http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7966<\/a><\/p>\n\n\n\n http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=11842<\/a><\/p>\n\n\n\n Spu\u015bcizna artystyczna, kt\u00f3r\u0105 pozostawili po sobie wymienieni powy\u017cej poeci, pisarze, malarze, rze\u017abiarze, to dziesi\u0105tki wydawnictw, wystaw, dzie\u0142 r\u00f3\u017cnorakich, do kt\u00f3rych warto powraca\u0107, kt\u00f3re warto przywo\u0142ywa\u0107 lub odkrywa\u0107 na nowo. Znakomitym jednak motywem, przes\u0142aniem – mo\u017ce by\u0107 posta\u0107 Wiktora Wo\u0142kowa, kt\u00f3ra zespala, pozwala jakby usi\u0105\u015b\u0107 przy jednym stole, by pozna\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jednego z najwi\u0119kszych lub najwa\u017cniejszych polskich pejza\u017cyst\u00f3w \u2013 fotografik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Te ksi\u0105\u017cki \u2013 albumy, to nie tylko zbi\u00f3r fotografii. To zdecydowanie co\u015b wi\u0119cej. To przede wszystkim wspania\u0142a opowie\u015b\u0107 o miejscach, o ludziach, o \u017cyciu. O pasji, przyja\u017ani, szacunku. To niedo\u015bcignione te\u017c po\u0142\u0105czenie s\u0142owa z obrazem. To prawdziwa uczta. Rozkosz dla oka i ducha.<\/p>\n\n\n\n Zapraszam i Polecam!!!<\/p>\n\n\n\n Kilkana\u015bcie ok\u0142adek, kilkana\u015bcie fotografii, fragmenty cytat\u00f3w, u\u0142o\u017cone w przypadkowej kolejno\u015bci, cho\u0107 tworz\u0105ce ca\u0142o\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n MOJE \u0141OWY<\/strong><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,Przez te 50 lat piechot\u0105, rowerem, \u0142\u00f3dk\u0105, motorem, samochodem i samolotem przemierza\u0142em drogi i bezdro\u017ca Podlasia i pr\u00f3bowa\u0142em zarejestrowa\u0107 gin\u0105cy krajobraz.<\/em><\/p>\n\n\n\n Mam niedosyt! Mog\u0142em zrobi\u0107 wi\u0119cej!… Cho\u0107, troch\u0119 mi si\u0119 uda\u0142o. Nawet zdo\u0142a\u0142em wydrukowa\u0107 to i owo. Po latach pracy aparatem fotograficznym zrozumia\u0142em, \u017ce sprz\u0119t i materia\u0142 s\u0105 spraw\u0105 drugorz\u0119dn\u0105. Najwa\u017cniejsze to my\u015blenie. Pracuj\u0105c sprz\u0119tem analogowym, ma si\u0119 do dyspozycji ograniczon\u0105 liczb\u0119 kadr\u00f3w i nad ka\u017cd\u0105 klatk\u0105 trzeba si\u0119 mocno zastanowi\u0107. Niestety fotografowie (w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci) uwa\u017caj\u0105, ze komputer w aparacie powinien my\u015ble\u0107 za nich. Najwa\u017cniejsza jest jednak wariacka cierpliwo\u015b\u0107 i pokora wobec przyrody. Po jakim\u015b czasie udaje si\u0119 ,,przejrze\u0107 na oczy\u201d i dostrzega\u0107 rzeczy, kt\u00f3rych przeci\u0119tny mieszczuch nigdy nie zauwa\u017ca. A jak jeszcze uda si\u0119 przenie\u015b\u0107 to na materia\u0142 fotograficzny \u2013 dodatkowa satysfakcja!” \u2013 Wiktor Wo\u0142kow<\/em><\/p>\n\n\n\n ,,Moje \u0142owy\u201d : to prawdziwe kalendarium \u017cycia, rok po roku, pasjonuj\u0105ca podr\u00f3\u017c Wiktora Wo\u0142kowa. <\/p>\n\n\n\n Rok 1953<\/p>\n\n\n\n Dostaj\u0119 w prezencie od wujka Zygfryda aparat fotograficzny Agfa Box 6×9. Drugi wujek pokazuje mi jak si\u0119 zak\u0142ada film i robi zdj\u0119cia. Kupuj\u0119 wywo\u0142ywacz i utrwalacz. Metod\u0105 pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w ucz\u0119 si\u0119 fotografii. Ciemni\u0119 organizuj\u0119 pod sto\u0142em zas\u0142oni\u0119tym kocami. W talerzach do zupy trzymam kwasy. R\u0119czn\u0105 latark\u0105 z czerwon\u0105 przes\u0142on\u0105 o\u015bwietlam papier w wywo\u0142ywaczu. Wstawiam chlor uczulony na \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne do ramki na papier. Wystawiam na s\u0142o\u0144ce. Papier wrzucam do talerza z wywo\u0142ywaczem. Jak za dotkni\u0119ciem czarodziejskiej r\u00f3\u017cd\u017cki pojawia si\u0119 obraz. Czary<\/em>!