{"id":6423,"date":"2018-10-31T00:33:15","date_gmt":"2018-10-31T00:33:15","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6423"},"modified":"2022-12-30T19:11:51","modified_gmt":"2022-12-30T19:11:51","slug":"krakow-kazimierz-i-chasydzi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6423","title":{"rendered":"KRAK\u00d3W, KAZIMIERZ i CHASYDZI"},"content":{"rendered":"

„Kazimierz! To prawie Krak\u00f3w, ale ju\u017c nie Krak\u00f3w. Inna strofa tego samego poematu. Przytulona do Wis\u0142y Ska\u0142ka, dwa wynios\u0142e gotyckie ko\u015bcio\u0142y, Augustian\u00f3w i Bo\u017cego Cia\u0142a, a za nimi rozsiad\u0142e dachy synagog, z kt\u00f3rych ka\u017cda nast\u0119pna jest s\u0142awniejsza od poprzedniej. W\u0105skie uliczki, rozga\u0142\u0119zione zau\u0142ki powi\u0105zane labiryntem podworcowych przesmyk\u00f3w i osmolone domy, z wyszczerbionymi kominami i czarnymi oknami. Hitlerowcy wymordowali wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszkaj\u0105cych tu ludzi jedynie dlatego, \u017ce byli \u017bydami. Nie potrafili jednak unicestwi\u0107 panuj\u0105cego na Kazimierzu nastroju, kt\u00f3ry kszta\u0142towa\u0142y wieki. Nowe \u017cycie te\u017c rozwija\u0142o si\u0119 na tym starym pniu inaczej ni\u017c za miedz\u0105 pod Wawelem”. <\/span><\/em><\/p>\n

Cytat ten zaczerpn\u0105\u0142em z opowie\u015bci Wiktora Zina „Kol\u0119da”. <\/span><\/p>\n

Tym razem zatrzymam si\u0119 w miejscu, kt\u00f3rego ju\u017c podobno nie ma… podobno, poniewa\u017c dla mnie istnieje nadal, jest czasem na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki, wyczuwalne na dotyk… Zabieram Was w miejsce, gdzie cisza, nostalgia, smutek, t\u0119sknota spogl\u0105da na nas z ka\u017cdego dos\u0142ownie kamienia… na krakowski Kazimierz.<\/span><\/p>\n

Kazimierz to miejsce szczeg\u00f3lne. Jeszcze w nie tak bardzo odleg\u0142ych czasach, zaraz obok siebie ros\u0142y i umacnia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne religie i kultury. Zar\u00f3wno na kra\u0144cach po\u0142udniowej jak i wschodniej cz\u0119\u015bci kraju, czym\u015b naturalnym by\u0142y cho\u0107by bliskie s\u0105siedztwa cerkwi, ko\u015bcio\u0142\u00f3w, synagog, zbor\u00f3w a czasem i meczet\u00f3w. Na krakowskim Kazimierzu do dzi\u015b dnia krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 ulice Rabina Meiselsa i Bo\u017cego Cia\u0142a. Spaceruj\u0105c ulicami Estery, Izaaka, Kupa, Warszauera, Lewkowa, J\u00f3zefa, wielokrotnie przechodz\u0105c ulic\u0105 Jakuba, wzd\u0142u\u017c muru z czerwonych cegie\u0142 przetykanych kamieniem, zerka\u0142em przez zakratowany otw\u00f3r z wizerunkiem gwiazdy Dawida. W cieniu synagog i muru oddzielaj\u0105cego jeden z najstarszych w Europie \u017cydowskich cmentarzy, toczy si\u0119 gwarne \u017cycie. Wystarczy jednak przekroczy\u0107 bram\u0119 by dotkn\u0105\u0107 niemal\u017ce tego, co bezpowrotnie przemin\u0119\u0142o…<\/span><\/p>\n

