![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/RUMUNIA-7814.jpg\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n,,We wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze rumu\u0144skiej malowane z zewn\u0105trz cerkwie i monastyry Bukowiny postrzegane s\u0105 przede wszystkim jako przestrze\u0144 barwnych ikon. Zar\u00f3wno badacze tematu i duchowni prawos\u0142awni, jak mieszka\u0144cy wiosek okre\u015blaj\u0105 sceny polichromii zewn\u0119trznej i wewn\u0119trznej cerkwi jako ikony.<\/em><\/p>\n\n\n\n Praktyka okre\u015blania malowide\u0142 \u015bciennych cerkwi Bukowiny terminem ikony wynika przede wszystkim ze szczeg\u00f3lnego statusu \u015bwi\u0119tego obrazu w tradycji prawos\u0142awnej. Od pocz\u0105tku chrze\u015bcija\u0144stwa ikona towarzyszy\u0142a wiernym, a jej rozumienie wi\u0105za\u0142o si\u0119 \u015bci\u015ble z dziejami Ko\u015bcio\u0142a i rozwojem teologii.<\/em><\/p>\n\n\n\n Analizuj\u0105c sens i funkcj\u0119 ikony, mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa \u015bci\u015ble zwi\u0105zane ze sob\u0105 i wzajemnie dope\u0142niaj\u0105ce si\u0119 znaczenia: kultowe, w kt\u00f3rym obraz ten powinien spe\u0142nia\u0107 pewne okre\u015blone przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 kryteria, aby m\u00f3g\u0142 sta\u0107 si\u0119 przedmiotem praktyki religijnej, oraz misteryjne, zwi\u0105zane z antropologi\u0105 i ontologi\u0105 \u015bwiata chrze\u015bcija\u0144skiego.<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 wschodni, a tak\u017ce badacze tematu podkre\u015blaj\u0105, i\u017c o zaliczeniu ikony do obraz\u00f3w kultowych decyduj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce warunki: odpowiednia technika wykonania, wy\u015bwi\u0119cenie, kult ze strony wiernych, kanoniczno\u015b\u0107 oraz przedstawiony temat.<\/em><\/p>\n\n\n\n Misteryjne znaczenie ikony trzeba rozpatrywa\u0107 poprzez apofatyczne do\u015bwiadczenie Boga oraz zst\u0119puj\u0105cy porz\u0105dek budowy \u015bwiata, przej\u0119ty z filozofii neoplato\u0144skiej, tak charakterystyczne dla teologii prawos\u0142awnej. Cz\u0142owiek mo\u017ce Boga do\u015bwiadczy\u0107 przez symbole, w tym poprzez ikon\u0119. Prawos\u0142awny Wsch\u00f3d podkre\u015bla, i\u017c obraz religijny przeznaczony jest dla tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 oczy, niezale\u017cnie od ich wykszta\u0142cenia czy zamieszkania. Ikona to pobudzenie, to utrzymanie wzroku w ,,mocy patrzenia\u201d, dzi\u0119ki kt\u00f3remu wierz\u0105cy si\u0119ga do g\u0142\u0119bi, czy m\u00f3wi\u0105c j\u0119zykiem teolog\u00f3w \u2013 do samego j\u0105dra, podstawy istnienia, czyli do Boga.<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci ikony malowanych cerkwi i monastyr\u00f3w Bukowiny stanowi\u0105 niezwyk\u0142\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej dominuje przede wszystkim barwa. W obszarze tym dostrzega si\u0119 zar\u00f3wno poszczeg\u00f3lne barwy, u\u017cyte do ukazania szat postaci \u015bwi\u0119tych, jak i barwy t\u0142a cerkwi.