{"id":6640,"date":"2019-01-14T18:46:21","date_gmt":"2019-01-14T18:46:21","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6640"},"modified":"2019-09-10T19:19:49","modified_gmt":"2019-09-10T19:19:49","slug":"serca-w-spizu-zatwardziale","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6640","title":{"rendered":"SERCA W SPI\u017bU ZATWARDZIA\u0141E"},"content":{"rendered":"<p>Jedne ma\u0142e, cz\u0119sto male\u0144kie, inne ogromne i ci\u0119\u017ckie. Ich d\u017awi\u0119k, wygrywana nimi muzyka jest rozpoznawana przez ka\u017cdego. Nawet przez tych, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 s\u0142uchu muzycznego, a z wiedz\u0105 na temat instrument\u00f3w s\u0105 na bakier. Bo jest co\u015b co towarzyszy cz\u0142owiekowi w zasadzie od urodzenia a\u017c do \u015bmierci. To dzwonek i jego d\u017awi\u0119k.<\/p>\n<p>Si\u0119gam na p\u00f3\u0142k\u0119 po kolejn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Tym razem zawarto\u015b\u0107 jej odrobin\u0119 nietypowa, cho\u0107 bogactwem swym mo\u017ce obdzieli\u0107 wiele innych razem wzi\u0119tych. Na pewno jest szalenie ,,d\u017awi\u0119czna\u201d, kolorowa i pasjonuj\u0105ca. Pos\u0142ucha\u0107 z niej mo\u017cemy g\u0142os\u00f3w dzwonk\u00f3w, oraz uda\u0107 si\u0119 za ich d\u017awi\u0119kami w niezapomniane podr\u00f3\u017ce Autora, Pana Lecha Jerzego Pileckiego, ogromnego pasjonata, kolekcjonera i podr\u00f3\u017cnika. Z niesamowit\u0105 lekko\u015bci\u0105 zabiera nas w najodleglejsze kra\u0144ce \u015bwiata, a wsz\u0119dzie tam towarzyszy nam d\u017awi\u0119k dzwonk\u00f3w oraz intryguj\u0105ce historie z nimi zwi\u0105zane.<\/p>\n<p><strong><em>,,Podr\u00f3\u017ce z dzwonkami\u201d<\/em><\/strong> to lektura dla ka\u017cdego. Interesuj\u0105cego si\u0119 podr\u00f3\u017cami, histori\u0105, fotografi\u0105, kultur\u0105. A wszystko to przyprawione humorem, wiedz\u0105, spostrzegawczo\u015bci\u0105 i mn\u00f3stwem ciekawostek, przyg\u00f3d, wydarze\u0144, oraz osobistych refleksji. Autor posiada najwi\u0119kszy zbi\u00f3r dzwonk\u00f3w na \u015bwiecie, licz\u0105cy dzi\u015b ju\u017c ponad sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy eksponat\u00f3w, zwiedzi\u0142 ponad 140 kraj\u00f3w. Pozwol\u0119 sobie przytoczy\u0107 kilka zda\u0144 ze wst\u0119pu powy\u017cszej ksi\u0105\u017cki:<\/p>\n<p><em>,,Na rega\u0142ach mojego zbioru stoj\u0105 dzwonki i dzwony wykonane z mosi\u0105dzu, br\u0105zu, miedzi, \u017celiwa, stali, srebra, z\u0142ota, drewna, porcelany, fajansu, szk\u0142a, kryszta\u0142u, terakoty i ciasta chlebowego. Jednym s\u0142owem ze wszystkich mo\u017cliwych materia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych mo\u017cna zrobi\u0107 dzwonki wydaj\u0105ce d\u017awi\u0119ki. Zr\u00f3\u017cnicowana ich forma bardzo cz\u0119sto okre\u015bla ich zastosowanie. S\u0105 wi\u0119c dzwonki u\u017cywane do cel\u00f3w religijnych, rytualnych, dzwonki biurowe i hotelowe, kolejowe, stra\u017cackie, okr\u0119towe, a tak\u017ce przeznaczone dla zwierz\u0105t domowych. Istniej\u0105 te\u017c takie, kt\u00f3re s\u0105 wykorzystywane jako instrumenty muzyczne albo dzwonki figuralne pokazuj\u0105ce histori\u0119 stroju kobiet i m\u0119\u017cczyzn minionych epok i kultur\u201d.