{"id":13128,"date":"2022-11-28T06:16:58","date_gmt":"2022-11-28T06:16:58","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13128"},"modified":"2022-11-29T19:07:29","modified_gmt":"2022-11-29T19:07:29","slug":"z-okna-pociagu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13128","title":{"rendered":"Z OKNA POCI\u0104GU…"},"content":{"rendered":"\n

Lubicie je\u017adzi\u0107 poci\u0105giem? W ostatnich latach, incydentalnie\nwsiadam do niego, mo\u017cna nawet rzec, czyni\u0119 to od wielkiego dzwonu. Niestety,\npodr\u00f3\u017cowanie samochodem odbiera t\u0119 przyjemno\u015b\u0107, jak\u0105 by\u0142o\/jest podziwianie\nkrajobrazu przez okno tocz\u0105cego si\u0119 wolno wagonu kolejowego. Nie wspomn\u0119 o\nzawieraniu nowych znajomo\u015bci, poznawaniu niezwyk\u0142ych historii, gromadzeniu pod\npowiekami przelotnych kadr\u00f3w. Ile\u017c to razy, a\u017c chcia\u0142em wysi\u0105\u015b\u0107, by utrwali\u0107\numykaj\u0105cy za szyb\u0105 gotowy wycinek, scen\u0119, fragment czego\u015b zachwycaj\u0105cego. A ile\nrazy, zastanawia\u0142em si\u0119 jak w dane miejsce p\u00f3\u017aniej powr\u00f3ci\u0107, trafi\u0107 samochodem\ndok\u0142adnie w ten unikalny punkt. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li>
  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n
    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Odby\u0142em przed kilku laty podr\u00f3\u017c, przez wielu uznawan\u0105, jako najpi\u0119kniejsz\u0105 tras\u0105 kolejow\u0105 \u015bwiata. Odcinek ten liczy jedynie 20 kilometr\u00f3w. Prowadzi z miejscowo\u015bci Fl\u00e5m do Myrdal w regionie Fiord\u00f3w norweskich. Owszem, spektakularna to trasa, przebiegaj\u0105ca poprzez g\u00f3rskie masywy, ze stacyjkami niby platformy widokowe, z hukiem spadaj\u0105cej wody kaskadami z ogromnych wodospad\u00f3w, z p\u00f3\u0142kami skalnymi, urwistymi przepa\u015bciami. Cz\u0119sto stoj\u0105c w bryzie spadaj\u0105cych milion\u00f3w kropel wody, z motywem muzycznym w tle, obserwujemy jakby zza kurtyn p\u00f3\u0142nocnych sag, wy\u0142aniaj\u0105 si\u0119 znienacka na kr\u00f3tkie sekundy ich g\u0142\u00f3wne bohaterki, z rozpuszczonymi w\u0142osami spadaj\u0105cymi na d\u0142ugie, pow\u0142\u00f3czyste suknie w jaskrawych barwach, by znikn\u0105\u0107 bezpowrotnie za skalnym wy\u0142omem, a pojawi\u0107 si\u0119 na nowo na kolejnej stacyjce, w odmiennej scenerii, przy akompaniamencie innej muzyki. <\/p>\n\n\n\n

    Pierwsze plany budowy kolei powsta\u0142y ju\u017c oko\u0142o roku 1893, ale decyzj\u0119 i budow\u0119 rozpocz\u0119to w roku 1924. S\u0142ynna na ca\u0142y \u015bwiat Fl\u00e5msbana, ka\u017cdego dnia pokonuje przewy\u017cszenie a\u017c 863 metry. \u017badna inna normalnotorowa linia kolejowa w Europie nie mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 tak ekstremalnym nachyleniem, by na odcinku 20 kilometr\u00f3w wspi\u0105\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 blisko jednego kilometra. O bezpiecze\u0144stwo podr\u00f3\u017cy dba pi\u0119\u0107 niezale\u017cnych od siebie system\u00f3w hamulcowych. Na trasie znajduje si\u0119 10 stacji, wybudowano 20 tuneli, tylko dwa z nich powsta\u0142y z niewielkim udzia\u0142em maszyn wierc\u0105cych, pozosta\u0142e wydr\u0105\u017cono w ca\u0142o\u015bci r\u0119cznie. Mimo, \u017ce kolej a\u017c cztery razy przekracza rzek\u0119 Fl\u00e5m, nie spotkamy na niej ani jednego mostu. W ka\u017cdym z tych miejsc rzek\u0119 poprowadzono specjalnym tunelem wykutym pod torami. To majstersztyk, prawdziwe arcydzie\u0142o my\u015bli in\u017cynierskiej.<\/p>\n\n\n\n