<\/em><\/p>\n\n\n\n Kolorystyka postaci oraz t\u0142a dominuj\u0105cego w malowid\u0142ach \u015bciennych powoduje, i\u017c w \u015bwiadomo\u015bci typu ludowego rozmieszczony na cerkwiach religijny program ikonograficzny jest dostrzegany wybi\u00f3rczo. Nierzadko wierny, obserwuj\u0105cy \u015bwiat ikon, zatrzymuje si\u0119 na ich barwach, nie wnikaj\u0105c w znaczenie teologiczne przedstawie\u0144. Poszczeg\u00f3lne sceny i kompozycje religijne, dotycz\u0105ce najwa\u017cniejszych dogmat\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa oraz ich g\u0142\u0119bokie przes\u0142anie odchodz\u0105 na plan dalszy, zacieraj\u0105 si\u0119, a rol\u0119 pierwszoplanow\u0105 przejmuje barwa. W powszechnym odczuciu malowniczy \u015bwiat fresk\u00f3w cerkiewnych, rozbrzmiewaj\u0105cy wielo\u015bci\u0105 sens\u00f3w i kolor\u00f3w, podporz\u0105dkowany jest jednej okre\u015blonej barwie na ka\u017cdej cerkwi. T\u0119 harmoni\u0119 kolor\u00f3w a jednocze\u015bnie dominant\u0119 kolorystyczn\u0105 poszczeg\u00f3lnych \u015bwi\u0105ty\u0144 Bukowiny dostrzegaj\u0105 mieszka\u0144cy okolicznych wiosek.<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Na \u015bcianach cerkwi w Humorze w potocznym odczuciu dominuje kolor czerwony, zwany tak\u017ce cz\u0119sto ceglastym czy te\u017c ochr\u0105. Podobnie jest te\u017c w cerkwi w Vatra Moldovi\u0163ei, w kt\u00f3rej wed\u0142ug mieszka\u0144c\u00f3w dominuje barwa \u017c\u00f3\u0142to \u2013 z\u0142ota. Szczeg\u00f3lnej symboliki nabiera jednak kolor niebieski, dominuj\u0105cy na \u015bcianach cerkwi w Vorone\u0163, kt\u00f3ry nie tylko na Bukowinie, ale i w ca\u0142ej Rumunii okre\u015blany jest ju\u017c odr\u0119bn\u0105 nazw\u0105: b\u0142\u0119kit Woroniecki (albastrul vorone\u0163ul). Przez niekt\u00f3rych b\u0142\u0119kit ten por\u00f3wnywany jest z barwami najwi\u0119kszych malarzy \u015bwiata: Giotta i Carpaccia, Micha\u0142a Anio\u0142a czy Rubensa. W wypowiedzi jednej z kobiet z wioski Vorone\u0163 kolor i znaczenie tego miejsca por\u00f3wnywane s\u0105 do rzymskiej Kaplicy Syksty\u0144skiej.<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Bogactwo kolor\u00f3w malowide\u0142 \u015bciennych cerkwi i monastyr\u00f3w Bukowiny tworzy w powszechnym odczuciu \u015bwiat pe\u0142en harmonii. Z dominuj\u0105cym tonem cerkwi \u2013 b\u0142\u0119kitem, ochr\u0105, zieleni\u0105, \u017c\u00f3\u0142ci\u0105, czerwieni\u0105, \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 barwy pochodne, dope\u0142niaj\u0105ce. Ca\u0142o\u015b\u0107 tworzy harmonijny \u015bwiat kolor\u00f3w, opisywany nierzadko w kulturze potocznej przez metafor\u0119 \u015bpiewu, kt\u00f3ry rozbrzmiewaj\u0105c r\u00f3\u017cnymi g\u0142osami, uk\u0142ada si\u0119 w jedn\u0105 zachwycaj\u0105c\u0105 melodi\u0119. Owa harmonia nie rodzi si\u0119 jednak ,,z samej siebie\u201d \u2013 w wielu tekstach kultury t\u0142em dla barwnych ikon staje si\u0119 krajobraz Bukowiny.<\/em><\/p>\n\n\n\n Adolf Wickenhauser, czerniowiecki XIX-wieczny historyk, jeden z pierwszych badaczy zajmuj\u0105cych si\u0119 tematem cerkwi i monastyr\u00f3w, rozpoczyna\u0142 swoje prace od ukazania pi\u0119kna regionu w ka\u017cdej porze roku. Z charakterystycznych dla Bukowiny barw, tworz\u0105cych swoist\u0105 pe\u0142ni\u0119 cz\u0142owieczego roku, wy\u0142ania\u0142y si\u0119 malowane \u015bwi\u0105tynie. Takimi schematami pos\u0142uguje si\u0119 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jedna z mniszek z Vorone\u0163, dla kt\u00f3rej harmonia barw tej cerkwi \u2013 czerpi\u0105ca z barw Bukowiny \u2013 staje si\u0119 jednocze\u015bnie dowodem na wysoki poziom artystyczny mo\u0142dawskich malarzy: ,,Ziemia \u015bpiewaj\u0105ca w obrazach\u201d \u2013 W Vorone\u0163, tak jak i w Moldovi\u0163ei, Sucevi\u0163a, Humor i Arbore \u015bpiewaj\u0105 kolory. Dla wra\u017cliwej duszy, kochaj\u0105cej bosk\u0105 prawd\u0119, kontemplacja Ikon tych cerkwi jest unikalnym prze\u017cyciem. Nierzadko zadziwiaj\u0105 i w trakcie Liturgii, w takich chwilach, jak przez przejrzyst\u0105 barwn\u0105 