Pozosta\u0142y pochylone macewy, niemi \u015bwiadkowie tamtych czas\u00f3w. Ale na nich wci\u0105\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe karteczki obsypane pro\u015bbami, ma\u0142e kamyki dodawane do du\u017cych, kamiennych p\u0142yt, nad nimi kiwaj\u0105 si\u0119 kapelusze, pochylaj\u0105 brody… Mo\u017cna ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w modlitewne d\u017awi\u0119ki psalm\u00f3w, kt\u00f3re nios\u0105 ze sob\u0105 podobnie jak nostalgiczna muzyka klezmerska: cierpienie, mi\u0142o\u015b\u0107 i b\u00f3l… Zwi\u0105zki \u017byd\u00f3w z krakowskim Kazimierzem, okre\u015blane s\u0105 jako „fenomen wygnania i powrotu”.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>   <\/a>     \"\"<\/a>    <\/a>    \"\"<\/a><\/p>\n

\"\"  <\/a>     \"\"<\/a>    <\/a>    \"\"<\/a>    <\/a>    \"\"<\/a><\/p>\n

Pewien fi\u0144ski <\/span>architekt Juhani <\/span>Pallasmaa w swojej ksi\u0105\u017cce pt. „Oczy sk\u00f3ry” napisa\u0142 takie s\u0142owa: „Sk\u00f3ra <\/em><\/span>czyta faktur\u0119, wag\u0119, g\u0119sto\u015b\u0107 i temperatur\u0119 materia\u0142u. Przyjemnie jest nacisn\u0105\u0107 klamk\u0119 wypolerowan\u0105 przez tysi\u0105ce d\u0142oni, kt\u00f3re przesz\u0142y przez te drzwi przed nami. Zmys\u0142 <\/em><\/span>dotyku \u0142\u0105czy nas z czasem i tradycj\u0105. \u015aciskamy w ten spos\u00f3b d\u0142onie niezliczonych pokole\u0144” . <\/em><\/span>Warto w takich miejscach jak Synagoga Remuh dotkn\u0105\u0107 ramy krzes\u0142a, mo\u017ce w\u0142a\u015bnie klamki, kamiennej macewy na przyleg\u0142ym cmentarzu… Architektura bowiem nigdy nie opowiada nam swojej przesz\u0142o\u015bci, lecz zachowuje j\u0105 jak linie na d\u0142oni., wpisane cho\u0107by w kraty okienne, por\u0119cze schod\u00f3w. To dialog z pami\u0119ci\u0105 i wyobra\u017ani\u0105. Podobno Moj\u017cesz Isserles, zwany Remu, nadal pomaga rozwi\u0105zywa\u0107 \u017cyciowe dylematy i spe\u0142nia niekt\u00f3re \u017cyczenia…<\/span><\/p>\n

\"\" <\/a>       \"\" <\/a>       \"\"<\/a><\/p>\n

Staram si\u0119 w swoich podr\u00f3\u017cach odwiedza\u0107 NEKROPOLIE. wspominam t\u0119 na pag\u00f3rkowatej wile\u0144skiej Rossie, zadumany \u0141yczakowski we Lwowie, jesienny Rakowicki w Krakowie… wspominam Mizary tatarskie w <\/span>Bohonikach i Kruszynianach, z p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cycem, gwiazdami, groby ob\u0142o\u017cone polnymi kamieniami… \u017cydowskie Kirkuty w Tarnowie, Le\u017cajsku, Bobowej… pami\u0119tam prosty gr\u00f3b Marca Chagalla w male\u0144kim, prowansalskim miasteczku Saint-Paul-de-Vence, na kt\u00f3rym pojawiaj\u0105 si\u0119 codziennie nowe kamienie zamiast kwiat\u00f3w… Nasze pe\u0142ne sennego uroku grobowce, na kt\u00f3rych tak wiele, przysiad\u0142ych, zastyg\u0142ych w bezruchu anio\u0142\u00f3w… melancholijne „ogrody snu i mi\u0142o\u015bci”. Ale teraz znajdujemy si\u0119 na krakowskim Kazimierzu…<\/p>\n\n