    Dlaczego przywo\u0142uj\u0119 te obrazy wspomnie\u0144 w\u0142a\u015bnie w tym wpisie? Ot\u00f3\u017c, bowiem dziewi\u0119\u0107 lat przed powstaniem pierwszych plan\u00f3w budowy powy\u017cszej Fl\u00e5msbany, na terenie rodzimego Beskidu Niskiego podobnie mia\u0142a powsta\u0107 ciekawa linia kolejowa. Kiedy kolorow\u0105, pa\u017adziernikow\u0105 por\u0105 przemierza\u0142em te doliny w gronie wypr\u00f3bowanej od lat Ekipy, po wielokro\u0107 zastanawia\u0142em si\u0119 jak dzi\u015b mog\u0142y wygl\u0105da\u0107 te miejsca, gdyby uda\u0142o si\u0119 takow\u0105 inwestycj\u0119 zrealizowa\u0107. Bo przecie\u017c tereny cho\u0107 pag\u00f3rkowate, trudno\u015bci\u0105 nawet nie \u015bmia\u0142y konkurowa\u0107 z przywo\u0142anymi powy\u017cej. A czy historia miejscowej ludno\u015bci mog\u0142a wyznaczy\u0107 inne \u015bcie\u017cki na mapie zmian i tragedii dokonanych w latach kolejnych\u2026? Dwa regiony, oddalone od siebie o tysi\u0105ce kilometr\u00f3w, dwa podobne pomys\u0142y kie\u0142kuj\u0105ce w g\u0142owach prawie r\u00f3wnocze\u015bnie. Spektakularna realizacja jednego z nich, spalone marzenia drugiego. <\/p>\n\n\n\n

    • \"\"<\/figure><\/li>
    • \"\"<\/figure><\/li>
    • \"\"<\/figure><\/li>
    • \"\"<\/figure><\/li>
    • \"\"<\/figure><\/li>
    • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n
      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

      W jakim\u015b wpisie ju\u017c poleca\u0142em, uczyni\u0119 to po raz wt\u00f3ry, szczeg\u00f3lnie mi\u0142o\u015bnikom, osobom zakochanym w Beskidzie Niskim. Osobliwa ksi\u0105\u017cka Pani Moniki Sznajderman, zatytu\u0142owana: ,,Pusty las\u201d<\/em>. To z niej bowiem odtwarzam obraz znajomych mi miejsc, opuszczonych dolin, nigdy nie powsta\u0142ych stacyjek, nigdy nie s\u0142yszanego stukotu metalowych k\u00f3\u0142\u2026     <\/p>\n\n\n\n

      • \"\"<\/figure><\/li>
      • \"\"<\/figure><\/li>
      • \"\"<\/figure><\/li>
      • \"\"<\/figure><\/li>
      • \"\"<\/figure><\/li>
      • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