b\u0142on\u0119, s\u0142ycha\u0107 rozlegaj\u0105cy si\u0119 z wn\u0119trza czysty i harmonijny \u015bpiew. Czerwie\u0144, br\u0105z, purpura, biel, wszystko otoczone b\u0142\u0119kitem, tworzy harmoni\u0119, kt\u00f3ra zgadza si\u0119 z umiarem linii. Proporcje s\u0105 podporz\u0105dkowane ca\u0142o\u015bci malarstwa i rytmowi ka\u017cdej sceny. Porz\u0105dek linii jest ca\u0142kowicie spleciony ze zgodno\u015bci\u0105 barw. Ciep\u0142y ton purpury, otoczony \u017c\u00f3\u0142tym z\u0142otem, ja\u015bniej\u0105ce pasma bieli i b\u0142\u0119kit d\u017awi\u0119k\u00f3w s\u0105 \u015bwiadectwem ca\u0142kowitej dojrza\u0142o\u015bci artystycznej malarzy naszych Monastyr\u00f3w (Simionovici 1997)<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Ideologiczne tre\u015bci przenikaj\u0105 tak\u017ce do \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w wiosek, kt\u00f3rzy potwierdzenie narodowo\u015bci malarzy \u2013 Mo\u0142dawian odnajduj\u0105 w zbie\u017cno\u015bci kolorystyki stroj\u00f3w \u015bwi\u0119tych postaci na ikonach z barwami haft\u00f3w na strojach ludowych.<\/em><\/p>\n\n\n\n – Cerkiew malowa\u0142 malarz rumu\u0144ski, mo\u0142dawski, tutejszy, dlatego jest du\u017co naszych kolor\u00f3w na cerkwi. Wielu spo\u015br\u00f3d namalowanych \u015bwi\u0119tych nosi stroje w tutejszych kolorach, czerwonych, niebieskich. Wa\u017cne jest, \u017ce cerkiew jest malowana, tak nam si\u0119 bardziej podoba \u2013<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W niekt\u00f3rych tekstach kultury rumu\u0144skiej cz\u0119stym motywem opisu jest tak\u017ce pi\u0119kno i dostatek \u017cyj\u0105cych tu ludzi. Mieszka\u0144cy Bukowiny \u2013 urodziwi, \u017cyj\u0105cy w harmonii z otoczeniem, uprawiaj\u0105cy rol\u0119, zajmuj\u0105cy si\u0119 hodowl\u0105 zwierz\u0105t, ukazywani s\u0105 na tle barw i specyficznych cech ka\u017cdej z p\u00f3r roku, wype\u0142niaj\u0105c swe codzienne czynno\u015bci. Takie schematy odnale\u017a\u0107 mo\u017cna w pracach jednego ze wsp\u00f3\u0142czesnych Bukowi\u0144czyk\u00f3w \u2013 Mircea Moitrici, dla kt\u00f3rego dzie\u0142a mo\u0142dawskiej sztuki czerpi\u0105 swe \u017ar\u00f3d\u0142o z pi\u0119kna Bukowiny i same s\u0105 \u015bwiat\u0142em dla otoczenia<\/em>.<\/p>\n\n\n\n – Sk\u0105d pochodzi barwa Vorone\u0163? Sekret stuleci \u017cywi\u0142 ten mit, i oto up\u0142yn\u0119\u0142o ju\u017c pi\u0119\u0107 wiek\u00f3w od kiedy fundacje Stefana Wielkiego i \u015awi\u0119tego oraz innych wojewod\u00f3w ods\u0142aniaj\u0105 (rozja\u015bniaj\u0105) gwiezdne polany w wielkich lasach Bukowiny. My\u015bl\u0119, \u017ce b\u0142\u0119kit z Vorone\u0163 stanowi ziemski odpowiednik zieleni roz\u0142o\u017conej przez natur\u0119 na ojcowi\u017anie. Nie znam, w \u017cadnej innej cz\u0119\u015bci, tak misternej harmonii jak tutaj.<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Wiosn\u0105, Bukowina jest przy\u015bpiewk\u0105 niesion\u0105 z jednej prze\u0142\u0119czy na drug\u0105, krzykiem, kt\u00f3ry na\u015bladuje ruch mi\u0119dzy Orionem a \u0141ab\u0119dziem. Wszystko jest uspokajaj\u0105cym pocieszeniem nieba i spotkaniem mi\u0119dzy \u017curawiami, kt\u00f3re pod\u0105\u017caj\u0105 w stron\u0119 Suczawy, Mo\u0142dawii lub Siretu.<\/em> <\/p>\n\n\n\n Latem, Bukowina jest \u015bwi\u0119tem rzek i las\u00f3w, kiedy przybywa wielu ludzi z oddali, aby s\u0142ucha\u0107 dzwon\u00f3w naszej nie\u015bmiertelno\u015bci.