<\/p>\n\n\n\n Rok 1961<\/p>\n\n\n\n Po maturze podejmuj\u0119 prac\u0119 jako monter samochodowy. Za pierwsze pobory kupuj\u0119 aparat fotograficzny Smiena, powi\u0119kszalnik i suszark\u0119. Zaczynam uczy\u0107 si\u0119 ma\u0142ego obrazka i zaawansowanej technologii. Powoli zaczynam wyrusza\u0107 z aparatem w plener.<\/em><\/p>\n\n\n\n Rok 1964<\/p>\n\n\n\n Kupuj\u0119 jedyna dost\u0119pn\u0105 lustrzank\u0119: Zenit 3M z obiektywem Helios. Dorabiam pier\u015bcienie po\u015brednie do fotografii makro i statyw. Bardzo brakuje mi d\u0142ugiego obiektywu. Niestety jest nie do kupienia. Robi\u0119 dziwn\u0105 konstrukcj\u0119 i przy\u0142\u0105czam korpus Zenita do aparatu na klisz\u0119 szklan\u0105 z obiektywem 135 mm, ale to nie jest to.<\/em><\/p>\n\n\n\n Rok 1967<\/p>\n\n\n\n W komisie kupuj\u0119 za 100 z\u0142 pierwszy aparat fotograficzny na format 6×6 Lubitiel. Tym aparatem robi\u0119 pierwszy w \u017cyciu negatyw barwny. Nadaje si\u0119 do multiekspozycji, na tej samej klatce mo\u017cna wielokrotnie na\u015bwietla\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n Rok 1968<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142y czas marz\u0119 o teleobiektywie. Udaje mi si\u0119 nazbiera\u0107 odpowiedni\u0105 kwot\u0119. Jad\u0119 do Warszawy. Komis na Nowym \u015awiecie. Jest jaka\u015b dziwna rura w drewnianej skrzynce bez soczewek, ale z lustrem. Kosztuje maj\u0105tek (trzy moje miesi\u0119czne pensje). Wkr\u0119cam obiektyw w korpus aparatu, wychodz\u0119 ze sklepu, patrz\u0119 na ul. Nowy \u015awiat\u2026 REWELACJA! 10-krotne powi\u0119kszenie. Kupuj\u0119! To obiektyw MTO-500 nr fabryczny 120.<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,Zaczyna si\u0119 nowa epoka w mojej fotografii. Ko\u0144cz\u0119 z prac\u0105 za biurkiem. \u015awiat nale\u017cy do mnie<\/em>.”<\/p>\n\n\n\n WO\u0141KOW<\/strong><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Debiutancki, autorski album fotografii Wiktora Wo\u0142kowa, zatytu\u0142owany po prostu ,,Wo\u0142kow\u201d.<\/p>\n\n\n\n ,,Czarno bia\u0142a, ascetyczna, mocno kadrowana, opatrzona pasuj\u0105cym do jej poetyki tekstem Edwarda Redli\u0144skiego, opowie\u015b\u0107 o rzece, p\u0142otach, drogach, koniach, krowach, stogach, wronach, bocianach, drzewach, krzy\u017cach\u2026 S\u0142owem saga spraw zwyk\u0142ych z okolic serdecznych, kt\u00f3ra dzi\u0119ki obiektywowi Wiktora sta\u0142a si\u0119 fotograficzn\u0105 ,,poezj\u0105 bia\u0142\u0105\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Jest co\u015b w jego fotografii co mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 naiwno\u015bci\u0105, a co ja traktuj\u0119 jako pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107, intuicyjne ograniczenie \u015brodk\u00f3w, ascez\u0119 blisk\u0105 niekiedy has\u0142om minimalizmu w sztuce.\u201d \u2013 Andrzej Strumil\u0142o<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,- Co by by\u0142o, Panie Matoszko, jakby dr\u00f3g nie by\u0142o?