\n\t\n\t\tTych miasteczek nie ma ju\u017c, okry\u0142 niepami\u0119ci kurz, te uliczki, lisie czapy, kupc\u00f3w r\u00f3j... tak jak malowa\u0142 pan Chagall... Zap\u0142akane oczy l\u015bni\u0105, otula si\u0119 liliow\u0105 mg\u0142\u0105, smutny poci\u0105g i odp\u0142ywa w dal, hen w dal... nie tak malowa\u0142 pan Chagall... \u0141zy obesch\u0142y dawno ju\u017c, ale niepami\u0119ci kurz, warto \u017ceby jaki\u015b wiatr nareszcie zwia\u0142...\t<\/span>\n<\/blockquote>\n

Co\u015b si\u0119 tli, czasem wiele lat czeka w u\u015bpieniu, nierzadko jak pokazuj\u0105 badania, \u015blad powoduje objawy w drugim a nawet trzecim pokoleniu… to niepoj\u0119te, ale osoby przebywaj\u0105ce w obozach koncentracyjnych, Sybiracy, wi\u0119\u017aniowie polityczni okresu PRL-u, przekazywali to swoim dzieciom, ci kolejnemu pokoleniu… POLECAM znakomit\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 prof. Zdzis\u0142awa Jana Ryna pt. „Lekarz, podr\u00f3\u017cnik, dyplomata”. Po\u015bwi\u0119ci\u0142 w niej kilka rozdzia\u0142\u00f3w prof. Antoniemu K\u0119pi\u0144skiemu, kt\u00f3ry ca\u0142e swoje \u017cycie odda\u0142 na badania syndromu K-Z.. Sam sp\u0119dzi\u0142 2,5 roku w obozie Miranda de Ebro. O K\u0119pi\u0144skim m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce „kocha niekochanych”, zajmowa\u0142 si\u0119 tymi, kt\u00f3rymi ju\u017c nikt zajmowa\u0107 si\u0119 nie chcia\u0142… Leczy\u0142 ofiary, ludzi o zdeformowanej osobowo\u015bci, z pozoru cz\u0119sto zdrowymi na pierwszy rzut oka… L\u0119ki, strach, ci\u0105g\u0142e ucieczki… dramat cz\u0142owieka w sytuacjach ekstremalnego stresu… Egzystencjalne sprzeczno\u015bci, dobro i z\u0142o, niebo i piek\u0142o, wierno\u015b\u0107 i zdrada… Warto czasem inaczej spojrze\u0107 na dzieje historii, na ludzi, na wiar\u0119, na swoje i czyje\u015b wn\u0119trze… Wra\u017cliwo\u015bci Innych, nie spos\u00f3b mierzy\u0107 swoj\u0105 miar\u0105. Polecam Kazimierz, szczeg\u00f3lnie ten mniej gwarny, cichy wr\u0119cz… w cieniu wiekowych drzew, kamieni, sm\u0119tnej melodii na dnie serca… <\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>Pa\u0144stwa staraj\u0105 si\u0119 by\u0107 samowystarczalne, ludzie staraj\u0105 si\u0119 by\u0107 samowystarczalni… ale od ma\u0142ego dziecka piszemy listy, kierujemy swoje pro\u015bby… <\/span>niezdarne na pocz\u0105tku do \u015bw. Miko\u0142aja, p\u00f3\u017aniej powa\u017cniejsze do Boga… intencje s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne, bardzo <\/span>osobiste lub czasem og\u00f3lne. I tak to \u017cycie toczy si\u0119, \u017ce i my\u015blenie jakby dwutorowo przebiega… my\u015blenie LUDZKIE i my\u015blenie BOSKIE… Nam wydaje si\u0119, \u017ce my\u015blenia te s\u0105 SP\u00d3JNE, ale podobno temu Boskiemu nie zawsze po drodze z ludzkim stylem \u017cycia… \u017bydzi najcz\u0119\u015bciej swoje karteczki kierowali o wstawiennictwo u Boga, pozostawiaj\u0105c na grobach rabin\u00f3w i cadyk\u00f3w, czasem montowane s\u0105 specjalne skrzynki, szkatu\u0142y lub inne pojemniki. Wszystkim znana jest cho\u0107by \u015aciana P\u0142aczu w Jerozolimie – takie \u015bciany znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na \u017cydowskich kirkutach w naszym kraju. Mocna to tradycja ale i potrzeba… potrzeba rozmowy, dialogu, ka\u017cdy nosi w sobie jakie\u015b pro\u015bby. Podobno te napisane posiadaj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 moc od tych wypowiedzianych… SAMOWYSTARCZALNO\u015a\u0106… swoboda, samodzielno\u015b\u0107, niezale\u017cno\u015b\u0107… ale czy to rzeczywi\u015bcie wystarcza…?!?<\/p>\n