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg\"><img data-attachment-id=\"6642\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6642\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1547466944&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;200&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.4&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6642\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg?resize=1024%2C683\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/2-1.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>W dzisiejszych czasach, w codziennym gwarze, ulicznym ha\u0142asie najcz\u0119\u015bciej nie zwracamy uwagi na r\u00f3\u017cnorakie d\u017awi\u0119ki, kt\u00f3re nas otaczaj\u0105, dotykaj\u0105\u2026\u00a0 w tym i odg\u0142os dzwon\u00f3w jakby gin\u0105\u0142 przykryty innym brzmieniem, innym tonem. Mo\u017ce w mniejszych aglomeracjach, wioskach, osiedlach, d\u017awi\u0119k dzwon\u00f3w jest mocniej zauwa\u017cany i rozpoznawany. W nieodleg\u0142ych przecie\u017c jeszcze czasach, dzwony i ich d\u017awi\u0119k odgrywa\u0142y wa\u017cne znaczenie i mia\u0142y ustalone miejsca.<\/p>\n<p>W naszym kraju, przez dziesi\u0105tki lat, popularne by\u0142y ma\u0142e dzwonki loreta\u0144skie. Cz\u0119sto na r\u00f3wni traktowane obok zi\u00f3\u0142, \u015bwi\u0119conej wody, gromnicy. Gdy zbli\u017ca\u0142a si\u0119 burza, domownik z dzwonkiem obiega\u0142 zabudowania by nie uderzy\u0142 piorun, a wiatr nie dokona\u0142 zniszcze\u0144. W po\u0142udniowej Polsce, wierzono, \u017ce kl\u0119ski burz i gradu sprowadzaj\u0105 postacie z wierze\u0144 s\u0142owia\u0144skich, demoniczne istoty uosabiaj\u0105ce zjawiska atmosferyczne \u2013 chmurnicy, ob\u0142oczniki. Przez lata dowodzono, \u017ce panicznie boj\u0105 si\u0119 g\u0142osu dzwon\u00f3w, \u017ce ich d\u017awi\u0119k wyznacza \u015bwi\u0119ty kr\u0105g, kt\u00f3rego ba\u0142y si\u0119 przekroczy\u0107 z\u0142e moce.<\/p>\n<p>Nieliczne ju\u017c, ale w dalszym ci\u0105gu spotykane s\u0105 ,,dzwonki konaj\u0105cych\u201d. Rozlegaj\u0105ce si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci w momencie czyjej\u015b \u015bmierci lub w przypadku, kiedy kto\u015b d\u0142ugo zmaga\u0142 si\u0119 z przej\u015bciem do wiecznej krainy. Na g\u0142os dzwonka przechodnie odmawiali modlitw\u0119 Anio\u0142 Pa\u0144ski, prosz\u0105c o szybk\u0105 \u015bmier\u0107 dla umieraj\u0105cego.<\/p>\n<p>D\u017awi\u0119k dzwon\u00f3w ko\u015bcielnych by\u0142 znakiem rozpocz\u0119cia okre\u015blonych uroczysto\u015bci lub innych zdarze\u0144. Dzwony informowa\u0142y o zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 nawa\u0142nicach, ostrzega\u0142y przed po\u017carem, rozpoczyna\u0142y obrz\u0119dy pogrzebowe.<\/p>\n<p>Niemiecki poeta Friedrich Schiller sw\u00f3j wiersz ,,Pie\u015b\u0144 o dzwonie\u201d zaczyna takimi s\u0142owami: ,,Vivos voco, mortuos plango, fulgura frango\u201d co znaczy: ,,\u017bywych wzywam, zmar\u0142ych op\u0142akuj\u0119, pioruny \u0142ami\u0119\u201d. W tych kr\u00f3tkich zwrotach zawarta zosta\u0142a ca\u0142a tajemnica ukryta w d\u017awi\u0119ku dzwonu.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg\"><img data-attachment-id=\"6643\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6643\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1547468500&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;200&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.4&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6643\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg?resize=1024%2C683\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/3-2.