<\/em><\/p>\n\n\n\n – Jakby dr\u00f3g nie by\u0142o? He, he, he\u2026 C\u00f3\u017c te\u017c pan. Jakby dr\u00f3g nie by\u0142o? E\u2026 to jak by je\u017adzili ludzie do ludzi? No a wesela? Do \u015blubu? Ze \u015blubu? A do sklepu jak? Do gminy? Do skupu? Wozy z sianem, \u017cytem, kartoflami \u2013 kt\u00f3r\u0119dy? Jakby dr\u00f3g nie by\u0142o? No wie pan! Jest mi po prostu przykro, panie Redli\u0144ski.<\/em><\/p>\n\n\n\n – Co to jest droga, panie Matoszko?<\/em><\/p>\n\n\n\n – Nie b\u0105d\u017amy dzie\u0107mi, panie, droga? Co to jest droga?… To zale\u017cy, czy si\u0119 ni\u0105 idzie, czy si\u0119 na ni\u0105 patrzy\u2026 dajmy na to z okna, zimo\u2026 a kto\u015b z daleka, dzy\u0144 \u2013 dzy\u0144, nadje\u017cd\u017ca\u2026 sanno\u2026 nie wiadomo kto\u2026 do kogo skr\u0119ci\u2026 czy pojedzie dalej\u2026 Pojecha\u0142!…Kto to?… Dok\u0105d \u2013 sk\u0105d?…<\/em><\/p>\n\n\n\n – A co to jest droga, panie Matoszko, kiedy si\u0119 ni\u0105 jedzie?<\/em><\/p>\n\n\n\n – To zale\u017cy czym\u2026 i z czym. Inaczej z gnojem, inaczej \u2013 z sianem czy koniuszyn\u0105, a jeszcze inaczej \u2013 z drzewem z lasu. Inaczej wozem, inaczej \u2013 saniami. Inaczej zadkiem na spod\u00f3wce, inaczej \u2013 plecami na sianie. Nu, wa\u017cne te\u017c, przyk\u0142adowo, ko\u0144 weso\u0142y \u2013 czy marny, ledwo \u2013 ledwo\u2026 I czy daleko si\u0119 jedzie, czy blisko\u2026 po\u017cyczy\u0107, czy odda\u0107\u2026 A jeszcze wa\u017cne jaka to droga: bruk, piasek, b\u0142oto, \u015bnieg, odwil\u017c czy mr\u00f3z. Rano czy w po\u0142udnie. A mo\u017ce o wschodzie. Nu i czy przez las, czy \u0142\u0105kami. Pod g\u00f3rk\u0119, czy z g\u00f3rki. B\u0119dzie przez rzek\u0119 mostek, czy br\u00f3d\u2026 moczenie buksow i spod\u00f3wki. Czy droga do wi\u0119kszej drogi wiedzie, czy si\u0119 rozmieni, rozlezie \u2013 w \u0142\u0119gach. Czy to droga w pojedynk\u0119 tylko \u2013 czy kto\u015b siedzi z boku\u2026 i kto siedzi. Czy na g\u0142odno droga, czy si\u0119 jad\u0142o, a mo\u017ce i si\u0119 wypi\u0142o. E, panie Redli\u0144ski, co to jest droga najlepiej dowiedzie\u0107 si\u0119 nogami. A ju\u017c obowi\u0105zkowo: bosymi. Dobrze przy tym jest, \u017ceby piach nie by\u0142 taki sobie, ale gor\u0105cy. Jak w \u017cniwa. Abo zimny: jak w listopadzie, w przymrozki. I jeszcze \u017ceby nogi m\u0142ode byli \u2013 stare kopyta ma\u0142o czuj\u0105. Dobrze, \u017ceby na tej drodze od czasu do czasu by\u0142a ka\u0142u\u017ca\u2026 kamienie\u2026 korze\u0144\u2026 \u017cwir \u2013 i skaleczy\u0107 palec, albo odbi\u0107 pi\u0119te. O, \u017ceby poznajomi\u0107 si\u0119 z drogo, dobrze jest \u017ceby droga by\u0142a daleka, a\u017c hen w cudze strony\u2026 i\u015b\u0107, i\u015b\u0107, i\u015b\u0107, i pomyli\u0107 si\u0119 na rozstaju i wej\u015b\u0107 w dziwne miejsca\u2026 wraca\u0107 sie, z\u0142o\u015bci\u0107 sie, spuga\u0107 sie, \u017ce sie zab\u0142\u0105dzi\u0142o\u2026 \u017ce czort ko\u0142uje\u2026 wko\u0142o jakie\u015b nieswoje krzaki, wydmuchy, wertepy! A wtedy niech jeszcze zahuczy w ga\u0142\u0119ziach\u2026 co\u015b czarnego przesmyknie niech za krzakami: zwierz jaki\u2026 wilk mo\u017ce\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n – Albo i mara?!<\/em><\/p>\n\n\n\n – O \u2013 to-to-to! Czarny baran\u2026 pies kulawy\u2026 zaj\u0105c miaucz\u0105cy\u2026 Jezu! Jezu, jak dobrze wtedy zobaczy\u0107 naprzeciwko cz\u0142owieka\u2026 prze\u017cegna\u0107 sie, \u017ceby on nie by\u0142 czasem w kopytkach!