Przede mn\u0105 bardzo ciekawa ksi\u0105\u017cka, wspomnienie z dedykacj\u0105, niezwyk\u0142ego spotkania w tarnowskiej koszernej kawiarence przy ulicy Wa\u0142owej. Z Siostr\u0105 (DZI\u0118KUJ\u0118) oraz Autorem (UK\u0141ONY) Panem Adamem Bartoszem sp\u0119dzili\u015bmy dobrze czas. Tytu\u0142 tej ksi\u0105\u017cki, to: „Galicyjskim szlakiem Chasyd\u00f3w”. Zawarto\u015b\u0107 po\u0142kn\u0105\u0142em w zachwycie bo to przecie\u017c i moje \u015bcie\u017cki, znajome zau\u0142ki, mn\u00f3stwo podobnych zainteresowa\u0144… Panie Adamie, pozwoli Pan, \u017ce przytocz\u0119 Pana s\u0142owa…”Galicja, to dla Chasyd\u00f3w kraina legendarna, niemal tak jak Ziemia Obiecana. Wszystko co przesz\u0142e, odnosz\u0105 do Galicji lub jej s\u0105siedztwa. Nawet je\u015bli kto\u015b wychowa\u0142 si\u0119 na W\u0119grzech czy w Rumunii, to przecie\u017c jego ojcowie trafili tam z Galicji. W Galicji jest pocz\u0105tek chasydyzmu i stamt\u0105d wszystko, co chasydzkie si\u0119 wywodzi. Ka\u017cdy ze spotkanych Chasyd\u00f3w stara si\u0119 pochwali\u0107 znajomo\u015bci\u0105 reali\u00f3w galicyjskich, koneksjami, czy wr\u0119cz bytno\u015bci\u0105 tam. Je\u015bli za\u015b byli w Polsce, to tylko po to, by pomodli\u0107 si\u0119 na grobach bliskich, a przede wszystkim na grobach cadyk\u00f3w. Dla tych, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 Galicj\u0119 z lat dzieci\u0119cych czy m\u0142odo\u015bci, s\u0105 to wspomnienia mgliste, wyidealizowane. Dla m\u0142odych za\u015b – to kraj ojc\u00f3w, s\u0142awnych cadyk\u00f3w, czasu szcz\u0119\u015bliwo\u015bci, ale te\u017c ZAG\u0141ADY”.<\/em><\/span><\/p>\n

Ta tradycja trwa nadal, skrupulatne piel\u0119gnowanie wiary, od narodzin a\u017c do \u015bmierci. Lata okupacji, tworzone getta zmieni\u0142y ca\u0142kowicie realia \u017cyciowe \u017byd\u00f3w… zgin\u0119\u0142o wiele os\u00f3b, kt\u00f3re te tradycje mog\u0142y przekazywa\u0107 przysz\u0142ym pokoleniom. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 uleg\u0142a zmianom, to nieub\u0142agany bieg historii, ale to co silne, wa\u017cne, pozosta\u0142o i nadal trwa… <\/span><\/p>\n

