{"id":14535,"date":"2024-07-21T15:14:07","date_gmt":"2024-07-21T15:14:07","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14535"},"modified":"2024-07-21T15:14:09","modified_gmt":"2024-07-21T15:14:09","slug":"tam-gdzie-domy-zakwitaja","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14535","title":{"rendered":"TAM GDZIE DOMY ZAKWITAJ\u0104"},"content":{"rendered":"\n

O kulturze oraz warto\u015bciach kulturowego krajobrazu pi\u0119knie powiedzia\u0142 swego czasu ks. prof. Leon Dyczewski: ,,Kultura og\u00f3lnoeuropejska to jakby dzisiejsza handlowa i zabytkowa dzielnica dla pieszych w du\u017cych miastach. Jest tu wszystko i dla wszystkich: magazyny handlowe i ma\u0142e sklepiki, ko\u015bcio\u0142y, teatry i kina, muzea z arcydzie\u0142ami sztuki i wystawy z tandetn\u0105 sztuk\u0105, arty\u015bci zawodowi graj\u0105cy utwory muzyki klasycznej i zespo\u0142y amatorskie przybli\u017caj\u0105ce muzyk\u0119 swoich \u015brodowisk. Jest tu wymieszanie styl\u00f3w i j\u0119zyk\u00f3w. Wszystko razem tworzy swoisty system mi\u0119dzyosobowej komunikacji. Jego cechami s\u0105 otwarto\u015b\u0107 i zrozumia\u0142o\u015b\u0107 dla wszystkich, pogodny nastr\u00f3j i komunikatywno\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kultura narodowa to jakby prywatne mieszkanie z oknami wychodz\u0105cymi na \u015bwiat publiczny.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Z kolei tutaj jest co\u015b swojskiego, w\u0142asnego, niepowtarzalnego, intymnego i ciep\u0142ego\u201d<\/em><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Dlatego po ponad pi\u0119ciu latach pragn\u0119 Zaprosi\u0107 Was ponownie w miejsce, do kt\u00f3rego lubi\u0119 powraca\u0107. Takie niedalekie, prawie swoje. Miejsce, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie wakacyjn\u0105, letni\u0105 por\u0105 prezentuje si\u0119 najefektowniej. I podobnie jak poprzednim razem gdzie\u015b pomi\u0119dzy zamieszczanymi obrazami pragn\u0119 ukaza\u0107 dzie\u0142o my\u015bli, emocji i r\u0105k cz\u0142owieka. Bo to w\u0142a\u015bnie cz\u0142owiek stoj\u0105cy za wszystkimi tymi cudami, kt\u00f3re ciesz\u0105 oczy, jest najwa\u017cniejszy. W\u015br\u00f3d tych opis\u00f3w dostrze\u017cecie mo\u017ce te\u017c portret kogo\u015b, kogo nie ma ju\u017c po\u015br\u00f3d nas, a kt\u00f3rego my\u015bli s\u0105 dla nas jak drogowskazy. Nawet je\u015bli s\u0105 to zwyczajne, kolorowe kwiaty malowane na \u015bcianach drewnianych dom\u00f3w, na cembrowinach studni, budynkach gospodarczych, ulach, korze drzew, czy innych drobiazgach.<\/p>\n\n\n\n

Komu\u015b, kto pierwszy raz zagl\u0105da na t\u0119 stron\u0119, komu nieznane stare wpisy sprzed lat, u\u0142atwi\u0119 przypinaj\u0105c poni\u017cej link do ,,malowanego \u015bwiata\u201d opublikowanego przed pi\u0119ciu laty. W\u00f3wczas ca\u0142o\u015b\u0107 opar\u0142em na postaci poetki rodem z Zalipia \u2013 Marii Kozaczkowej.<\/p>\n\n\n\n