… potem powiedzie\u0107: ,,Niech b\u0119dzie pochwalony\u2026\u201d A jak odpowie, spyta\u0107 si\u0119: ,,Panie, kt\u00f3r\u0119dy, panie do Dolistowa?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n – A on? Co on niech odpowie?<\/em><\/p>\n\n\n\n -,,Do Dolistowa? To\u017c to panie ca\u0142kiem naprzeciw! Chod\u017amo panie, ja te\u017c panie do Dolistowa\u201d. \u2013 Edward Redli\u0144ski<\/em><\/p>\n\n\n\n – I co?<\/em><\/p>\n\n\n\n – I ju\u017c dobrze. Uj, jak dobrze, panie Redli\u0144ski\u2026 Sie idzie, ju\u017c spokojnie. I sie rozmawia<\/em>.<\/p>\n\n\n\n SIANO<\/strong><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,\u0141\u0105ka \u2013 p\u0142aska przestrze\u0144 pulsuj\u0105ca \u017cyciem drobnym, trudem ludzkim, przez lata i pokolenia u\u015bwi\u0119cona, sta\u0142a si\u0119 tematem tej ksi\u0105\u017cki. To szczeg\u00f3lne misterium z uwag\u0105 cierpliw\u0105 i sobie w\u0142a\u015bciw\u0105 pracowito\u015bci\u0105 obserwowa\u0142 przez lata Autor. Widzia\u0142 s\u0142o\u0144ce wschodz\u0105ce w miliardach kropel rosy, zdobi\u0105cych \u017ad\u017ab\u0142a trawy i pot zalewaj\u0105cy oczy kosiarzy w duszny dzie\u0144 lata.<\/em><\/p>\n\n\n\n Pokora wobec natury i ograniczenie \u015brodk\u00f3w ekspresji do fotografii czarno \u2013 bia\u0142ej nie umniejsza wielko\u015bci zjawiska.<\/em><\/p>\n\n\n\n Finezji barw naturalnych nie mo\u017ce przekaza\u0107 dzi\u015b \u017cadna fotografia kolorowa. Rezygnacja z jej uproszcze\u0144 i fa\u0142szerstw na rzecz fotografii czarno \u2013 bia\u0142ej pozwala na pokazanie tego, co jest najistotniejsze: \u015bwiat\u0142a i ciemno\u015bci, bogactwa struktur zbiorowo\u015bci ro\u015blinnej i miejsca cz\u0142owieka.<\/em><\/p>\n\n\n\n Rol\u0105 artysty jest wyb\u00f3r w\u0142asnego pasma informacji. Okre\u015bla to jego osobowo\u015b\u0107, ujawnia niepowtarzalny, subiektywny charakter jego tw\u00f3rczo\u015bci, co tak bardzo cenimy w dobie kryzysu kanon\u00f3w, szk\u00f3\u0142 i akademii.<\/em><\/p>\n\n\n\n Cech\u0105 dobrej sztuki jest te\u017c interakcja \u2013 zwi\u0105zek autora z odbiorc\u0105. Wyobra\u017ania nasza korzysta z archiwum dozna\u0144, kt\u00f3rymi w ci\u0105gu \u017cycia obdarzy\u0142o nas obcowanie z przyrod\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n Czarno \u2013 bia\u0142a fotografia otwiera w wyobra\u017ani wystarczaj\u0105ce pole do rekonstrukcji wspomnie\u0144 i nowych dozna\u0144.<\/em><\/p>\n\n\n\n Ogl\u0105daj\u0105c monochromatyczn\u0105 fotografi\u0119 Autora, czuj\u0119 zapachy traw s\u0142o\u0144cem ogrzewanych, s\u0142ysz\u0119 brz\u0119czenie owad\u00f3w, przypominam sobie ludzi utrudzonych, czasy dzieci\u0144stwa i m\u0142odo\u015b\u0107. Czuj\u0119 spr\u0119\u017cyst\u0105 materi\u0119 pod stopami i \u017ad\u017ab\u0142a pod kocem. Widz\u0119 g\u0142owy koni, kt\u00f3re odesz\u0142y na \u0142\u0105ki Elisium, pochylone nad wieczn\u0105 zieleni\u0105\u2026\u201d <\/em>– Andrzej Strumi\u0142\u0142o<\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 otwartych krajobraz\u00f3w Podlasia s\u0105 \u0142\u0105ki. Wczesnym latem s\u0105 to zielone ,,morza\u201d, na kt\u00f3rych wiatr uk\u0142ada \u0142agodne fale, p\u00f3\u017aniej \u2013 barwne kobierce, kt\u00f3rych aromat w upalne dni unosi si\u0119 a\u017c do wieczor<\/em>a.