{"id":6654,"date":"2019-01-18T22:37:30","date_gmt":"2019-01-18T22:37:30","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6654"},"modified":"2019-01-18T22:37:30","modified_gmt":"2019-01-18T22:37:30","slug":"wiara-nadzieja-milosc","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6654","title":{"rendered":"WIARA, NADZIEJA, MI\u0141O\u015a\u0106"},"content":{"rendered":"<p>Filip Melanchton \u2013 XVI wieczny reformator religijny i najbli\u017cszy wsp\u00f3\u0142pracownik Marcina Lutra, wypowiedzia\u0142 takie s\u0142owa:<em> ,,jest wiele rzeczy, kt\u00f3rych namalowa\u0107 nie spos\u00f3b, cho\u0107 mo\u017cna o nich m\u00f3wi\u0107 s\u0142owami\u201d.<\/em><\/p>\n<p>S\u0105 miejsca, kt\u00f3re jakby wymykaj\u0105 si\u0119\u2026 wszelkim zasadom, logice, ludzkiej wyra\u017calno\u015bci\u2026\u00a0 Bo jak wyrazi\u0107, przedstawi\u0107 do\u015bwiadczenia duchowe? A czy s\u0142owo wypowiedziane przez jedn\u0105 osob\u0119, zostanie przez drug\u0105 nale\u017cycie odebrane, zrozumiane \u2026? Nie spos\u00f3b namalowa\u0107, sfotografowa\u0107, opowiedzie\u0107. Wra\u017cliwo\u015b\u0107 ka\u017cdego z nas, mniejsza lub wi\u0119ksza wiedza, przygotowanie, mo\u017ce w takim samym wymiarze tak u\u0142atwi\u0107 jak i utrudni\u0107.<\/p>\n<p>Pasjonuje mnie drewniana architektura, nie spos\u00f3b wi\u0119c by nie odwiedza\u0107 miejsc szczeg\u00f3lnych, cho\u0107 poruszaj\u0105c si\u0119 po naszym pi\u0119knym kraju, rozmawiaj\u0105c z wieloma osobami, mam nieodparte wra\u017cenie, \u017ce i w tym wypadku s\u0142ysz\u0119 jakby r\u00f3\u017cne g\u0142osy, opinie, wypowiadane refleksje. Kiedy wst\u0119puj\u0119, mijam po drodze r\u00f3\u017cne pejza\u017ce, poznaj\u0119 mn\u00f3stwo nagromadzonych fakt\u00f3w, wypatruj\u0119 kolejnej per\u0142y stworzonej z drewna, niewa\u017cne czy to ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, cerkiew prawos\u0142awna, meczet czy cho\u0107by ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki, to mam uczucie jakbym otwiera\u0142 drzwi do zupe\u0142nie innego \u015bwiata. Ten sam kraj, cho\u0107 tak ogromna wielorako\u015b\u0107, r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 form. Ten sam j\u0119zyk, cho\u0107 tyle niezrozumienia. S\u0105 dni, \u017ce tylko ten sam zapach lasu we wszystkich tych obiektach poznaj\u0119.<\/p>\n<p>Dzisiaj zapraszam do miejsc, kt\u00f3re s\u0105 prawdziwym fenomenem. Nagromadzenie fakt\u00f3w, obszerno\u015b\u0107 dost\u0119pnej literatury, lub wr\u0119cz materia\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 w sieci, pozwalaj\u0105 na poznawanie niejako deski po desce, wczucie si\u0119, zg\u0142\u0119bienie tematu od podszewki, cho\u0107 ludzka mentalno\u015b\u0107, duchowa tajemnica bywa zagadk\u0105, sekretem, niewiadom\u0105\u2026<\/p>\n<p>Jawor i \u015awidnica, dwie dolno\u015bl\u0105skie miejscowo\u015bci\u00a0 z lutera\u0144skimi \u015bwi\u0105tyniami Pokoju, od 2001 roku wpisanymi na List\u0119\u00a0 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO, to prawdziwe per\u0142y \u015bwiatowej architektury drewnianej.<\/p>\n<p>Na wst\u0119pie przytoczy\u0142em s\u0142owa Filipa Melanchtona. Parafrazuj\u0105c jego wypowied\u017a, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce jest wiele rzeczy, kt\u00f3re nie mia\u0142y prawa powsta\u0107, a ju\u017c na pewno nie, by wytrwa\u0107 do naszych czas\u00f3w, s\u0142u\u017c\u0105c wielu pokoleniom od blisko czterystu lat. Surowiec u\u017cyty do wybudowania tych obiekt\u00f3w nale\u017cy do materia\u0142\u00f3w nietrwa\u0142ych, nie pozwalaj\u0105cych na wybieganie w a\u017c tak dalek\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Drewno, piasek, s\u0142oma i glina \u2013 z za\u0142o\u017cenia kruche, sypkie, \u0142atwopalne.