To taki kr\u00f3tki, m\u00f3j osobisty spacer po Kazimierzu, spacer w kilku zaledwie obrazach… ale b\u0119d\u0105c na krakowskim Kazimierzu warto swe pierwsze kroki skierowa\u0107 w\u0142a\u015bnie tu, na stary \u017cydowski cmentarz… a p\u00f3\u017aniej dopiero uda\u0107 si\u0119 na gwarne krzywe bruki, w poszukiwaniu \u015blad\u00f3w tych, kt\u00f3rzy to miejsce tworzyli. Kazimierz, miasto za\u0142o\u017cone w XIV wieku przez kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego, od wiek\u00f3w pe\u0142ne jest mistycyzmu, przeplataj\u0105cych si\u0119 kultur i niespodziewanych zwrot\u00f3w w historii. Podobno jedn\u0105 z przyczyn powstania miasta by\u0142a szalona mi\u0142o\u015b\u0107 kr\u00f3la Kazimierza do pi\u0119knej \u017byd\u00f3wki Estery… Wam \u017cycz\u0119 podobnego uczucia do Kazimierza w\u0142a\u015bnie.<\/span><\/p>\n

\"\"     <\/a>  \"\"       <\/a>\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„Kazimierz! To prawie Krak\u00f3w, ale ju\u017c nie Krak\u00f3w. Inna strofa tego samego poematu. Przytulona do Wis\u0142y Ska\u0142ka, dwa wynios\u0142e gotyckie ko\u015bcio\u0142y, Augustian\u00f3w i Bo\u017cego Cia\u0142a, a za nimi rozsiad\u0142e dachy synagog, z kt\u00f3rych ka\u017cda nast\u0119pna jest s\u0142awniejsza od poprzedniej. W\u0105skie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6468,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[162,168],"tags":[201,208,207,184,309,202],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/Cha-1-of-1.jpg?fit=1920%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-1FB","jetpack-related-posts":[{"id":11973,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=11973","url_meta":{"origin":6423,"position":0},"title":"BLASKI I CIENIE MIASTA \u0141ODZI – WYSTAWA","author":"admin","date":"23 kwietnia 2022","format":false,"excerpt":"Podziel\u0119 si\u0119 dzi\u015b kilkoma uj\u0119ciami z \u017cycia. Drobnymi stop klatkami, kt\u00f3re z pozoru mog\u0105 wyda\u0107 si\u0119 niesp\u00f3jne w ca\u0142o\u015bci, ale widocznie dla mnie s\u0105 na tyle istotne, \u017ce w\u0142a\u015bnie w takiej konfiguracji maj\u0105 znaczenie, s\u0105 sobie bliskie we wspomnieniu. Koniec lat siedemdziesi\u0105tych, ma\u0142e miasto w kujawsko pomorskim. Dwaj koledzy ze\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/wizyt\u00f3wka.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":12824,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=12824","url_meta":{"origin":6423,"position":1},"title":"MENTOR","author":"admin","date":"1 sierpnia 2022","format":false,"excerpt":"W skr\u00f3cie, to przewodnik na drodze rozwoju i osoba, kt\u00f3ra dzieli si\u0119 eksperck\u0105 wiedz\u0105 ze swoim podopiecznym. Jest nie tyle nauczycielem, ile kim\u015b wspieraj\u0105cym i pomagaj\u0105cym odnale\u017a\u0107 w\u0142asn\u0105 drog\u0119 w danej dziedzinie, aby mo\u017cna by\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 jak najwi\u0119cej. Czytam w\u0142a\u015bnie znakomit\u0105 lektur\u0119, \u015bwiatowej s\u0142awy psychoterapeuty Irvina Yaloma (Moniko, wielkie dzi\u0119ki\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/PN-1076.