<\/p>\n\n\n\n \u0141\u0105ki to p\u00f3\u0142naturalne zbiorowiska ro\u015blin, zdominowane przez trawy. P\u00f3\u0142naturalne, czyli takie, na kt\u00f3rych harmonijnie gospodaruje cz\u0142owiek wesp\u00f3\u0142 z Panem Bogiem lub \u2013 jak kto woli \u2013 z Natur\u0105. Cz\u0142owiek co roku kosi, suszy, w kopy uk\u0142ada i zwozi siano, a Pan B\u00f3g swoj\u0105 r\u0119k\u0105 wysiewa trawy i barwne kwitn\u0105ce ro\u015bliny dwuli\u015bcienne, tworz\u0105c dywany urody przecudnej. Latem kwiaty wabi\u0105 zapachem i barw\u0105 liczne owady \u2013 g\u0142ownie motyle, pszczo\u0142y i trzmiele, za\u015b mi\u0119dzy trawami pracuje orkiestra szara\u0144czak\u00f3w. Nad \u0142\u0105kami unosz\u0105 si\u0119 ptaki, kt\u00f3re poluj\u0105 na owady, myszy i \u017caby.<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n \u0141\u0105ki s\u0105 tak oczywist\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wiejskiego krajobrazu, \u017ce trudno wyobrazi\u0107 sobie, \u017ceby ich nie by\u0142o. Ich historia jest tak d\u0142uga, jak historia cz\u0142owieka na tych terenach.<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Jak to w historii bywa, to, co kiedy\u015b powsta\u0142o, kiedy\u015b tez odchodzi. Barwne \u0142\u0105ki powoli ust\u0119puj\u0105 miejsca \u0142\u0105kom uprawnym, na kt\u00f3rych nie ma barwnych kwiat\u00f3w. Co kilka lat \u0142\u0105ka jest orana, wysiewa si\u0119 tu wysokoproduktywne trawy, nawozi, a potem kosi kosiark\u0105 przy samej ziemi. Te zabiegi niszcz\u0105 barwnie kwitn\u0105ce rozetowe byliny. W przesz\u0142o\u015b\u0107 odchodz\u0105 barwne dywany \u0142\u0105k, pracowici kosiarze, furmanki z sianem, ci\u0105gni\u0119te przez dostojne konie oraz stogi siana\u201d. \u2013 Ewa Piro\u017cnikow<\/em><\/p>\n\n\n\n S\u0141O\u0143CE<\/strong><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,Wyobra\u017ania artyst\u00f3w wielu cywilizacji si\u0119ga\u0142a po obraz s\u0142o\u0144ca i ko\u0142a dostrzegaj\u0105c w tym pi\u0119kno idealne. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce pier\u015bcienie Newtona s\u0142u\u017cy\u0142y \u015bwiadom\u0105 lub intuicyjn\u0105 inspiracj\u0105 dla malarzy wsp\u00f3\u0142czesnych, a magia kr\u0119gu mandali pozostawi\u0142a \u015blad w wyobra\u017ani tw\u00f3rc\u00f3w poszukuj\u0105cych j\u0119zyka nowej ekspresji. Temat s\u0142oneczny zap\u0142odni\u0142 impresjonist\u00f3w i mistyk\u00f3w sztuki. Pierwsi szukali barwy \u015bwiat\u0142a rozszczepionego, wibracji powietrznej nad horyzontem, drudzy w s\u0142o\u0144cu mieli nadziej\u0119 znale\u017a\u0107 klucze do duszy ludzkiej.\u201d<\/em> \u2013 Andrzej Strumi\u0142\u0142o<\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,Ksi\u0105\u017cka ta, to zjawisko artystyczne stworzone na styku dw\u00f3ch \u015brodk\u00f3w ekspresji: s\u0142owa pisanego i obrazu. S\u0142owo stanowi tekst prof. Andrzeja Strumi\u0142\u0142o o znaczeniu s\u0142o\u0144ca jako symbolu w r\u00f3\u017cnych kulturach i religiach \u015bwiata, przeplatany refleksyjn\u0105 poezj\u0105 Czes\u0142awa Mi\u0142osza. Obraz to fotografie Wiktora Wo\u0142kowa, kt\u00f3ry w magiczny spos\u00f3b zakl\u0105\u0142 s\u0142o\u0144ce we wszystkich jego przejawach, ca\u0142ym majestacie i uroku: we wschodach i zachodach, odbite w wodzie i uwi\u0119zione w kroplach rosy.