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg\"><img data-attachment-id=\"6663\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6663\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1381829074&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;10&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;1.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-6663\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg?resize=611%2C407\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-2.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg\"><img data-attachment-id=\"6664\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6664\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1381831217&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;19&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-6664\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg?resize=611%2C407\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-3.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Dawne to czasy, nazwiska zas\u0142yszane z nauki historii, zar\u00f3wno Kalwin jak i Luter. Francuz i Niemiec, dw\u00f3ch teolog\u00f3w \u017cyj\u0105cych i dzia\u0142aj\u0105cych w XVI wieku. Reformatorzy ko\u015bcio\u0142a \u2013 kultu zar\u00f3wno w architekturze jak i sztuce. Kalwin dostrzega\u0142 przede wszystkim miejsce kultu, st\u0105d \u015bwi\u0105tynie powinna charakteryzowa\u0107 przede wszystkim skromno\u015b\u0107, pobo\u017cno\u015b\u0107 i cnota. Przejmowane budynki ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u015bredniowiecznych \u00a0opr\u00f3\u017cniano z o\u0142tarzy, obraz\u00f3w, sprz\u0119t\u00f3w liturgicznych, nawet szat. Mia\u0142y to by\u0107 jedynie prawdziwe domy modlitw. W identycznym duchu wypowiada\u0142 si\u0119 te\u017c Luter. Sale zgromadze\u0144 mia\u0142y posiada\u0107 jedynie funkcjonalny charakter. Cho\u0107 z czasem Luteranie w tej kwestii stawali si\u0119 coraz bardziej liberalni, my\u015bl\u0119, \u017ce po prostu byli wi\u0119kszymi estetami, koneserami pi\u0119kna niekoniecznie w surowo\u015bci \ud83d\ude09. Nie spos\u00f3b uciec od historii, przynajmniej by dotkn\u0105\u0107 delikatnie tych czas\u00f3w zamierzch\u0142ych. W du\u017cym skr\u00f3cie, uproszczeniu, w Europie \u015bciera\u0142y si\u0119 przez dziesi\u0105tki a nawet setki lat r\u00f3\u017cnorakie si\u0142y, interesy, zwi\u0105zane oczywi\u015bcie cho\u0107by z wyznawan\u0105 religi\u0105. Tak jak wymienieni powy\u017cej reformatorzy ko\u015bcio\u0142a, przejmuj\u0105cy ko\u015bcio\u0142y od katolik\u00f3w &#8211; wprawdzie na zasadach pokojowych, bez przemocy &#8211; to wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej nieuniknione by\u0142o, \u017ce zetr\u0105 si\u0119 z kim\u015b silniejszym od siebie, tak jak zadzia\u0142o si\u0119 to z Dynasti\u0105 Habsburg\u00f3w. Habsburgowie przez stulecia prowadzili cyniczn\u0105 polityk\u0119, zagarniali kolejne narody, poszerzali teren, na d\u0142ugie lata nazywano Europ\u0119 jako ich ,,piaskownic\u0119\u201d intryg i podboj\u00f3w. Dobitnie t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 odczuli mieszka\u0144cy cho\u0107by \u015al\u0105ska, wyznawcy protestantyzmu, kt\u00f3rzy byli wypierani wraz z zabieraniem im ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas exodus, wielu ewangelik\u00f3w przenosi\u0142o si\u0119 do ksi\u0119stw protestanckich, powstawa\u0142y ko\u015bcio\u0142y tzw. ucieczkowe i graniczne (warto poszerzy\u0107 wiedz\u0119 o te interesuj\u0105ce elementy). Koniec ko\u0144c\u00f3w silniejszy pokaza\u0142 s\u0142abszemu jego miejsce w szeregu. Wszystko kiedy\u015b ma jednak sw\u00f3j kres, \u017cal jedynie, \u017ce ludzkie \u017cycie