http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6829<\/a><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b s\u0142owem – opowie\u015bci\u0105 Pana Adama Bartosza (znakomitego etnografa, znawcy kultury cyga\u0144skiej i \u017cydowskiej) pragn\u0119 przypomnie\u0107 inn\u0105 posta\u0107, zwi\u0105zan\u0105 z Zalipiem \u2013 nie\u017cyj\u0105c\u0105 od blisko dwudziestu lat malark\u0119 Stefani\u0119 \u0141\u0105czy\u0144sk\u0105. To wielokrotna zwyci\u0119\u017cczyni tradycyjnego konkursu ,,Malowana chata\u201d odbywaj\u0105cego si\u0119 od dziesi\u0105tek lat w tej ukwieconej wiosce Powi\u015bla D\u0105browskiego.<\/p>\n\n\n\n

Do\u0142\u0105czone obrazy, to moje niespieszne spacerowanie po uliczkach kolorowego Zalipia, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych i ta stara chatka wspomnianej malarki, dzi\u015b pi\u0119knie od\u015bwie\u017cona, strojna delikatnym kwieciem zalipia\u0144skich \u0142\u0105k \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

,,Do zagrody Stefanii \u0141\u0105czy\u0144skiej skr\u0119ca\u0142o si\u0119 pod koniec dziurawej wiejskiej drogi, prowadz\u0105cej spod ko\u015bcio\u0142a w Zalipiu ku s\u0105siedniej wiosce Kuzie. W orientacji pomaga\u0142a malowana w barwne kwiaty kamienna figura z Ukrzy\u017cowanym, stoj\u0105ca w wysokiej trawie po prawej stronie, tu\u017c za rowem, z odpowiedni\u0105 inskrypcj\u0105 i dat\u0105: 1961. Cho\u0107 malowany dom Stefanii sta\u0142 tylko kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w od drogi, ca\u0142kowicie skrywa\u0142y go drzewa dziczej\u0105cego sadu. Dodatkowo nad \u015bcie\u017ck\u0105, zarastaj\u0105c\u0105 z roku na rok traw\u0105, pochyla\u0142y si\u0119 coraz ni\u017cej rosn\u0105ce po jej lewej stronie wierzby. Mia\u0142y tu dogodne warunki do rozrastania si\u0119, porasta\u0142y bowiem brzegi zmniejszaj\u0105cego si\u0119 z latami stawu, gromadz\u0105cego w swym wn\u0119trzu wszelkie niepotrzebne rzeczy sukcesywnie do\u0144 wrzucane \u2013 a to butelki, puszki, odpadki rozmaite, to \u015bmieci, stare chodaki, cokolwiek w gospodarstwie przestawa\u0142o by\u0107 w jakimkolwiek najmniejszym stopniu u\u017cyteczne. Kiedy\u015b jeszcze udawa\u0142o si\u0119 do bramki z furtk\u0105 ze sztachet drewnianych dojecha\u0107 samochodem. Z czasem jednak dotrze\u0107 mo\u017cna by\u0142o tylko pieszo, id\u0105c zw\u0119\u017caj\u0105cym si\u0119 zielonym tunelem, po prawej utworzonym przez zdzicza\u0142e \u015bliwy i jab\u0142onie, po\u015br\u00f3d rzadko koszonej trawy, a po lewej \u2013 przez owe wierzby i wci\u015bni\u0119te pomi\u0119dzy nie wynios\u0142e jesiony i rachityczne olchy. Za nimi za\u015b skrawek, pe\u0142niejszy wod\u0105 po wiosennych deszczach, bardziej cuchn\u0105cy latem, kiedy ods\u0142ania\u0142o si\u0119 muliste dno naszpikowane tym, co w staw wpad\u0142o czy zosta\u0142o wrzucone.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Do zagrody pani Stefanii dochodzi\u0142o si\u0119 niejako od ty\u0142u. Dom bowiem, stawiany wedle zasady ,,na godzin\u0119 pierwsz\u0105\u201d (aby s\u0142o\u0144ce o\u015bwietla\u0142o w po\u0142udnie \u015bcian\u0119 frontow\u0105, z wej\u015bciem), front mia\u0142 od strony p\u00f3l. Dochodz\u0105cy od wiejskiej drogi, a wi\u0119c ,,od ulicy\u201d, trafia\u0142 wi\u0119c na prawie \u015blep\u0105 zadni\u0105 \u015bcian\u0119 domu, z jednym zaledwie okienkiem od izby, na sad wychodz\u0105cym. Od tej to strony w p\u0142ocie znajdowa\u0142a si\u0119 brama z furteczk\u0105 zamykan\u0105 na uwity z ga\u0142\u0105zki wierzbowej pier\u015bcie\u0144<\/em>.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

Zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 od ogrodzenia przybysz widzia\u0142 po swej prawej w\u0142a\u015bnie t\u0119 \u015bcian\u0119 z okienkiem, ca\u0142kiem jednak niezwyczajn\u0105. Ponad oknem zwisa\u0142y kwietne girlandy, jego boki flankowa\u0142y kwiatowe szlaczki. A przez szyb\u0119 dojrze\u0107 si\u0119 da\u0142o z\u0105bkowane firanki z papieru misternie wyci\u0119te i postawione na parapecie bukieciki z takiego\u017c papieru i s\u0142omy. Na niebieskim od ultramaryny tle \u015bciany rzucone by\u0142y bukiety wielobarwnych kwiat\u00f3w, kt\u00f3rych nazwy zna\u0142a tylko sama artystka. Od furtki dojrze\u0107 mo\u017cna by\u0142o te\u017c w\u0119\u017csz\u0105 stron\u0119 drewnianej chaty, z okienkiem i tr\u00f3jk\u0105tnym szczytem szalowanym pionowymi deskami, we wzory ciesielskie wyrzynanym, szczelnie pokrytym kwiatowymi szlaczkami. A male\u0144kie okienko, w szczycie pod kalenic\u0105, do\u015bwietlaj\u0105ce strych, obsiad\u0142y symetrycznie dwa ptaszki, nad kt\u00f3rymi wy\u017cej jeszcze pyszni\u0142 si\u0119 barwny bukiet.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wielka samotna brzoza rosn\u0105ca na \u015brodku podw\u00f3rza os\u0142ania\u0142a betonow\u0105 cembrowin\u0119 studni, nad kt\u00f3r\u0105 zwisa\u0142o wiadro blaszane, zawieszone na pionowym dr\u0105gu. Dr\u0105g \u00f3w, nied\u0142ugi, przed\u0142u\u017cony by\u0142 u g\u00f3ry \u0142a\u0144cuchem przerzuconym przez umocowan\u0105 pionowo obr\u0119cz od ko\u0142a rowerowego. Zwisaj\u0105cy po drugiej stronie kola \u0142a\u0144cuch obci\u0105\u017cony by\u0142 sporym kamieniem. Woda w Zalipiu wyst\u0119puje bardzo p\u0142ytko. Tak wi\u0119c taka konstrukcja wystarcza\u0142a, aby wygodnie wody mo\u017cna by\u0142o zaczerpn\u0105\u0107. Stoj\u0105ce na cembrowinie wiadro opuszcza si\u0119 do studni trzymaj\u0105c w r\u0119ku dr\u0105g i pokonuj\u0105c op\u00f3r kamienia, usi\u0142uj\u0105cego poderwa\u0107 wiadro do g\u00f3ry. Po zaczerpni\u0119ciu wody wyci\u0105ga si\u0119 ci\u0119\u017ckie wiadro do\u015b\u0107 lekko, bo z kolei przeciwwa\u017c\u0105cy kamie\u0144 t\u0119 czynno\u015b\u0107 u\u0142atwia.<\/em>  <\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie wiadro, a tak\u017ce sama cembrowina, tako\u017c i dr\u0105g, na kt\u00f3rym wiadro wisia\u0142o, r\u00f3wnie\u017c i kamie\u0144, na kt\u00f3rym wiadro si\u0119 obok cembrowiny k\u0142ad\u0142o \u2013 wymalowane by\u0142y starannie w kwiatki. By nie by\u0142o dysonansu w tym krajobrazie, pie\u0144 jab\u0142oni porasta\u0142 od podstawy a\u017c po wysoko\u015b\u0107 si\u0119gni\u0119cia p\u0119dzlem wij\u0105cy si\u0119 w g\u00f3r\u0119 kwiat, ni to s\u0142onecznika, ni powoju.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bo w tej zagrodzie by\u0142o POMALOWANE WSZYSTKO.