<\/em><\/p>\n\n\n\n Jesieni\u0105 jest bezgranicznym blaskiem, s\u0142odkim migotaniem lat, stulecia marze\u0144 (sn\u00f3w) gromadz\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 tej pory roku. Bukowina jest w\u00f3wczas regionem szcz\u0119\u015bliwym, oracj\u0105 god\u00f3w jeleni, kt\u00f3re rycz\u0105 po\u015br\u00f3d wzniesie\u0144. M\u0119\u017cczy\u017ani gromadz\u0105 w owczarniach swe mienie. Wioski spowijaj\u0105 dymy. Przygotowania do \u015bnieg\u00f3w. M\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety zbieraj\u0105 p\u0142ody ziemi, a ich dzie\u0144 rozpoczyna si\u0119 pod wiecz\u00f3r i ko\u0144czy nast\u0119pnego wieczora, i oto zima jest ju\u017c w drodze, zawadiacka (niesforna) oblubienica.<\/em><\/p>\n\n\n\n \u2026Od wiek\u00f3w Bukowina promieniowa\u0142a \u015bwiat\u0142em i przyjmowa\u0142a czyste \u015bwiat\u0142o z otoczenia, od tych, kt\u00f3rzy zatrzymali si\u0119 w \u015bwi\u0119tych o\u0142tarzach przez d\u0142ugie wieki (Motrici 2001)<\/em><\/p>\n\n\n\n – Bukowina jest to ziemia usiana cerkwiami i monastyrami, za\u0142o\u017conymi przez o\u015bwieconych w\u0142adc\u00f3w Mo\u0142dawii. Bukowina jest nasz\u0105 najdro\u017csz\u0105 ziemi\u0105, kolebk\u0105 Mo\u0142dawii i najbardziej kwitn\u0105c\u0105 krain\u0105, gdzie \u017cy\u0142 niegdy\u015b najbardziej wolny lud (Eminescu 2001)<\/em><\/p>\n\n\n\n Bukowina nazywana jest krain\u0105 harmonijnych barw, kt\u00f3rej znakiem s\u0105 malowane cerkwie.<\/em><\/p>\n\n\n\n – Cerkwie s\u0105 malowane, bo Dom Boga musi pi\u0119knie wygl\u0105da\u0107. W ca\u0142ym naszym regionie, na Bukowinie, s\u0105 pomalowane cerkwie. Niewymalowana cerkiew to tak, jak cz\u0142owiek w samej koszuli-<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W \u015bwiadomo\u015bci typu ludowego, okre\u015blanie Bukowiny ,,ikon\u0105 do nieba\u201d wi\u0105\u017ce si\u0119 z przekonaniem, i\u017c ikona, jako miejsce mediacji, jest symbolicznym odbiciem postaci \u015bwi\u0119tej na nim wyobra\u017conej. Kraina ta staje si\u0119 w zbiorowych wyobra\u017ceniach odbiciem boskiego \u2013 pochodz\u0105cego z nieba \u2013 \u015bwiat\u0142a. Takie samo znaczenie ma inne, wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie u\u017cywane okre\u015blenie Bukowiny: ,,okno do nieba\u201d. Owa mediacyjno\u015b\u0107 Bukowiny, cerkwi, a tak\u017ce jej ikon wyra\u017ca si\u0119 w przekonaniu, i\u017c w miejscu tym, wzorem mitycznego raju, B\u00f3g wraz ze swoimi \u015bwi\u0119tymi przebywaj\u0105 wci\u0105\u017c mi\u0119dzy lud\u017ami. Znakiem tej obecno\u015bci jest barwa \u2013 pochodz\u0105cy z nieba Woroniecki b\u0142\u0119kit, dzi\u0119ki kt\u00f3remu ludzie do\u015bwiadczaj\u0105 nieba: ,,patrz\u0105c na malowid\u0142o (pochodz\u0105ce z 1547 roku) rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 na b\u0142\u0119kitnym tle i wznosz\u0105c wzrok na okap Cerkwi, ma si\u0119 wra\u017cenie, i\u017c zst\u0105pi\u0142a ona z nieba, lub te\u017c dok\u0142adniej, okruch nieba zosta\u0142 zawieszony na jej \u015bcianach. Nieznani malarze Monastyru w Vorone\u0163, kt\u00f3rych imiona s\u0105 zapisane w ksi\u0119dze \u017cycia w niebiosach, osadzili niebo na ziemi, aby wznie\u015b\u0107 ludzi do nieba\u201d (Simionovici 2001)<\/em><\/p>\n\n\n Niekiedy poszczeg\u00f3lne ikony zostaj\u0105 w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci wyodr\u0119bnione ze \u015bcian cerkwi i staj\u0105 si\u0119 przestrzeni\u0105, kt\u00f3ra otwiera, a tak\u017ce przenosi do nieba. Trudno jest niekiedy stwierdzi\u0107 w jakim stopniu okre\u015blenia takie wynikaj\u0105 z my\u015blenia symbolicznego, a w jakim staj\u0105 si\u0119 doznawan\u0105, realn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. Dla Cezara Sterpu ikona S\u0105du Ostatecznego na zachodniej \u015bcianie cerkwi w Vorone\u0163 otwiera symboliczne niebo. Posta\u0107 Boga Ojca siedz\u0105cego w otwartych oknach nieba, otoczonego znakami zodiaku, obwieszcza i\u017c w tej przestrzeni ko\u0144czy si\u0119 (umiera) ziemski i zaczyna inny czas. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry przekroczy\u0142 wrota monastyru i stan\u0105\u0142 przed b\u0142\u0119kitem \u015bcian cerkwi, dotyka nieb<\/em>a.<\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Ikona S\u0105du Ostatecznego \u2013 w bukowi\u0144skich cerkwiach, zgodnie z kanonem malarstwa ikonowego, kompozycja S\u0105du Ostatecznego ma charakter strefowy.<\/em><\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Scena S\u0105du Ostatecznego jest monumentalnym malowid\u0142em wype\u0142niaj\u0105cym w pi\u0119ciu poziomach ca\u0142\u0105 elewacj\u0119 zachodni\u0105, niezak\u0142\u00f3con\u0105 \u017cadnymi otworami okiennymi czy drzwiowymi.<\/p>\n\n\n\n Na najwy\u017cszym poziomie fresku, bezpo\u015brednio pod dachem, znajduje si\u0119 przedstawienie Boga Ojca (jako Starca Dni), po kt\u00f3rego bokach anio\u0142y zwijaj\u0105 niebo (znak ko\u0144ca czasu, kt\u00f3ry jest na owym zwijanym niebie reprezentowany dwunastoma znakami zodiaku, dalej za\u015b znajduj\u0105 si\u0119 archanio\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Na kolejnym poziomie, w centralnym miejscu przedstawiony jest tronuj\u0105cy Chrystus, a po jego bokach, wedle uk\u0142adu deesis, Maria i Jan Chrzciciel. Dalej po obu stronach znajduj\u0105 si\u0119 aposto\u0142owie oraz anio\u0142y. Od st\u00f3p Chrystusa biegnie w d\u00f3\u0142 rzeka piekielna, rozszerzaj\u0105ca si\u0119 a\u017c do najni\u017cszej kondygnacji.<\/p>\n\n\n Centralna scena \u015brodkowego poziomu malowid\u0142a to hetoimasia (etimazja), po bokach kt\u00f3rej kl\u0119cz\u0105 Adam i Ewa. Za ich plecami znajduj\u0105 si\u0119 po cztery grupy postaci. Za Adamem kolejno prorocy, hierarchowie, m\u0119czennicy i sprawiedliwi, na ko\u0144cu za\u015b przedstawiony jest \u015bw. Pawe\u0142. Z kolei za Ew\u0105 oraz stoj\u0105cym za jej plecami Moj\u017ceszem znajduj\u0105 si\u0119 nieprawowierni (by\u0107 mo\u017ce zadaniem Moj\u017cesza jest or\u0119dowanie za nimi): \u017bydzi, Turcy i Tatarzy, Ormianie oraz Saraceni.<\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W kolejnym poziomie w centrum znajduje si\u0119 waga sprawiedliwo\u015bci. Po jej lewej stronie, za anio\u0142ami uczestnicz\u0105cymi w walce o dusze ludzkie spoczywaj\u0105ce na wadze, ukazani s\u0105 zbawieni czekaj\u0105cy na wej\u015bcie do nieba. Na przedzie t\u0142umu mo\u017cna rozpozna\u0107 wyr\u00f3\u017cnionych przez malarza. Z kolei po prawej stronie wagi, r\u00f3wnie\u017c za scen\u0105 walki o dusze na wadze (pe\u0142n\u0105 tutaj diab\u0142\u00f3w) oraz za rozszerzaj\u0105c\u0105 si\u0119 czerwon\u0105 rzek\u0105 piekieln\u0105 (do kt\u00f3rej str\u0105cani s\u0105 pot\u0119pieni) znajduje si\u0119 przedstawienie zmar\u0142ych powstaj\u0105cych z grob\u00f3w na s\u0105d (pomi\u0119dzy nimi tak\u017ce przedstawiono zwierz\u0119ta) oraz personifikacja ziemi. Do sceny tej nale\u017cy te\u017c znajduj\u0105ca si\u0119 w ni\u017cszym poziomie personifikacja wody.