najcz\u0119\u015bciej sprowadzane by\u0142o i jest do rozgrywek ponad zwyk\u0142ym, szarym mieszka\u0144cem danego terenu. Nieuniknionym by\u0142 konflikt, kt\u00f3ry przerodzi\u0142 si\u0119 w wojn\u0119 trwaj\u0105c\u0105 trzydzie\u015bci lat pomi\u0119dzy krajami protestanckimi, wzmocnionymi przez wiele kraj\u00f3w europejskich a dynasti\u0105 Habsburg\u00f3w. Trudno nawet dok\u0142adnie okre\u015bli\u0107 kto wygra\u0142 a kto przegra\u0142 t\u0119 wojn\u0119. Podzia\u0142 korzy\u015bci oraz wp\u0142yw\u00f3w nast\u0105pi\u0142 jak zwykle pomi\u0119dzy mo\u017cnych tych dzia\u0142a\u0144, ale nas w tym wypadku interesuj\u0105 miejsca obecnie znajduj\u0105ce si\u0119 na \u015al\u0105sku. St\u0105d najwa\u017cniejszy fakt, to pok\u00f3j zawarty mi\u0119dzy stronami, kt\u00f3ry zosta\u0142 og\u0142oszony w roku 1648. Uk\u0142ad ten ko\u0144cz\u0105cy trzydziestoletni okres konflikt\u00f3w zawarty zosta\u0142 jako Pok\u00f3j \u00a0Westfalski. Koniec ko\u0144c\u00f3w, cesarz Ferdynand Habsburg zosta\u0142 niejako zmuszony w\u00f3wczas by mieszka\u0144com \u015al\u0105ska pozwoli\u0107 na wybudowanie trzech ko\u015bcio\u0142\u00f3w ewangelickich, zwanych jako ko\u015bcio\u0142y Pokoju. Pozwolenie to wi\u0105za\u0142o si\u0119 oczywi\u015bcie z wieloma ograniczeniami, wr\u0119cz rygorami, a narzucone warunki mia\u0142y powodowa\u0107, \u017ce misja ta zako\u0144czy si\u0119 niepowodzeniem. Bo w za\u0142o\u017ceniach, czy budowle kt\u00f3re mog\u0142y powsta\u0107 jedynie z drewna, s\u0142omy, piasku i gliny mog\u0142y dawa\u0107 nadziej\u0119? Czy okres na powstanie tych budowli nie przekraczaj\u0105cy roku pozwala\u0142 wierzy\u0107 w powodzenie i sukces? Przez dziesi\u0105tki lat ewangelicy pozbawieni zostali swej wiary i ko\u015bcio\u0142a. Czy szansa, kt\u00f3r\u0105 otrzymali pozwala\u0142a t\u0119 wiar\u0119 odbudowa\u0107, skoro ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142 powsta\u0107 jedynie na koszt parafii ewangelickiej, skromnych zasob\u00f3w w\u0142asnych?<\/p>\n<p>Kto\u015b, kto mia\u0142 okazj\u0119 by\u0107 w tych budowlach przyzna mi racj\u0119, \u017ce jest czym\u015b niepoj\u0119tym, \u017ce mimo tak restrykcyjnych warunk\u00f3w narzuconych przez cesarza, kt\u00f3re nie mia\u0142y prawa si\u0119 urzeczywistni\u0107, dwa z tych ko\u015bcio\u0142\u00f3w stoj\u0105 do dnia dzisiejszego, s\u0105 najwi\u0119kszymi ko\u015bcio\u0142ami drewnianymi w Europie, prawdziwymi Per\u0142ami Wiary, Nadziei i Mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg\"><img data-attachment-id=\"6667\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6667\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1381838981&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;18&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;1.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-6667\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg?resize=611%2C407\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-3.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg\"><img data-attachment-id=\"6668\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6668\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1381839018&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;10&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-6668\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg?resize=611%2C407\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-3.