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bardziej od innych pewna warto\u015bci swego talentu, krygowa\u0142a si\u0119 zawsze skromnie: ,,jako to ze mnie malarka?! Jo prosto gospodyni. Ledwiem sie literek we skole naucy\u0142a. Ino ze mom talent, ale to przecie dar od Pana Boga. Nie m\u00f3wcie, zem artystka, jo nieskolono, to przecie same rece robiom.”<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cna si\u0119 by\u0142o zachwyci\u0107, b\u0119d\u0105c etnografem, czysto\u015bci gwary, jak\u0105 us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna by\u0142o ju\u017c od niewielu starszych os\u00f3b w tym regionie. A pani Stefania lubi\u0142a m\u00f3wi\u0107! Po pierwszych kilku zdaniach podkre\u015blaj\u0105cych jej skromne umiej\u0119tno\u015bci, wpada\u0142a wr\u0119cz w trans, komentuj\u0105c bie\u017c\u0105ce wydarzenia polityczne, zawsze zachwycona obecn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, zawsze wychwalaj\u0105ca rz\u0105d ludowy, wspominaj\u0105c ci\u0119\u017ckie \u017cycie przedwojenne, n\u0119dz\u0119 wsi, prac\u0119 ponad si\u0142y, brak chleba i upokorzenie cz\u0142owieka wiejskiego. Kiedy\u015b zrezygnowa\u0142a z p\u0142acenia za pr\u0105d, a raczej z jego u\u017cytkowania (jak idzie wiec\u00f3r, to trza i\u015b\u0107 spa\u0107, a i przy swiecce tyz si\u0119 da robi\u0107) wtedy sprawi\u0142a sobie male\u0144kie radyjko na baterie i dalej s\u0142ucha\u0142a, co si\u0119 w \u015bwiecie dzieje.<\/em><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jej gadatliwo\u015bci nie przeszkadza\u0142o nawet to, \u017ce jej rozm\u00f3wca nic z tej mowy nie rozumia\u0142. Opowiada\u0142a kiedy\u015b rozbawiona: przysed jeden taki malu\u0107ki, taki wstydliwy, u\u015bmiechniety, pokazuje, coby mi zdj\u0119cie zrobi\u0107. Tom go posadzi\u0142a na \u0142awce i godom. Godom mu, co w radyju s\u0142ysa\u0142a, a on s\u0142ucho\u0142. On za\u015b si\u0119 bra\u0142 wsta\u0107, tom go usadzi\u0142a. To m\u00f3wie wom, ze dwie godziny slucho\u0142, a bo\u0142 si\u0119 wsta\u0107, i nic nie rozumio\u0142, bo to by\u0142 pewnie Japo\u0144cyk!. Nare\u015bcie przy\u015bli tury\u015bci, tom go pu\u015bci\u0142a.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

To jedynie kilka kr\u00f3tkich fragment\u00f3w z urokliwej ksi\u0105\u017cki Pana Adama Bartosza zatytu\u0142owanej po prostu: ,,Stefania \u0141\u0105czy\u0144ska\u201d. Mocno polecam literatur\u0119 Pana Adama, to wspania\u0142y gaw\u0119dziarz. Mam to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce co jaki\u015b czas nadarza si\u0119 okazja, by zamieni\u0107 z Nim kilka s\u0142\u00f3w, zaczerpn\u0105\u0107 jak z g\u0142\u0119bokiej studni takich czy innych opowie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej \u0142atwiej wybra\u0107 si\u0119 do takich miejsc jak Zalipie, szybciej mo\u017cna dostrzec to co nierzadko ukryte gdzie\u015b w g\u0105szczu zieleni. Sprawniej porusza\u0107 si\u0119, nawi\u0105zywa\u0107 kontakty, odkrywa\u0107 to co obce, ma\u0142o znane. Po prostu rozumie\u0107. W\u00f3wczas i