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>W podr\u00f3\u017cy za ich brzmieniem zapraszam na kilka chwil do mojego rodzinnego Tarnowa, przywo\u0142uj\u0105c s\u0142owa Jana Bielatowicza w opowiadaniu pt. ,,Ksi\u0105\u017ceczka\u201d, kt\u00f3ry o swoim ukochanym mie\u015bcie pisa\u0142 takie s\u0142owa:<\/p>\n<p><em>,,Zejd\u017amy z ruin zamku tarnowskiego i z kopca dum historycznych, aby si\u0119 zbli\u017cy\u0107 do \u017cywego miasta. Je\u015bli w\u0142a\u015bnie z gwizdem nie p\u0119dzi na Lw\u00f3w poci\u0105g, z Zab\u0142ocia da si\u0119 zapewne s\u0142ysze\u0107 sygnaturka znad bramy cmentarnej, niemal nieprzerwanie od rana do wieczora krzycz\u0105ca dyszkantem i rw\u0105ca si\u0119 niecierpliwie z wie\u017cy ku miastu: ,,P\u00f3jd\u017a do mnie! P\u00f3jd\u017a do mnie! P\u00f3jd\u017a do mnie!\u201d<\/em><\/p>\n<p><em>Dzwony tarnowskie nie zachwala\u0142y targ\u00f3w na cytryny i pomara\u0144cze, kot\u0142y i patelnie, nie wypomina\u0142y sobie te\u017c nawzajem groszak\u00f3w i srebrnik\u00f3w. D\u0119\u0142y natomiast z powodu swego wieku oraz rodzaju i masy ludzi, jakich zwo\u0142ywa\u0142y. Wielki dzwon katedralny omal nie p\u0119k\u0142 z dumy, gdy powtarza\u0142 do znudzenia: ,,Tu t\u0142um! Tu t\u0142um! Tu t\u0142um!\u201d. Ma\u0142y dzwonek co rana \u015bwiergota\u0142 na prymari\u0119: ,,Idzie dzie\u0144! Idzie dzie\u0144!\u201d Misjonarze z do\u0142u odpowiadali katedrze: ,,Ludu huk! Ludu huk!\u201d, a na nieszpory wzywa\u0142a stamt\u0105d wielotonowa kot\u0142owanina spi\u017c\u00f3w: ,,Komu tu bij\u0119, komu gram? Wam, wam, wam!\u201d Filipini szczycili si\u0119 czym innym: ,,Wiele dam! Wiele dam!\u201d Za\u015b Bernardyni przypominali sw\u0105 staro\u017cytno\u015b\u0107: ,,U tych bram wieki trwam!\u201d Natomiast dzwony drewnianych i staro\u015bwieckich ko\u015bci\u00f3\u0142k\u00f3w \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy i Matki Boskiej Szkaplerznej po prostu wzywa\u0142y gorliwie: ,,Czy \u015bwi\u0119to, czy nie, m\u00f3dlcie si\u0119! M\u00f3dlcie si\u0119!\u201d Za czym kaplice Urszulanek, J\u00f3zefitek, Serafitek, S\u0142u\u017cebniczek, Albertynek, Seminarium Duchownego i Oratorium Szkolnego na sw\u00f3j domowy u\u017cytek gada\u0142y, jak ptactwo o wiosennym \u015bwicie, swoje wiolinowe paciorki.<\/em><\/p>\n<p><em>A ponad nimi wszystkimi kapelmistrz nieomylny \u2013 zegar katedralny, to na wsch\u00f3d, to na zach\u00f3d wyci\u0105ga\u0142 batut\u0119 ma\u0142ej wskaz\u00f3wki, pilnuj\u0105c rytmu i podawa\u0142 tony pierwszym g\u0142osem w kwadransach, a drugim w godzinach.<\/em><\/p>\n<p><em>Opr\u00f3cz rzemie\u015blniczych i kupieckich zawo\u0142a\u0144 s\u0142ycha\u0107 by\u0142o w mie\u015bcie turkot fiakr\u00f3w, dzwonki rower\u00f3w, rzadko huk zab\u0142\u0105kanego samochodu, zgrzyt tramwaju i szum wiatru, dm\u0105cego w Tarn\u00f3w zwykle z zachodu. A gdy dzwonek ko\u015bcielnego oznajmi\u0142, \u017ce za nim idzie ksi\u0105dz z Panem Bogiem, nastawa\u0142a cisza, i wszyscy, cho\u0107by im nawet niesporo by\u0142o kl\u0119ka\u0107, milkli i obna\u017cali g\u0142owy\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Proza Jana