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7633,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7633","url_meta":{"origin":6423,"position":2},"title":"KRZY\u017b I ANIO\u0141","author":"admin","date":"14 stycznia 2020","format":false,"excerpt":"Powracam dzi\u015b do jesiennych wspomnie\u0144. Przynajmniej w prezentowanym obrazie. Do\u0142\u0105czone fotografie to plon kr\u00f3tkiego wypadu na Roztocze. W ostatnich miesi\u0105cach ju\u017c kilka post\u00f3w po\u015bwi\u0119ci\u0142em temu miejscu. Raptem kilkadziesi\u0105t godzin w\u0142\u00f3cz\u0119gi ale wspomnie\u0144 oraz zdarze\u0144 jak z kilku weekend\u00f3w. Nie przywo\u0142am ich bezpo\u015brednio, zaznacz\u0119 jedynie, \u017ce nie pierwszy ju\u017c raz dotykam\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/28.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14298,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14298","url_meta":{"origin":6423,"position":3},"title":"STUDIUM","author":"admin","date":"14 kwietnia 2024","format":false,"excerpt":"Analiza, malowid\u0142o, komentarz, opis, rozprawa, projekt. R\u00f3\u017cnorakie konteksty tematyczne, czasem my\u015bli nieuczesane. Nieuporz\u0105dkowane, mo\u017ce nawet sprzeczne dla otoczenia. Cho\u0107 dla mnie one klarowne, dope\u0142niaj\u0105ce, jakby idealnie pasuj\u0105ce, zaz\u0119biaj\u0105ce si\u0119, krok po kroku, osobiste, znajome. Dawno niczego nie publikowa\u0142em, pomimo i\u017c \u017cyj\u0119, tworz\u0119 podobnie jak ongi\u015b, mo\u017ce nawet intensywniej, w bogatszym\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/Studium-4.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":11327,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=11327","url_meta":{"origin":6423,"position":4},"title":"PO \u015aLADACH…","author":"admin","date":"27 grudnia 2021","format":false,"excerpt":",,Kto namalowa\u0142 pierwsz\u0105 ikon\u0119? Tradycja wschodnia utrzymuje, \u017ce pierwsz\u0105 ikon\u0119 namalowa\u0142 \u015bw. \u0141ukasz na blacie nazareta\u0144skiego sto\u0142u, uwieczniaj\u0105c posta\u0107 Maryi z Dzieci\u0105tkiem. Do dzi\u015b wielu ikonom maryjnym przypisuje si\u0119 \u0141ukaszow\u0105 proweniencj\u0119. Niestety, nauka dawno ju\u017c umie\u015bci\u0142a t\u0119 tradycj\u0119 w\u015br\u00f3d wczesnochrze\u015bcija\u0144skich legend. Niemniej kto\u015b musia\u0142 by\u0107 pierwszy. Czy \u00f3w anonimowy malarz,\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/wizyt\u00f3wka-scaled.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":11071,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=11071","url_meta":{"origin":6423,"position":5},"title":"WSPOMNIENIE","author":"admin","date":"1 listopada 2021","format":false,"excerpt":"Jak\u017ce wyra\u017anie dzi\u015b brzmi\u0105 s\u0142owa wypowiedziane przed laty w jednym z kaza\u0144 przez ks. Piotra Pawlukiewicza: ,,To nie jest tak, \u017ce oni umarli a my \u017cyjemy. To oni \u017cyj\u0105, a my umieramy\u201d. Wydaje si\u0119, \u017ce to by\u0142o ju\u017c tak dawno. Pewn\u0105 czerwcow\u0105 por\u0105 zajrzeli\u015bmy do Poleskiego Parku Narodowego. W kasie,\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/A-7992.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6423"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6423"}],"version-history":[{"count":31,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13383,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6423\/revisions\/13383"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6468"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}