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Odwiedzi\u0142em wiele ko\u015bcio\u0142\u00f3w, cerkwi, meczet\u00f3w, budynk\u00f3w zaliczanych do drewnianej architektury, ale w \u017cadnych innych tak bardzo nie przemawiaj\u0105 r\u00f3\u017cnorakie cyfry i liczby jak w tych w\u0142a\u015bnie. Nie podaj\u0119 ich, mo\u017cna \u0142atwo odszuka\u0107, zapozna\u0107 si\u0119 z nimi, por\u00f3wna\u0107. Powala kunszt wykonania, mistrzostwo budowniczych, artyzm, bezb\u0142\u0119dno\u015b\u0107 rzemios\u0142a, tym bardziej, je\u015bli u\u015bwiadomimy sobie, \u017ce powy\u017csze ko\u015bcio\u0142y powsta\u0142y: \u00a0w Jaworze latach 1654\/1655 oraz 1656\/1657 w \u015awidnicy. Miasta by\u0142y w\u00f3wczas szalenie wyludnione po d\u0142ugiej wojnie. Ten w \u015awidnicy zosta\u0142 oddany do u\u017cytku po 10ciu m-cach. Warto usi\u0105\u015b\u0107 w jednej z \u0142aw, wspomnie\u0107 tych, kt\u00f3rzy wykazali si\u0119 tak niezwyk\u0142\u0105 zaradno\u015bci\u0105 oraz obron\u0105 swojej wiary.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg\"><img data-attachment-id=\"6670\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6670\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1381833041&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;16&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;1.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"5\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-6670\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg?resize=611%2C407\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg\"><img data-attachment-id=\"6671\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6671\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1381833388&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;13&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"6\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-6671\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg?resize=611%2C407\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/6-1.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 Pokoju powsta\u0142 w G\u0142ogowie w 1652 roku, niestety zosta\u0142 zniszczony przez burz\u0119. Po odbudowaniu ponownie uleg\u0142 zniszczeniu w wyniku po\u017caru, pozosta\u0142y wi\u0119c dwa, w Jaworze oraz \u015awidnicy. S\u0105 ogromn\u0105 chlub\u0105 tych miejscowo\u015bci, do dnia dzisiejszego czynne, w kt\u00f3rych odprawiane s\u0105 nabo\u017ce\u0144stwa. Kalwin zwraca\u0142 uwag\u0119 przede wszystkim na skromno\u015b\u0107, prostot\u0119, oszcz\u0119dno\u015b\u0107. Te dwa ko\u015bcio\u0142y zaprzeczaj\u0105 tym regu\u0142om, barok wylewa si\u0119 wr\u0119cz z ka\u017cdego miejsca gdzie skierujemy sw\u00f3j wzrok\u2026 Poznawanie \u015bwiata dzi\u0119ki zmys\u0142om tu nabiera szczeg\u00f3lnego wyrazu. \u0141\u0105czenie emocji z doznaniami mistycznymi. Si\u0142a ekspresji, gra \u015bwiate\u0142.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg\"><img data-attachment-id=\"6673\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6673\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1381839242&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;10&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;1.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6673\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg?resize=1024%2C683\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-4.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5-1.jpg\"><img data-attachment-id=\"6674\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6674\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5-1.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1381839093&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;12&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;100&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.8&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"5\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5-1.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5-1.