Bielatowicza\u00a0 by\u0142a pogodna, rozpromieniona, pe\u0142na humoru, prawdziwie wakacyjna, ale r\u00f3wnie\u017c nie pozbawiona g\u0142\u0119bszych my\u015bli nad utraconym szcz\u0119\u015bciem, domem, ziemi\u0105 rodzinn\u0105, m\u0142odo\u015bci\u0105, i wreszcie nad cz\u0142owiekiem\u2026 czas wojny, tu\u0142aczka, internowanie, ucieczka z kraju\u2026 do ko\u0144ca nie pogodzony z losem, kt\u00f3ry oddali\u0142 go od ojczyzny\u2026 I znamienne, \u017ce m.in zapami\u0119tany odg\u0142os dzwon\u00f3w lat m\u0142odo\u015bci\u2026<\/p>\n<p>Dzwonki na za\u0142\u0105czonych obrazach to skrawek male\u0144kiej i mojej kolekcji. To pi\u0119kno\u015bci skrywaj\u0105ce w sobie niespotykane d\u017awi\u0119ki, odmienne g\u0142osy\u2026 wygrywaj\u0105ce swoj\u0105, jedyn\u0105 w swoim rodzaju muzyk\u0119\u2026 Ka\u017cdy, nawet najmniejszy, to osobne dzie\u0142o sztuki, i ka\u017cdy posiada swoje w\u0142asne serce. Spogl\u0105dam cz\u0119sto na nie, zastanawiam si\u0119 jak\u0105 skrywaj\u0105 histori\u0119, w czyich d\u0142oniach wygrywa\u0142y melodie\u2026 jakie reakcje wyzwala\u0142y swoim brzmieniem\u2026 Bo czy\u017c nie podobnie bywa\u0142o z dzwonkiem szkolnym, kt\u00f3ry oznajmia\u0142 przerwy ale i zaj\u0119cia szkolne, nie zawsze te ulubione i wyczekiwane <\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg\"><img data-attachment-id=\"6644\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=6644\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1547467197&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;200&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.4&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"4\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-6644\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg?resize=1024%2C683\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/4.jpg?w=1620 1620w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-recalc-dims=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p>Dzwonki \u2013 ma\u0142e lub wi\u0119ksze\u2026 w \u015bredniowieczu bi\u0142y podczas egzekucji, \u00a0skaza\u0144com wieszano na szyi, bi\u0142y na trwog\u0119 podczas po\u017car\u00f3w, g\u0142osi\u0142y \u015bmier\u0107 lub narodziny w\u0142adc\u00f3w, wyst\u0119powa\u0142y na szatach dostojnik\u00f3w ko\u015bcielnych i czapkach b\u0142azn\u00f3w, odmierza\u0142y czas, ucisza\u0142y sale parlamentarne lub s\u0105dowe, wzywa\u0142y s\u0142u\u017cb\u0119 domow\u0105, informowa\u0142y o r\u00f3\u017cnorakich zaj\u0119ciach, \u2026 dry\u0144, dry\u0144 &#8211; tramwajowy budzi\u0142 o \u015bwicie, rytmicznie rozbrzmiewaj\u0105 janczary w ko\u0144skich uprz\u0119\u017cach, pasterskie s\u0142yszalne z daleka na turystycznych szlakach\u2026 tak bardzo znane to brzmienia\u2026 nawet malutkie rowerowe, kt\u00f3re od niedawna prze\u017cywaj\u0105 prawdziwy renesans &#8211; \u00a0w fasonach, kolorach, stylistyce oraz samym d\u017awi\u0119ku\u2026 bo nic tak nie ostrzega jak dzwonek w\u0142a\u015bnie, szczeg\u00f3lnie kiedy ciemno\u015b\u0107 lub mg\u0142a\u2026<\/p>\n<p>Na zako\u0144czenie powr\u00f3c\u0119 i raz jeszcze przywo\u0142am s\u0142owa Autora <em><strong>,,Podr\u00f3\u017cy z dzwonkami\u201d<\/strong><\/em>, Pana Lecha Jerzego Pileckiego:<\/p>\n<p><em>,,Marz\u0119 o tym, aby Ci, kt\u00f3rzy przeczytaj\u0105 moje kr\u00f3tkie opowie\u015bci, doszli