        ,,W marcu 1884 roku ,,Nowiny Jasielskie\u201d donosz\u0105, \u017ce konsorcjum na rzecz budowy kolei ,,porzeczem Wis\u0142oki zainteresowa\u0142o kilka miast przy proponowanej kolei le\u017c\u0105cych, wskutek czego reprezentanci miast Pilzna, Brzostku, Ko\u0142aczyc, \u017bmigrodu i Dukli zebrali si\u0119 na posiedzeniu w dniu 13 zm. w Ja\u015ble pod przewodnictwem p. Koralewskiego i uchwalili wygotowa\u0107 petycj\u0119 popieraj\u0105c\u0105 to konsorcjum, przy czym objawili \u017cyczenie, \u017ce po\u017c\u0105dan\u0105 by\u0142aby budowa tej kolei z prawej strony Wis\u0142oki, nie za\u015b z lewej, jak to przed kilkunastu laty proponowano, a to ze wzgl\u0119du na po\u0142o\u017cenie zainteresowanych miasteczek i wi\u0119ksz\u0105 st\u0105d korzy\u015b\u0107 dla ich przemys\u0142u\u201d. Tak biegn\u0105ca trasa nie powsta\u0142a \u2013 i dlatego jeszcze u schy\u0142ku XX wieku wielu najstarszych mieszka\u0144c\u00f3w Olchowca, dla kt\u00f3rych Dukla by\u0142a do ko\u0144ca \u017cycia najdalszym punktem na horyzoncie ich \u015bwiata, umrze, nie ujrzawszy nigdy poci\u0105gu \u2013 ale w lipcu 1894 roku doktor Karol Lewakowski wizytuje tereny le\u017c\u0105ce dalej na po\u0142udnie, mi\u0119dzy Jas\u0142em a Konieczn\u0105. Trwaj\u0105 ju\u017c bowiem prace nad projektem linii kolejowej prowadz\u0105cej w g\u0142\u0105b \u0141emkowszczyzny, z dwiema stacjami w samym Ja\u015ble, potem w D\u0119bowcu, Osieku, \u017bmigrodzie, K\u0105tach, Myscowej, Krempnej, \u015awi\u0105tkowej, Nieznajowej i z ko\u0144cow\u0105 stacj\u0105, jak\u017ceby inaczej, w Koniecznej. Z czasem linia mia\u0142a po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z t\u0105 prowadz\u0105c\u0105 z Preszowa do Bardejowa, w\u00f3wczas jeszcze zako\u0144czon\u0105 \u015blepo. Ten pomys\u0142 tak\u017ce upad\u0142, ale uparty doktor Lewakowski nie ustawa\u0142 w wysi\u0142kach. ,,W\u015br\u00f3d argument\u00f3w \u2013 pisze w lutym 1900 roku do wiede\u0144skiego Ko\u0142a Polskiego w li\u015bcie zawieraj\u0105cym pro\u015bb\u0119 o \u00bbpoczynienie starania u Wysokiego Rz\u0105du\u00ab – opr\u00f3cz gospodarczego i militarnego pojawia si\u0119 tak\u017ce kwestia wzmo\u017conej emigracji zarobkowej z terenu powiatu jasielskiego. Inwestycja mia\u0142aby zapobiec dalszemu odp\u0142ywowi si\u0142y roboczej, a w konsekwencji pog\u0142\u0119bianiu si\u0119 zapa\u015bci ekonomicznej regionu\u201d. Te s\u0142owa przywo\u0142uj\u0105 Tomasz Machowski i Grzegorz Nycz w ksi\u0105\u017cce ,,W dolinie Wis\u0142oka. Kolej\u0105 z Jas\u0142a do Rzeszowa. Najciekawsze linie kolejowe Polski\u201d. W rezultacie w 1909 roku idea powraca i nabiera realnych kszta\u0142t\u00f3w, a nowy, \u015bmielszy i bardziej wizjonerski plan, z ca\u0142kowitym bud\u017cetem wysoko\u015bci czternastu milion\u00f3w koron, zak\u0142ada, \u017ce tras\u0119 zako\u0144czy niemal trzystumetrowy tunel.<\/em><\/p>\n\n\n\n

        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li>
        • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

          Lubi\u0119 sobie wyobra\u017ca\u0107, jak do okolicznych wiosek, Wo\u0142owca, Radocyny, Rozstajnego, Czarnego i Nieznajowej, ruszaj\u0105 in\u017cynierowie i zaczyna si\u0119 robota. Idzie hyr, \u017ce dobrze p\u0142ac\u0105, wi\u0119c do pracy ch\u0119tni s\u0105 wszyscy. Skrzykuj\u0105 si\u0119 ch\u0142opaki, zaprz\u0119gaj\u0105 konie. W ruch id\u0105 siekiery, pi\u0142y, tartaki, pachnie \u017cywic\u0105, \u015bwie\u017c\u0105 jod\u0142\u0105 i \u015bwierczyn\u0105 \u2013 na kolejowe podk\u0142ady tnie si\u0119 g\u0142\u00f3wnie iglaste. Furmankami zwo\u017c\u0105 ziemi\u0119 na nasypy; \u017cwir wybieraj\u0105 z dna rzeki. Wzd\u0142u\u017c planowanej linii, niczym osady na Dzikim Zachodzie, wyrastaj\u0105 obozowiska. Wisi nad nimi wieczny dym. Co\u015b si\u0119 wsz\u0119dzie gotuje, bulgoce i kuje: smo\u0142a, \u017celazo, stal. Wok\u00f3\u0142 ze straganami roz\u0142o\u017cyli si\u0119 handlarze. W uszach istna wie\u017ca Babel, dzie\u0144 i noc s\u0142ycha\u0107 wieloj\u0119zyczny gwar, mieszaj\u0105 si\u0119 j\u0119zyki, krzy\u017cuj\u0105 s\u0142owa i przekle\u0144stwa: polskie, rusi\u0144skie, niemieckie, w\u0119gierskie, s\u0142owackie, tu i \u00f3wdzie \u017cydowskie i cyga\u0144skie. Niedaleko tor\u00f3w rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 s\u0142ynne od stuleci nieznajowskie jarmarki \u2013 z Gorlic i okolicznych wiosek krytymi wozami i zwyk\u0142ymi furmankami zje\u017cd\u017caj\u0105 si\u0119 kupcy. Towary miejskie, fabryczne wymienia si\u0119 na to, co oferuje wie\u015b: byd\u0142o, kury, suszone grzyby, jajka. <\/em><\/p>\n\n\n\n

