytelnia&quot;","block_context":{"text":"Czytelnia","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=191"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/10-5.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14665,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14665","url_meta":{"origin":6684,"position":4},"title":"ZIEMIA \u015aPIEWAJ\u0104CA W OBRAZACH","author":"admin","date":"26 sierpnia 2024","format":false,"excerpt":"Pierwszy sw\u00f3j wpis z Rumunii zatytu\u0142owa\u0142em ,,Spotkanie\u201d. Tych spotka\u0144 by\u0142o wiele. Nie wszystkie radosne, kolorowe, przyjazne. Ka\u017cde z nich inne. Zachwycaj\u0105ce, zdumiewaj\u0105ce, oryginalne, ale te\u017c dostarczaj\u0105ce ogromnych pok\u0142ad\u00f3w smutku, refleksji, niemocy. Za czas jaki\u015b dotr\u0119 z pewno\u015bci\u0105 i do nich w swoich opowie\u015bciach. Wszystkie jednak osobliwe, jak i to kt\u00f3re\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/RUMUNIA-7409.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13779,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13779","url_meta":{"origin":6684,"position":5},"title":"ONA","author":"admin","date":"24 wrze\u015bnia 2023","format":false,"excerpt":"Niedawno byli\u015bmy na \u015awi\u0119tej G\u00f3rze Grabarka, pozosta\u0144my wi\u0119c jeszcze w tych klimatach, a s\u0142owem i obrazem dzisiejszego wpisu niechaj b\u0119d\u0105 tre\u015bci z unikatowej ksi\u0105\u017cki nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c ksi\u0119dza mitrata Grzegorza Sosny, oraz zdj\u0119cia z tegorocznych podr\u00f3\u017cy po Podlasiu. ,,\u015awi\u0119te miejsca i cudowne ikony. Prawos\u0142awne sanktuaria na Bia\u0142ostocczy\u017anie\u201d to ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra jest\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Architektura-drewniana-5807.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6684"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6684"}],"version-history":[{"count":13,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6684\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6897,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6684\/revisions\/6897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6704"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}