do podobnego jak ja wniosku: kto ma kolekcjonersk\u0105 pasj\u0119, ten otrzyma\u0142 od Boga drugie \u017cycie. Ja w tym drugim, kolekcjonerskim, pozazawodowym \u017cyciu, ci\u0105gle tropi\u0105c dzwonki, pozna\u0142em \u015bwiat nieprzebranego bogactwa d\u017awi\u0119k\u00f3w, kolor\u00f3w, form, obyczaj\u00f3w, religii i ludzkich kultur. I nadal co\u015b mnie gna\u2026\u201d<\/em><\/p>\n<p>Kiedy rozbrzmiewa d\u017awi\u0119k dzwon\u00f3w, nie spos\u00f3b by przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie\u2026 tak jak dzi\u015b, ,,Na skraju kraju\u201d&#8230; w Gda\u0144sku\u2026 i ca\u0142ej Ojczy\u017anie\u2026 Bo przecie\u017c u cz\u0142owieka serce nie ze spi\u017cu a kruche jak op\u0142atek wigilijny\u2026 Od urodzenia a\u017c do \u015bmierci\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedne ma\u0142e, cz\u0119sto male\u0144kie, inne ogromne i ci\u0119\u017ckie. Ich d\u017awi\u0119k, wygrywana nimi muzyka jest rozpoznawana przez ka\u017cdego. Nawet przez tych, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 s\u0142uchu muzycznego, a z wiedz\u0105 na temat instrument\u00f3w s\u0105 na bakier. Bo jest co\u015b co towarzyszy cz\u0142owiekowi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6641,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[191,168],"tags":[227,237,200,236,213],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/1-1.jpg?fit=1080%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-1J6","jetpack-related-posts":[{"id":12262,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=12262","url_meta":{"origin":6640,"position":0},"title":"O CZU\u0141O\u015aCI","author":"admin","date":"22 maja 2022","format":false,"excerpt":"Chyba ka\u017cdy potrafi wyrazi\u0107 jak brzmi definicja czu\u0142o\u015bci. Synonimem czu\u0142o\u015bci s\u0105: opieku\u0144czo\u015b\u0107, dobrotliwo\u015b\u0107, pieszczotliwo\u015b\u0107, \u0142agodno\u015b\u0107, ciep\u0142o, serdeczno\u015b\u0107, przychylno\u015b\u0107, \u017cyczliwo\u015b\u0107. Wyzwala ona ckliwo\u015b\u0107, rozczulenie, wzruszenie. Nasza noblistka, Olga Tokarczuk, nazywa j\u0105 ,,najskromniejsz\u0105 odmian\u0105 mi\u0142o\u015bci\u201d. Na co dzie\u0144 najcz\u0119\u015bciej niedostrzegana, bo oczywista i naturalna. To drobne gesty oraz s\u0142owa, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 czyj\u0105\u015b\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/wizyt\u00f3wka-3.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":15469,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=15469","url_meta":{"origin":6640,"position":1},"title":"\u017bYDOWSKIE ZNAKI PRZYPOMNIENIA","author":"admin","date":"30 marca 2025","format":false,"excerpt":",,Ktokolwiek nosi cicit na swoim ubraniu, tefilin na swoim ciele i ma na swoich drzwiach mezuz\u0119, ten nie\u0142atwo zgrzeszy\u201d \u2013 tak powiada stara m\u0105dro\u015b\u0107 Talmudu. Judaizm pozostaje zawsze wierny trzem symbolom: mezuzie, tefilinowi i cicit. S\u0105 to znaki przypomnienia na domu, na ramieniu i na czole oraz na ubiorze.\u00a0 Do\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Symbole-9291.