rozczarowania mniejsze lub ich wcale. Cz\u0119sto bowiem czytam czy s\u0142ysz\u0119 r\u00f3\u017cne g\u0142osy, wiele z nich ma\u0142o pochlebnych, przyjaznych, czasem wrogich. A przecie\u017c to \u017cywa wioska jak tysi\u0105ce innych, nie jest to skansen czy muzeum, w kt\u00f3rych ka\u017cda kolejna ekspozycja to pewna atrakcja. Tu trzeba poszuka\u0107, przystan\u0105\u0107, porozmawia\u0107, czasem zawr\u00f3ci\u0107, gdzie\u015b skr\u0119ci\u0107, mo\u017ce nad\u0142o\u017cy\u0107 odleg\u0142o\u015bci, pouk\u0142ada\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 w sobie w odpowiednich proporcjach, rytmie i rymie. Zalipie to fenomen, warto obra\u0107 ten kierunek, szczeg\u00f3lnie latem, kiedy wszystko kwitnie doko\u0142a, dojrzewa, kiedy ciep\u0142o. Warto i dlatego, \u017ce wszystko w \u017cyciu przemija i odchodzi.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku z tym mo\u017ce jeszcze ma\u0142a gar\u015b\u0107 opowie\u015bci Pana Adama Bartosza: ,,Chata \u0141\u0105czy\u0144skiej stoi nadal. Oko przywyk\u0142e przez lata do ogl\u0105dania jej z bliska, schowanej po\u015br\u00f3d drzew, dzi\u015b nie mo\u017ce pogodzi\u0107 si\u0119 z wyeksponowaniem osamotnionego domu na pustej, bezdrzewnej przestrzeni. Bowiem wszystko co dom otacza\u0142o, zosta\u0142o usuni\u0119te. Stodo\u0142a, a raczej jej strz\u0119py, w pierwszej kolejno\u015bci posz\u0142y na opa\u0142; jakby dla \u017cartu pozostawiono na czas jaki\u015b tylko drewniany wychodek. I kiedy zosta\u0142y wyci\u0119te wszystkie otaczaj\u0105ce zagrod\u0119 drzewa, stal on tak na pustkowiu, po\u015br\u00f3d ha\u0142d kloc\u00f3w i konar\u00f3w poci\u0119tych na opa\u0142. A\u017c wreszcie i tego zabawnego elementu wyposa\u017cenia domostwa brak\u0142o w krajobrazie otaczaj\u0105cym dom po Stefanii. Zosta\u0142a sama chata, nad kt\u00f3r\u0105 pochylaj\u0105 si\u0119, pozostawione jakoby dla jej ochrony, trzy wysmuk\u0142e \u015bwierki, zapadaj\u0105ca si\u0119 w ziemi\u0119 piwnica z ko\u015blawymi drzwiami, za kt\u00f3rymi zionie wilgotna jama, i r\u00f3wnie w ziemi\u0119 zapad\u0142a si\u0119 cembrowina studni. A na niej nie\u017ale jeszcze widoczne \u015blady malunk\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Z ta studni\u0105 zwi\u0105zana jest jedna z anegdot, jakie o Stefanii \u0141\u0105czy\u0144skiej opowiadaj\u0105 ci, kt\u00f3rzy j\u0105 mieli okazj\u0119 bli\u017cej zna\u0107. Ot\u00f3\u017c w szale malowania wszystkiego, dok\u0105d jej r\u0119ka si\u0119gn\u0105\u0107 mog\u0142a, kiedy\u015b zabra\u0142a si\u0119 do malowania cembrowiny od wewn\u0105trz. Malowa\u0142a nachylona przez kraw\u0119d\u017a betonowego kr\u0119gu, si\u0119gaj\u0105c g\u0142\u0119biej i g\u0142\u0119biej, a\u017c straci\u0142a r\u00f3wnowag\u0119, i osun\u0119\u0142a si\u0119 w g\u0142\u0105b studni, g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142. Na szcz\u0119\u015bcie zdo\u0142a\u0142a uchwyci\u0107 si\u0119 wiadra wisz\u0105cego na dr\u0105gu nad studni\u0105, i jako\u015b przekr\u0119ciwszy si\u0119, wspi\u0119\u0142a si\u0119 po nim, nie mog\u0105c jednak si\u0119gn\u0105\u0107 