<\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n „60 lat temu w Nowojelni, le\u017c\u0105c na miedzy kartofliska, ogl\u0105da\u0142em baranki chmur, dymy jesienne i wielkie r\u00f3\u017cowoz\u0142ote s\u0142o\u0144ce. Dzi\u015b zobaczy\u0142em ch\u0142opca podobnego do mnie le\u017c\u0105cego na kartoflisku w Budzie Ruskiej. I nic si\u0119 nie sta\u0142o. Nie by\u0142o wojen, staro\u015bci, \u015bmierci, narodzin wnuk\u00f3w, b\u00f3l\u00f3w, \u017cal\u00f3w i zm\u0119czenia. Wielkie r\u00f3\u017cowoz\u0142ote s\u0142o\u0144ce…\u201d<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Napisa\u0142em to, aby usprawiedliwi\u0107 osobisty charakter ksi\u0105\u017cki o Wielkim S\u0142o\u0144cu, fotografowanym przez mego Przyjaciela, a tak\u017ce fakt, i\u017c danym mi b\u0119dzie dotkn\u0105\u0107 tylko niekt\u00f3rych aspekt\u00f3w fenomenu, jakim ono dla nas jest, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na dane astronomiczne, cytuj\u0105c niekt\u00f3re teksty z lektur, zamieszczaj\u0105c symbole solarne i ryciny oraz utwory poetyckie Czes\u0142awa Mi\u0142osza, za zgod\u0119 na publikacj\u0119 kt\u00f3rych serdecznie szanownemu Autorowi dzi\u0119kuj\u0119” – Andrzej Strumi\u0142\u0142o<\/em><\/p>\n\n\n\n BIEBRZA<\/strong><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,Aureliusz Augustyn powiada\u0142: ,,Cz\u0142owiek jest odbiciem, obrazem Boga. Dlatego te\u017c cz\u0142owiek nie potrzebuje szuka\u0107 wiedzy w \u015bwiecie zewn\u0119trznym, poniewa\u017c nosi j\u0105 w sobie\u201d. St\u0105d potrzeba szacunku, pokory wobec ka\u017cdego wn\u0119trza i ka\u017cdej egzystencji, a nade wszystko ludzkiej. Jej dobro Aureliusz Augustyn podzieli\u0142 na ,,u\u017cyteczne\u201d i ,,uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105ce\u201d, to drugie uznaj\u0105c za prawdziwe i bezcenne.<\/em><\/p>\n\n\n\n Wiktor Wo\u0142kow w\u0119druj\u0105c kilkadziesi\u0105t lat przez rozlewiska, gr\u0105dy, \u0142\u0105ki i wsie nadbiebrza\u0144skie, sp\u0142ywaj\u0105c nurtem rzeki, lataj\u0105c nad ni\u0105 w r\u00f3\u017cnych porach roku, pi\u0119knie i prosto widzi, \u017ce grudki mokrej i suchej ziemi r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105, \u017ce w \u015bwietle po\u0142udnia odmiennie ni\u017c wieczorem k\u0142adzie si\u0119 cie\u0144 na bronowanym polu, \u017ce zachodz\u0105ce s\u0142o\u0144ce wod\u0119 zamienia w ogie\u0144, a konie go pij\u0105, \u017ce stare cz\u00f3\u0142no \u015bpi w mule okryte z\u0142otym listowiem, \u017ce \u0142osza z \u0142oszakiem kryje si\u0119 w \u0142ozinach, a krzy\u017ce chyl\u0105 si\u0119 coraz bardziej ku ziemi\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n Fotogramy Wiktora Wo\u0142kowa wype\u0142ni\u0142y t\u0119 bardzo osobist\u0105 i z za\u0142o\u017cenia skromn\u0105 wobec majestatu Natury ksi\u0105\u017ck\u0119” – Andrzej Strumi\u0142lo<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Miniatury Edwarda Redli\u0144skiego napisane s\u0142owami, kt\u00f3re ros\u0142y wraz z nim w tutejszych okolicach, otwieraj\u0105 cztery rozdzia\u0142y albumu, daj\u0105c wiele do my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n ,,Niebo\u201d \u2013 Witajcie nad Biebrz\u0105. W Dolinie. Niebo stanowi tu p\u00f3\u0142 \u015bwiata. Gdybym policzy\u0142 minuty, ile patrz\u0119 w ziemi\u0119, ile na to co robi\u0119, a ile w niebo \u2013 wysz\u0142oby, \u017ce zajmuje ono p\u00f3\u0142 \u017cycia. Zaczyna si\u0119 niebo nad bocianim gniazdem i czubkiem brz\u00f3z i ci\u0105gnie si\u0119 \u2013 za wiatrem i jask\u00f3\u0142kami \u2013 poza s\u0142o\u0144ce i gwiazdy. Codziennie ogl\u0105dam widowisko, trzyaktowe: \u015bwit, wojna s\u0142onka z chmurami, zach\u00f3d. W nocy bywa, bezciele\u015bnie wzlatuj\u0119 jak bocian i ogl\u0105dam dolin\u0119 z wysoka.