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright wp-image-6674\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5-1.jpg?resize=611%2C917\" alt=\"\" width=\"611\" height=\"917\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5-1.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5-1.jpg?resize=683%2C1024 683w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/5-1.jpg?w=720 720w\" sizes=\"(max-width: 611px) 100vw, 611px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Dwa ko\u015bcio\u0142y, tak bardzo do siebie podobne i tak r\u00f3\u017cne zarazem.<\/p>\n<p>Na stronie po\u015bwi\u0119conej ko\u015bcio\u0142owi Pokoju w Jaworze, mo\u017cemy przeczyta\u0107, \u017ce: <em>,,Luteranie to szcz\u0119\u015bliwi ludzie\u2026 rado\u015bni, wolni i pe\u0142ni nadziei. Wolni od kompleks\u00f3w i strachu przed \u015bwiatem. Wr\u0119cz przeciwnie, chc\u0105 \u015bwiat poznawa\u0107, zrozumie\u0107 i w \u015bwiecie \u017cy\u0107. Z Bo\u017cego rozkazu czyni\u0105 sobie ziemi\u0119 poddan\u0105 i bior\u0105 za ni\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, bo odpowiedzialno\u015b\u0107 to to, co najbli\u017csze lutera\u0144skiemu sercu. Oczywi\u015bcie poza wolno\u015bci\u0105 i Ewangeli\u0105\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Trzy klucze do sumienia: Wiara, Nadzieja, Mi\u0142o\u015b\u0107<\/p>\n<p>W jaworskim ko\u015bciele takie w\u0142a\u015bnie imiona nadano dzwonom zawieszonym w wie\u017cy dzwonnicy.<\/p>\n<p>W \u015bwidnickim ko\u015bciele, kosz w cudownej ambonie podtrzymuj\u0105 Wiara z krzy\u017cem, Nadzieja z kotwic\u0105 i Mi\u0142o\u015b\u0107 z dzieckiem<\/p>\n<p><em>,,Jest wiele rzeczy, kt\u00f3rych namalowa\u0107 nie spos\u00f3b, cho\u0107 mo\u017cna o nich m\u00f3wi\u0107 s\u0142owami\u201d.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Filip Melanchton \u2013 XVI wieczny reformator religijny i najbli\u017cszy wsp\u00f3\u0142pracownik Marcina Lutra, wypowiedzia\u0142 takie s\u0142owa: ,,jest wiele rzeczy, kt\u00f3rych namalowa\u0107 nie spos\u00f3b, cho\u0107 mo\u017cna o nich m\u00f3wi\u0107 s\u0142owami\u201d. S\u0105 miejsca, kt\u00f3re jakby wymykaj\u0105 si\u0119\u2026 wszelkim zasadom, logice, ludzkiej wyra\u017calno\u015bci\u2026\u00a0 Bo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6655,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[162,180],"tags":[214,222,228],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-2.jpg?fit=1920%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-1Jk","jetpack-related-posts":[{"id":6914,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6914","url_meta":{"origin":6654,"position":0},"title":"Z\u0104B CZASU&#8230;","author":"admin","date":"9 maja 2019","format":false,"excerpt":"Jedni wst\u0119puj\u0105 przemierzaj\u0105c ,,\u015aliwkowy szlak\", innych przyci\u0105ga s\u0142awa i renoma pewnej Bac\u00f3wki przycupni\u0119tej pod lasem. Z czystym sercem mog\u0119 te miejsca\u00a0 poleci\u0107, cho\u0107 dzi\u015b zagl\u0105dniemy w inne, gdzie zapach drewna, gdzie cisza zmusza do refleksji. Tym razem zapraszam na Pog\u00f3rze Wi\u015bnickie, do ma\u0142ej wioski o nazwie Iwkowa. P\u0119dz\u0105c wzd\u0142u\u017c brzegu\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8092,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=8092","url_meta":{"origin":6654,"position":1},"title":"O SZCZ\u0118\u015aCIU","author":"admin","date":"3 maja 2020","format":false,"excerpt":"Mo\u017ce ju\u017c wspomina\u0142em wcze\u015bniej, ale je\u015bli nawet, to przywo\u0142am t\u0119 my\u015bl raz jeszcze. By\u0142y to lata 80te ubieg\u0142ego wieku. Otrzyma\u0142em prezent. Ksi\u0105\u017ck\u0119. Od Taty. Bordowa p\u0142\u00f3cienna oprawa, z\u0142otem t\u0142oczony tytu\u0142. ,,O SZCZ\u0118\u015aCIU\". Autorem - filozof W\u0142adys\u0142aw Tatarkiewicz. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce d\u0142ugi czas nie dawa\u0142a mi ona spokoju. Mo\u017ce osoba Autora\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14347,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14347","url_meta":{"origin":6654,"position":2},"title":"NA GRZ\u0118DZIE OD \u015aRODKA","author":"admin","date":"26 maja 2024","format":false,"excerpt":"Od zawsze uwielbia\u0142em w szkole nauk\u0119 o geografii. Tym bardziej, \u017ce by\u0142o mi dane trafia\u0107 pod skrzyd\u0142a wyk\u0142adowc\u00f3w, dla kt\u00f3rych by\u0142a to czysta pasja, prawdziwe powo\u0142anie. Jednak przez czas swojej edukacji nigdy wcze\u015bniej nie us\u0142ysza\u0142em o pewnej niezwyk\u0142ej krainie, kt\u00f3r\u0105 odwiedzi\u0142em przed tygodniem. Owszem, od pewnego czasu, mo\u017ce od roku,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/wizytowka-6896.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6829,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6829","url_meta":{"origin":6654,"position":3},"title":"WIE\u015a P\u0118DZLEM I PI\u00d3REM MALOWANA","author":"admin","date":"19 marca 2019","format":false,"excerpt":"Od wielu ju\u017c lat obserwuj\u0119 fenomen pewnej ma\u0142opolskiej wioski. Padaj\u0105 s\u0142owa o t\u0119sknocie i ciekawo\u015bci by to miejsce zobaczy\u0107 oraz g\u0142osy rozczarowania, smutku, roz\u017calenia po odwiedzinach. Zazwyczaj karmimy swe zmys\u0142y kolorowymi obrazami, reszt\u0119 wyobra\u017ania podpowie\u2026 Obraz przesta\u0142 by\u0107 ju\u017c aktorem drugiego planu. Komunikacja zdominowana przez dziesi\u0105tki lat przez s\u0142owo, zosta\u0142a\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/1-2.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7758,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7758","url_meta":{"origin":6654,"position":4},"title":"NIEDZIELA","author":"admin","date":"29 marca 2020","format":false,"excerpt":"Tak sobie my\u015bl\u0119, \u017ce skoro dzi\u015b niedziela, to mo\u017ce zaprosz\u0119 Was do ko\u015bcio\u0142a. Tym bardziej, kiedy tak trudny czas zar\u00f3wno w naszej Ojczy\u017anie jak i ca\u0142ym \u015bwiecie. Przy okazji poka\u017c\u0119 Wam jak zwykle kilka zdj\u0119\u0107. Zastanawia\u0142em si\u0119 do kt\u00f3rych tym razem zagl\u0105dn\u0105\u0107, bowiem na przestrzeni lat uda\u0142o mi si\u0119 wst\u0105pi\u0107\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1-2.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14193,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14193","url_meta":{"origin":6654,"position":5},"title":"MIEJSCE CISZY","author":"admin","date":"19 listopada 2023","format":false,"excerpt":",,...Drzewo \u2013 odwieczny archetyp tajemnicy \u017cycia. Zapuszcza w ziemi korzenie pnia, a w niebie korzenie ga\u0142\u0119zi. Drzewo zabite przemienia si\u0119 w drewno, kt\u00f3re towarzyszy \u017cyciu cz\u0142owieka od ko\u0142yski po trumn\u0119. W starochrze\u015bcija\u0144skiej legendzie drzewo krzy\u017ca wykonano z desek wyciosanych z rajskiego drzewa \u017cycia. Drzewo by\u0142o przez wieki podstawowym budulcem dom\u00f3w,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/CHOTYNIEC-4850.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6654"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6654"}],"version-history":[{"count":14,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6682,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6654\/revisions\/6682"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6655"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}