kraw\u0119dzi cembrowiny. I tak wisz\u0105c ponad powierzchni\u0105 wody wo\u0142a\u0142a z g\u0142\u0119bi ratunku. I dowo\u0142a\u0142a si\u0119 \u2013 szcz\u0119\u015bliwym trafem s\u0105siad zajrza\u0142 na podw\u00f3rze, us\u0142ysza\u0142 wo\u0142anie i wyci\u0105gn\u0105\u0142 staruszk\u0119 z otch\u0142ani. Opowiadaj\u0105c to potem z humorem, dodawa\u0142a na ko\u0144cu: ,,c\u00f3z mi to do g\u0142owy przys\u0142o, zeby we \u015brodku studnie malowa\u0107?!\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Chata pani Stefani czeka na odmian\u0119 jej losu. Ostatnio odwiedzi\u0142em j\u0105 we wrze\u015bniu 2015. Nadal rosn\u0105 na jej froncie kwiaty, dziczej\u0105ce bez corocznej piel\u0119gnacji. Cho\u0107 coraz bardziej gin\u0105ce w coraz wi\u0119kszych chwastach. Najlepiej si\u0119 maj\u0105 wysokie bukszpany, nie przycinane, wyrastaj\u0105 na wysoko\u015b\u0107 okien. Cho\u0107 w\u0142a\u015bcicielka na wyjdzie na pr\u00f3g powita\u0107 go\u015bci, b\u0119d\u0105c w Zalipiu w czasie, kiedy odbywa si\u0119 coroczny konkurs Malowana Chata, zagl\u0105dam do pustego wn\u0119trza. I nadziwi\u0107 si\u0119 nie mog\u0119, jak pi\u0119knie zachowane s\u0105 jej malowid\u0142a. I nie mog\u0119 opanowa\u0107 \u017calu, patrz\u0105c na \u015blady wyrwanych przed laty przeze mnie samego drzwiczek od pieca, widz\u0105c ciemniejsze prostok\u0105ty na \u015bcianach w miejscach, gdzie wisia\u0142y obrazy, makatki, wycinanki, przeze mnie ze \u015bcian zdj\u0119te i zabrane do muzeum. Jak d\u0142ugo jeszcze trwa\u0107 b\u0119dzie ta drewniana skorupa bez duszy, kt\u00f3r\u0105 dozoruje Anio\u0142, r\u0119k\u0105 Stefanii \u0141\u0105czy\u0144skiej namalowany nad piecem?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Dom pani Stefanii \u0141\u0105czy\u0144skiej (fotografie z roku 2020)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Po latach mo\u017cna ten dom podziwia\u0107 na nowo, z odnowionymi pi\u0119knie malowid\u0142ami, przeniesiony do innej przestrzeni. W oknach ponownie firanki z papieru. Mo\u017cna do niego wej\u015b\u0107, mo\u017cna i Anio\u0142a pr\u00f3bowa\u0107 odszuka\u0107 \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Warto przyjecha\u0107 cho\u0107by po to, by odwiedzi\u0107 niezwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Zalipia w ich domach – Zapraszaj\u0105 Serdecznie \ud83d\ude42 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

A mo\u017cna te\u017c w Domu Malarek samemu si\u0119gn\u0105\u0107 po p\u0119dzel, by przekona\u0107 si\u0119 jak to \u0142atwo ?!? wyczarowa\u0107 podobne motywy \ud83d\ude09 <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Nawet ptaki s\u0105 jakby bardziej wybarwione, ale czy to dziwi\u0107 mo\u017ce, skoro w takich domkach mieszkaj\u0105 \ud83d\ude42 <\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