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Najni\u017cszy wreszcie poziom przedstawia przede wszystkim raj i piek\u0142o. Po lewej stronie znajduje si\u0119 otoczony murem raj, nad kt\u00f3rego bram\u0105 siedzi serafin. Pod drzwiami znajduje si\u0119 nast\u0119pna grupa zbawiony oczekuj\u0105cych na wpuszczenie do nieba ze \u015bw. Piotrem na czele (dalej wida\u0107 m.in. \u015bw. Helen\u0119 i \u015bw. Konstantyna Wielki). W niebie znajduj\u0105 si\u0119 ju\u017c przedstawieni na bia\u0142ym tle Maria (po kt\u00f3rej bokach znajduj\u0105 si\u0119 archanio\u0142owie Micha\u0142 i Gabriel, Abraham, Izaak i Jakub, a tak\u017ce Dobry \u0141otr; za nimi przedstawione s\u0105 trzy drzewa rajskie. Z kolei na prawo od muru otaczaj\u0105cego czekaj\u0105cych na wst\u0119p do raju przedstawione s\u0105 \u015bmierci sprawiedliwego oraz niesprawiedliwego, a pomi\u0119dzy nimi ukazany jest kr\u00f3l Dawid. Dalej na prawo znajduje si\u0119 rzeka piekielna z Lewiatanem oczekuj\u0105cym na dusze pot\u0119pionych.<\/p>\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Ikona Drzewo Jessego \u2013 w schemacie tej kompozycji przedstawia si\u0119 posta\u0107 \u015bpi\u0105cego na skale (u do\u0142u kompozycji) Jessego, z kt\u00f3rego cia\u0142a wyrasta w g\u00f3r\u0119 szczep zielonej ga\u0142\u0119zi drzewa \u017cycia. W ga\u0142\u0119ziach, w okr\u0105g\u0142ych medalionach, przedstawia si\u0119 genealogiczny porz\u0105dek potomk\u00f3w Jessego, pocz\u0105wszy od syna i psalmisty Dawida a\u017c do Chrystusa. Prorocy przedstawiani s\u0105 z atrybutami. Zazwyczaj kompozycja otoczona jest figurami wyobra\u017caj\u0105cymi staro\u017cytnych filozof\u00f3w (m\u0119drc\u00f3w). W\u015br\u00f3d filozof\u00f3w przedstawiani s\u0105 m.in. Filon, Kleantes, Solon, Homer, Sokrates, Arystoteles, Platon, Pitagoras, Sybilla, Plutarch, Tukidydes.<\/em><\/p>\n\n\n\n Ikony cerkwi i monastyr\u00f3w Bukowiny otoczone s\u0105 szczeg\u00f3lnym kultem w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w wiosek. W ich poj\u0119ciu w odbiorze sztuki sakralnej nie liczy si\u0119 zgodno\u015b\u0107 z chrze\u015bcija\u0144skim kanonem, kwestia autorstwa, stylu, kr\u0119gu kulturowego czy warsztatu, z kt\u00f3rego ikona pochodzi, tak wa\u017cne dla historyk\u00f3w sztuki; najwa\u017cniejszym aspektem zwi\u0105zanym z ikon\u0105 staje si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107, i\u017c jest ona odbiciem prawdziwego wizerunku Boga i \u015bwi\u0119tych postaci. W miejscu, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduj\u0105, spotykaj\u0105 si\u0119 dwa \u015bwiaty, dwie sfery istnienia: transcendentna i ziemska. Ziemia, siedlisko cierpienia i grzechu, przeciwstawiana jest niebu – przestrzeni Boga, szcz\u0119\u015bcia i wiecznej harmonii. W wyniku tego warto\u015bciowania, cerkiew, monastyr i \u015bwi\u0119ty obraz wyra\u017anie odgraniczaj\u0105 ziemskie \u017cycie od boskiego. St\u0105d te\u017c codzienny zwyczaj udawania si\u0119 lub okresowego pielgrzymowania do \u015bwi\u0119tych miejsc i ikon. W przekonaniu wiernych to tu w\u0142a\u015bnie w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny kumuluje si\u0119 sacrum, tu naj\u0142atwiej o wyproszenie \u0142ask, o z\u0142agodzenie cierpienia, cudowne uzdrowienie z ran duchowych i fizycznych. Tu ludzie s\u0105 bli\u017cej Boga i \u015bwi\u0119tych, nieustannie do\u015bwiadczaj\u0105 ich obecno\u015bci, a postaci z ikon nios\u0105 pomoc w trudno\u015bciach \u017cycia codziennego<\/em>.<\/p>\n\n\n\n W zbiorowych wyobra\u017ceniach mieszka\u0144c\u00f3w Bukowiny, ikona jest zazwyczaj rozumiana jako przedmiot zawieszony mi\u0119dzy \u015bwiatami. Dzi\u0119ki niej, moc\u0105 modlitwy i kontemplacji, cz\u0142owiek symbolicznie przenika w przestrze\u0144 nieba. W przekonaniu prawos\u0142awnych, ka\u017cda z takich ikon jest cudowna, gdy\u017c ka\u017cda jest odbiciem Postaci \u2013 wizerunku Boga \u2013 Cz\u0142owieka lub tych, kt\u00f3rzy swoim \u017cyciem starali si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 idea\u0142 przeb\u00f3stwienia.