<\/em><\/p>\n\n\n\n Witajcie – wy, kt\u00f3rych dni up\u0142ywaj\u0105 pod sufitem. Tak, Pod sufitami mieszka\u0144, sklep\u00f3w, kawiar\u0144, samochod\u00f3w. Nawet kiedy lecicie w chmurach, nad waszymi g\u0142owami sufit, pod stopami pod\u0142oga.<\/em><\/p>\n\n\n\n Witajcie u mnie, pod Niebem.<\/em><\/p>\n\n\n\n ,,Woda \u2013 Witajcie w dolinie. Mi\u0119dzy Biebrz\u0105 i Narwi\u0105. W Mezopotamii. Woda oznacza tu \u017cycie. Spada z nieba jako mg\u0142a, kapu\u015bniaczek, \u015bnie\u017cynki \u2013 mi\u0119ciu\u015bko. Albo soczy\u015bcie, z piorunami, ulew\u0105. I przep\u0142ywaj\u0105c mi\u0119dzy drobinami ziemi i korzonkami \u2013 pokr\u0119ca te niewidzialne turbinki \u017cycia. I prostuj\u0105 si\u0119 \u0142odygi, p\u0119czniej\u0105 owoce. Nape\u0142niaj\u0105 studnie, zdroje, bagna. I pij\u0105 wod\u0119 d\u017cd\u017cownice, ryby, \u0142osie. Kr\u0105\u017c\u0105 soki, mleko, krew.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u017bycie jest mokr<\/em>e.<\/p>\n\n\n\n Witajcie \u2013 wy, kt\u00f3rzy znacie wod\u0119 tylko z kran\u00f3w i butelek.<\/em><\/p>\n\n\n\n Dachami, szybami, parasolami odgrodzili\u015bcie si\u0119 od wody. I mostami. Wanny wasze jeziora, zlewy wasze strugi.<\/em><\/p>\n\n\n\n Witajcie pod Niebem, miedzy Wodami.<\/em><\/p>\n\n\n\n ,,Ziemia \u2013 witajcie w trawie. Na piachu. Na glinie. Ziemia to piach, glina, to co w niej ro\u015bnie i co rozgniwa. Przewracam j\u0105 codziennie, paluchami i narz\u0119dziami. Ryj\u0119 do\u0142y na ziarno, \u015bmieci i umar\u0142ych. Ryj\u0119 i zag\u0142askuj\u0119. Chrz\u0119\u015bci mi ziemia pod stopami. Kurzy w oczy. Wbija si\u0119 w zmarszczki. Nosz\u0119 j\u0105 pod paznokciami.<\/em><\/p>\n\n\n\n Witam was \u2013 kt\u00f3rzy st\u0105pacie po trotuarach, parkietach, dywanach.<\/em><\/p>\n\n\n\n Nawet w parku \u2013 po asfaltowych alejkach. Podeszwa, opona, r\u0119kawiczka chroni\u0105 was przed prochem ziemi.<\/em><\/p>\n\n\n\n A popatrzcie: wszystko tu \u2013 zagony, stogi, domy, tak\u017ce drzewa, tak\u017ce konie i ja \u2013 wszystko tu ulepione z ziemi.<\/em><\/p>\n\n\n\n Was, kt\u00f3rzy dotykacie ziemi raz w roku \u2013 na pla\u017cy \u2013 witam pod Niebem, mi\u0119dzy Wodami, na Ziemi.<\/em><\/p>\n\n\n\n ,,Cz\u0142owiek \u2013 witam was \u2013 nieprzemakalnych. Naukowo impregnowanych od ziemi, wody, nieba. Ja witam \u2013 z ziemi ulepiony, z nieba natchniony. I wyznaj\u0119: to niewa\u017cne, Przybysze. Ta r\u00f3\u017cnica.<\/em><\/p>\n\n\n\n Przyroda jest wok\u00f3\u0142 nas, ale najbardziej \u2013 w nas. W tobie i we mnie \u2013 taka sama. Tak samo pocz\u0119ty\u015b z sok\u00f3w, zrodzony w \u015bluzie, karmiony mlekiem, natchniony z nieba. Nasze brzuchy, serca, krew \u2013 oto przyroda najswi\u0119tsza. Trawienie. Sen. Myslenie. Przez szczelink\u0119 twojej \u017arenicy widz\u0119 t\u0119 sam\u0105 kulisto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 mam pod moj\u0105 czapk\u0105: niebo, kr\u0105\u017c\u0105ce gwiazdy, j\u0105dro, Wszech\u015bwiat<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Gdy twoje cia\u0142o rozsypie si\u0119 w drobiny, wch\u0142onie je ziemia, pochwyc\u0105 wodonurciki. I moje\u2026 Spotkamy si\u0119 w wodzie, w ziemi, w morzu \u2013 bezwiednie. P\u00f3ki co, wiemy. Patrzymy. Wo\u0142amy:<\/em><\/p>\n\n\n\n O, Niebo!<\/em><\/p>\n\n\n\n O, Wody!<\/em><\/p>\n\n\n\n O, Ziemia!<\/em><\/p>\n\n\n\n O, Ty!