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13779,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13779","url_meta":{"origin":6640,"position":2},"title":"ONA","author":"admin","date":"24 wrze\u015bnia 2023","format":false,"excerpt":"Niedawno byli\u015bmy na \u015awi\u0119tej G\u00f3rze Grabarka, pozosta\u0144my wi\u0119c jeszcze w tych klimatach, a s\u0142owem i obrazem dzisiejszego wpisu niechaj b\u0119d\u0105 tre\u015bci z unikatowej ksi\u0105\u017cki nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c ksi\u0119dza mitrata Grzegorza Sosny, oraz zdj\u0119cia z tegorocznych podr\u00f3\u017cy po Podlasiu. ,,\u015awi\u0119te miejsca i cudowne ikony. Prawos\u0142awne sanktuaria na Bia\u0142ostocczy\u017anie\u201d to ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra jest\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Architektura-drewniana-5807.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7251,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7251","url_meta":{"origin":6640,"position":3},"title":"TANCERKA POWIETRZA &#8211; ZAB\u00d3JCA DOSKONA\u0141Y","author":"admin","date":"26 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Czy widzia\u0142 kto\u015b z was obraz J\u00f3zefa Mehoffera zatytu\u0142owany: ,,Dziwny ogr\u00f3d\"? Obraz ten zachwyca barwami, finezj\u0105, radosnymi emocjami. Znajduje si\u0119 on w Muzeum Narodowym w Warszawie. Warto zagl\u0105dn\u0105\u0107, obejrze\u0107. Polecam. Upalny dzie\u0144, istna sielanka, \u017cona Artysty w chabrowej sukni, nagi synek Mehoffera z malwami w d\u0142oniach, drzewa owocowe. Gdzie\u015b w\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1-1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7059,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7059","url_meta":{"origin":6640,"position":4},"title":"BAGIENNA WYOBRA\u0179NIA","author":"admin","date":"5 czerwca 2019","format":false,"excerpt":"Kto\u015b powiedzia\u0142 znamienne s\u0142owa: ,,\u017ceby si\u0119 zachwyca\u0107 nie trzeba mieszka\u0107 w lesie\". Wsz\u0119dzie bowiem wok\u00f3\u0142 nas rosn\u0105 banalne wr\u0119cz ro\u015bliny, \u017cyj\u0105 wszelakie stworzenia, kt\u00f3re je\u015bli si\u0119 im przyjrze\u0107 z bliska, potrafi\u0105 oczarowa\u0107, budzi\u0107 podziw. Na co dzie\u0144 nie zwracamy uwagi, nie zastanawiamy si\u0119, najcz\u0119\u015bciej nawet nie zauwa\u017camy. No chyba, \u017ce\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9562,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=9562","url_meta":{"origin":6640,"position":5},"title":"WODA I OGIE\u0143 &#8211; cz.3","author":"admin","date":"7 lutego 2021","format":false,"excerpt":"Islandia jest wysp\u0105 o wielu obliczach. Dla przyrodnik\u00f3w to kraina ska\u0142, ognia i lodu. Stanowi wielkie naturalne laboratorium. Klimatolodzy i glacjolodzy badaj\u0105 tutaj dawne i wsp\u00f3\u0142czesne zmiany klimatu, a tak\u017ce ich wp\u0142yw na lodowce obszar\u00f3w polarnych. Geofizycy i geolodzy studiuj\u0105 zjawiska zachodz\u0105ce g\u0142\u0119boko w p\u0142aszczu Ziemi, wulkanolodzy obserwuj\u0105 niezwyk\u0142e erupcje,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/ok\u0142adka.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6640"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6640"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7339,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6640\/revisions\/7339"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6641"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}