<\/em><\/p>\n\n\n\n Wiara w cudowno\u015b\u0107 ikon na Bukowinie jest tak silna, i\u017c niekiedy wystarczy sama modlitwa, aby ujrze\u0107, zobaczy\u0107 oczami duszy jej charyzmat.<\/em><\/p>\n\n\n\n Na koniec \u2013 niespodzianka.<\/p>\n\n\n\n Przedstawione powy\u017cej monastyry maj\u0105 po kilkaset lat. Warto wyruszy\u0107 ich szlakiem, by pozna\u0107 te niezwyk\u0142e budowle. Ale warto r\u00f3wnie\u017c zatrzyma\u0107 si\u0119 przy powstaj\u0105cych wci\u0105\u017c nowych cerkwiach. Przecie\u017c po kilku kolejnych wiekach, to r\u00f3wnie\u017c te b\u0119d\u0105 podziwiane z zachwytem nie mniejszym od dzisiejszych starowinek. Jak cho\u0107by ta w Neamt, kt\u00f3ra pi\u0119kne polichromie zyska\u0142a dopiero w minionej dekadzie. I na niej kompozycja Drzewa Jessego, oraz wielu znamienitych \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Bukowina zaskakuje na ka\u017cdym kroku, oczarowuje swoj\u0105 niezwyk\u0142o\u015bci\u0105 historii ale i pi\u0119knem krajobrazu.<\/p>\n\n\n\n I ju\u017c dzi\u015b zapraszam na kolejne spotkanie. Ale to za kilka dni \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pierwszy sw\u00f3j wpis z Rumunii zatytu\u0142owa\u0142em ,,Spotkanie\u201d. Tych spotka\u0144 by\u0142o wiele. Nie wszystkie radosne, kolorowe, przyjazne. Ka\u017cde z nich inne. Zachwycaj\u0105ce, zdumiewaj\u0105ce, oryginalne, ale te\u017c dostarczaj\u0105ce ogromnych pok\u0142ad\u00f3w smutku, refleksji, niemocy. Za czas jaki\u015b dotr\u0119 z pewno\u015bci\u0105 i do nich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[162,180,168],"tags":[315],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/RUMUNIA-7409.jpg?fit=1920%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-3Ox","jetpack-related-posts":[{"id":6953,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6953","url_meta":{"origin":14665,"position":0},"title":"MA\u0141Y CZ\u0141OWIEK","author":"admin","date":"1 czerwca 2019","format":false,"excerpt":"Dzisiejszy post jest inny ni\u017c te, kt\u00f3re dotychczas prezentowa\u0142em. Dla mnie jest on Wyj\u0105tkowy. Pewne daty, dni, kojarz\u0105 si\u0119 jednoznacznie. Jedna z nich powinna by\u0107 wszystkim bliska, szczeg\u00f3lna, poniewa\u017c ka\u017cdy z nas obchodzi\u0142 to \u015bwi\u0119to. Dzie\u0144 1 czerwca to dzie\u0144 rado\u015bci, u\u015bmiechu, dzie\u0144 dobrego s\u0142owa. Dzie\u0144 Dziecka to Dzie\u0144 Cz\u0142owieka\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1-5.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":10452,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=10452","url_meta":{"origin":14665,"position":1},"title":"PRZEMIJANIE","author":"admin","date":"11 lipca 2021","format":false,"excerpt":"Po kr\u00f3tkim antrakcie na Polesiu, powracamy na Roztocze. Tych miejsc nawet nie mieli\u015bmy w planach. Zdarzy\u0142y si\u0119 samoistnie. Niby odr\u0119bnie, ale jednak nie spos\u00f3b czasem przej\u015b\u0107 obok, kiedy znienacka oczom ukazuje si\u0119 co\u015b co gdzie\u015b ju\u017c swoje miejsce w umy\u015ble ma od dawna. Ponad 2 lata wstecz poleca\u0142em niezwyk\u0142e woluminy\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/wizyt\u00f3wka-1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7400,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7400","url_meta":{"origin":14665,"position":2},"title":"OKRADANIE