<\/em><\/p>\n\n\n\n O, Ja\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n KRZY\u017b<\/strong><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,Na ziemi podlaskiej, pomi\u0119dzy Niemnem a Bugiem, kt\u00f3ra gromadzi pot i prochy pokole\u0144, od wiek\u00f3w stoj\u0105 krzy\u017ce. \u017barliwa wiara, wielka ufno\u015b\u0107 i szacunek wobec obyczaju ojc\u00f3w s\u0105 tu trwalsze ni\u017c \u017cywiczna sosna. Krzy\u017ce poch\u0142ania ziemia i po\u017cera \u015bwi\u0119tokradczy ogie\u0144 wojen. Padaj\u0105 i zmartwychwstaj\u0105, aby pokona\u0107 czas i oboj\u0119tno\u015b\u0107<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Na naszych oczach odchodz\u0105 krzy\u017ce drewniane, ust\u0119puj\u0105c miejsca stali i unosz\u0105c ze sob\u0105 szlachetno\u015b\u0107 materia\u0142u, wysi\u0142ek wyobra\u017ani, pi\u0119kno pracy. Aby pami\u0119\u0107 o nich nie zgin\u0119\u0142a, aby zachowa\u0107 ich ducha i pi\u0119kno, dla tych, kt\u00f3rym nie dane by\u0142o przemierza\u0107 dr\u00f3g i \u015bcie\u017cynek tej ziemi w drugiej po\u0142owie naszego wieku, tak jak to uczyni\u0142 m\u00f3j przyjaciel Wiktor Wo\u0142kow, podj\u0119li\u015bmy si\u0119 pracy nad t\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n Krzy\u017c i przestrze\u0144, krzy\u017c i cz\u0142owiek, krzy\u017c i drzewo stanowi\u0105 tu jedno. Stawiano krzy\u017ce dzi\u0119kczynne i pokutne, karawaki morowe, krzy\u017ce na grobach samotnych, na pobojowiskach, na drogach rozstajnych Bo\u017c\u0105 m\u0119k\u0105 przez lud nazwane.\u201d \u2013 Andrzej Strumi\u0142\u0142o<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n ,,Krzy\u017c\u201d, to ksi\u0105\u017cka niezwyk\u0142a, oprawna w p\u0142\u00f3tno ze z\u0142oceniami, wydana dla uczczenia pobytu Ojca \u015awi\u0119tego Jana Paw\u0142a II na ziemi podlaskiej w czerwcu 1999 roku. Tematem przewodnim, jak sama nazwa wskazuje jest krzy\u017c. Unikatowe fotogramy Wiktora Wo\u0142kowa, poprzedzone s\u0105 opisem prof. Andrzeja Strumi\u0142\u0142y o znaczenie symbolu krzy\u017ca w historii \u015bwiata. To prawdziwe arcydzie\u0142o.<\/p>\n\n\n\n BIEBRZA OD \u0179R\u00d3DE\u0141 DO UJ\u015aCIA<\/strong><\/p>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8928.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8929.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8933.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8935.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8946.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8947.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8948.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8949.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8936.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8937.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8939.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8938.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8950.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8951.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8953.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8954.jpg?resize=1024%2C683\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8955.jpg?resize=1024%2C683\")
<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8931.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8932.jpg?resize=1024%2C683\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-8944.jpg?resize=1024%2C1024\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n