I ja tam z Go\u015b\u0107mi swoimi by\u0142em, mi\u00f3d i wino pi\u0142em… \ud83d\ude42 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O kulturze oraz warto\u015bciach kulturowego krajobrazu pi\u0119knie powiedzia\u0142 swego czasu ks. prof. Leon Dyczewski: ,,Kultura og\u00f3lnoeuropejska to jakby dzisiejsza handlowa i zabytkowa dzielnica dla pieszych w du\u017cych miastach. Jest tu wszystko i dla wszystkich: magazyny handlowe i ma\u0142e sklepiki, ko\u015bcio\u0142y, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14536,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[162,180,169,168],"tags":[214,184],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Zalipie-6755.jpg?fit=1920%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-3Mr","jetpack-related-posts":[{"id":15014,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=15014","url_meta":{"origin":14535,"position":0},"title":"W OBJ\u0118CIACH MI\u0141O\u015aCI","author":"admin","date":"25 wrze\u015bnia 2024","format":false,"excerpt":"Ag\u00e1p\u0113 \u2013 to najwy\u017csza forma mi\u0142o\u015bci. Uniwersalna, bezwarunkowa, wszechobecna mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra istnieje niezale\u017cnie od sytuacji. Ju\u017c za czas\u00f3w Homera s\u0142owo to t\u0142umaczono jako \u017cyczliwo\u015b\u0107, szacunek, uniesienie, przyja\u017a\u0144, przychylno\u015b\u0107. S\u0105 miejsca, kt\u00f3re przesi\u0105kni\u0119te jakby niewidocznym \u015bwiat\u0142em, nierozpoznawalnym zapachem, specjaln\u0105 aur\u0105 rozpostart\u0105 jak ogromny parasol. Takie uczucie towarzyszy\u0142o mi od pierwszych krok\u00f3w\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/RUMUNIA-7645.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":15975,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=15975","url_meta":{"origin":14535,"position":1},"title":"ROZMOWY Z DRZEWAMI","author":"admin","date":"22 maja 2026","format":false,"excerpt":"Niezale\u017cnie od tego, czy patrzymy na to z perspektywy filozoficznej, naukowej, czy po prostu \u017cyciowej,\u00a0wszystko jest cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej uk\u0142adanki. Nie bez powodu si\u0119gam po tak\u0105, nie inn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, czy jak\u0105\u015b osob\u0119 spotykam na swojej \u015bcie\u017cce. Wszystko czemu\u015b s\u0142u\u017cy. O ksi\u0105\u017ckach b\u0119dzie za chwil\u0119. Podobnie z lud\u017ami. Kto\u015b pojawia si\u0119 by\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ROZMOWA-Z-DRZEWAMI-5753.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14347,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14347","url_meta":{"origin":14535,"position":2},"title":"NA GRZ\u0118DZIE OD \u015aRODKA","author":"admin","date":"26 maja 2024","format":false,"excerpt":"Od zawsze uwielbia\u0142em w szkole nauk\u0119 o geografii. Tym bardziej, \u017ce by\u0142o mi dane trafia\u0107 pod skrzyd\u0142a wyk\u0142adowc\u00f3w, dla kt\u00f3rych by\u0142a to czysta pasja, prawdziwe powo\u0142anie. Jednak przez czas swojej edukacji nigdy wcze\u015bniej nie us\u0142ysza\u0142em o pewnej niezwyk\u0142ej krainie, kt\u00f3r\u0105 odwiedzi\u0142em przed tygodniem. Owszem, od pewnego czasu, mo\u017ce od roku,\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/05\/wizytowka-6896.