Z BOGACTWA","author":"admin","date":"6 pa\u017adziernika 2019","format":false,"excerpt":"Podr\u00f3\u017ce i fotografie... Bywaj\u0105 bli\u017csze, dalsze, bardziej lub mniej egzotyczne. Bywaj\u0105 jednak i te w g\u0142\u0105b siebie. W \u015bwiat odleg\u0142ych wspomnie\u0144. Zapisanych w pami\u0119ci. Dzi\u015b taka chwila, by przywo\u0142a\u0107 kilka z nich, z odleg\u0142ych czas\u00f3w. A spowodowa\u0142 to kr\u00f3tki, kilkugodzinny, ubieg\u0142otygodniowy wypad na przys\u0142owiowy skraj kraju, do przytulnej miejscowo\u015bci Bolestraszyce\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7633,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7633","url_meta":{"origin":14665,"position":3},"title":"KRZY\u017b I ANIO\u0141","author":"admin","date":"14 stycznia 2020","format":false,"excerpt":"Powracam dzi\u015b do jesiennych wspomnie\u0144. Przynajmniej w prezentowanym obrazie. Do\u0142\u0105czone fotografie to plon kr\u00f3tkiego wypadu na Roztocze. W ostatnich miesi\u0105cach ju\u017c kilka post\u00f3w po\u015bwi\u0119ci\u0142em temu miejscu. Raptem kilkadziesi\u0105t godzin w\u0142\u00f3cz\u0119gi ale wspomnie\u0144 oraz zdarze\u0144 jak z kilku weekend\u00f3w. Nie przywo\u0142am ich bezpo\u015brednio, zaznacz\u0119 jedynie, \u017ce nie pierwszy ju\u017c raz dotykam\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/28.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9490,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=9490","url_meta":{"origin":14665,"position":4},"title":"WODA I OGIE\u0143 – cz.2","author":"admin","date":"3 lutego 2021","format":false,"excerpt":"Lubicie czyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 lub ogl\u0105da\u0107 zdj\u0119cia przy d\u017awi\u0119kach muzyki? Je\u015bli tak, zapraszam tym razem by po\u0142\u0105czy\u0107 obraz z nutkami p\u0142yn\u0105cymi prosto z Islandii. https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0QM1QdRpFxU Sigur Ros bowiem, jest kapel\u0105 rodem z ziemi ognia i wody. Mo\u017ce to czysty zbieg okoliczno\u015bci, ale przebywaj\u0105c w Reykjaviku wst\u0105pi\u0142em do niezwyk\u0142ego budynku. Po przekroczeniu\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Isl-1077.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7570,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7570","url_meta":{"origin":14665,"position":5},"title":"261 KROK\u00d3W OD DOMU","author":"admin","date":"15 grudnia 2019","format":false,"excerpt":"Od wielu lat zas\u0142uchuj\u0119 si\u0119 w piosenkach zespo\u0142u Galicja, w ciep\u0142ym g\u0142osie Pani Lidii Jazgar. Ile\u017c m\u0105drych prostych s\u0142\u00f3w, ile\u017c refleksji, zaduma\u0144. Grudzie\u0144 w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b sk\u0142ania do zamy\u015ble\u0144. Do poszukiwania odpowiedzi na pytania, kt\u00f3re nierzadko gdzie\u015b na dnie serducha... \u00a0 ,,Szukasz go nie raz gdzie\u015b na ko\u0144cu \u015bwiata, szukasz\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14665"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14665"}],"version-history":[{"count":26,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14747,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14665\/revisions\/14747"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14666"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/a><\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/a><\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n