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6503,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6503","url_meta":{"origin":14535,"position":3},"title":"SPACEREM PO BIESZCZADACH","author":"admin","date":"2 grudnia 2018","format":false,"excerpt":"Bieszczady... Ka\u017cdy chyba by\u0142, ka\u017cdy przedepta\u0142 przynajmniej kilka szlak\u00f3w, dotkn\u0105\u0142 po\u0142onin, poczu\u0142 zapach traw, zag\u0142\u0119bi\u0142 si\u0119 w doliny, by us\u0142ysze\u0107 skrzypienie starych desek w wiekowych cerkiewkach, odkry\u0107 pozosta\u0142o\u015bci wiosek, kt\u00f3re odesz\u0142y na zawsze... Bieszczady to te\u017c jednak ludzie, jak cho\u0107by Stanis\u0142aw Or\u0142owski, spotkany w Smolniku obok s\u0119dziwej, bojkowskiej staruszki. Podjecha\u0142\u2026","rel":"","context":"In "Ciekawe miejsca"","block_context":{"text":"Ciekawe miejsca","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=180"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Spacerem-po-Bieszczadach.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13379,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13379","url_meta":{"origin":14535,"position":4},"title":"ODT\u0104D – DOT\u0104D","author":"admin","date":"1 stycznia 2023","format":"audio","excerpt":"Zastanawia\u0142em si\u0119 ostatnio jakim wpisem chcia\u0142bym rozpocz\u0105\u0107 Nowy Rok. Gdzie tym razem Was zabra\u0107, jakim s\u0142owem opowiedzie\u0107, kt\u00f3re refleksje z \u017cycia przywo\u0142a\u0107\u2026 A obraz? By by\u0142 bliski, by dope\u0142nia\u0142 my\u015bli, mo\u017ce cho\u0107 w drobnym szczeg\u00f3le, detalu, by si\u0119gn\u0105\u0142 w g\u0142\u0105b mnie\u2026 Nas\u2026 wszystkich czytaj\u0105cych\u2026 Czas\u2026 powroty, rozstania, wsp\u00f3lne rado\u015bci, pojedyncze\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/wizyt\u00f3wka-1582.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13473,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13473","url_meta":{"origin":14535,"position":5},"title":"ZA KURTYN\u0104 PAMI\u0118CI, ZA KURTYN\u0104 WIECZNO\u015aCI","author":"admin","date":"14 lutego 2023","format":false,"excerpt":"Wybitna szwedzka pisarka Selma Lagerl\u00f6f , laureatka literackiej Nagrody Nobla, powiedzia\u0142a kiedy\u015b, \u017ce kultur\u0105 jest to, co pozostaje po tym, co by\u0142o. Niech \u015bwiadectwem prawdziwo\u015bci tych s\u0142\u00f3w b\u0119d\u0105 ukazane obrazy, pochodz\u0105ce z wystawy zorganizowanej przez Stowarzyszenie Fotograficzne ,,Przeciw Nico\u015bci\u201d, zatytu\u0142owanej ,,Nekropolie polskie\u201d. \u00a0S\u0105 one jednocze\u015bnie wymownym \u015bwiadectwem przesz\u0142o\u015bci \u2013 danym\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/krzy\u017c-5276.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14535"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14535"}],"version-history":[{"count":24,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14602,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14535\/revisions\/14602"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14536"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}