          • \"\"<\/figure><\/li>
          • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

            Lubi\u0119 wyobra\u017ca\u0107 sobie stacj\u0119 w Nieznajowej \u2013 wygl\u0105da\u0142aby pewnie jak inne w Galicji: po\u0142o\u017cony na dnie doliny jednopi\u0119trowy murowany budynek kryty czerwon\u0105 dach\u00f3wk\u0105 lub gontem, na dole poczekalnia i kasy, na g\u00f3rze jakie\u015b pokoje dla podr\u00f3\u017cnych lub biura, mieszkania dla pracownik\u00f3w kolei zaplanowano bowiem na dworcach w \u017bmigrodzie i Koniecznej. W poczekalni jesieni\u0105 i zim\u0105 pachnie rozgrzanym w\u0119glowym mia\u0142em, \u017c\u00f3\u0142ty kaflowy piec w rogu bucha gor\u0105cem. Trzaskaj\u0105ce co chwila drzwi wpuszczaj\u0105 do wn\u0119trza fale mro\u017anego powietrza i zapach smo\u0142y, kt\u00f3re natychmiast rozpuszczaj\u0105 si\u0119 w poczekalnianym cieple. Kto\u015b podsypia w k\u0105cie na \u0142awce, okutany baranic\u0105. W Nieznajowej jest elektryczno\u015b\u0107, wi\u0119c budynek i ca\u0142\u0105 stacj\u0119 \u0142atwo by\u0142oby roz\u015bwietli\u0107. Obok powsta\u0142aby pewnie karczma albo i dwie. Lubi\u0119 wyobra\u017ca\u0107 sobie wreszcie czarne austriackie lokomotywy, jak sun\u0105 powoli wzd\u0142u\u017c Wis\u0142oki przez zielone doliny. Mijaj\u0105 Myscow\u0105, Krempn\u0105, \u015awi\u0105tkow\u0105, Rozstajne. Trzy \u017cywio\u0142y w jednym obrazie: ogie\u0144, woda i ziemia. Czer\u0144 stali, b\u0142\u0119kit wody, ziele\u0144 traw. A nad tym wszystkim bia\u0142e ob\u0142oki pary. Obraz niemal zatrzymany w kadrze, bo<\/em> maksymalna dozwolona pr\u0119dko\u015b\u0107 to tutaj zaledwie trzydzie\u015bci kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Od Nieznajowej lokomotywy mierzy\u0142yby si\u0119 z najtrudniejszym g\u00f3rskim odcinkiem: za Czarnem i pierwszymi domami Radocyny musia\u0142yby skr\u0119ci\u0107 ku Lipnej, min\u0105\u0107 stoj\u0105c\u0105 na rozstaju dr\u00f3g cyga\u0144sk\u0105 ku\u017ani\u0119, kt\u00f3r\u0105 opisa\u0142 w swoich wspomnieniach podr\u00f3\u017cnych Roman Reinfuss, wcisn\u0105\u0107 si\u0119 w dolin\u0119 mi\u0119dzy \u0141ys\u0105 G\u00f3r\u0105 a Ma\u0142ym Beskidem, wspi\u0105\u0107 na wysoko\u015b\u0107 blisko sze\u015bciuset metr\u00f3w, a potem ostrym zjazdem osi\u0105gn\u0105\u0107 stacj\u0119 ko\u0144cow\u0105. Wzd\u0142u\u017c tor\u00f3w sta\u0142yby dzieci i macha\u0142y r\u0105czkami, a poci\u0105g swoim gwizdem p\u0142oszy\u0142by byd\u0142o i konie. G\u00f3rski odcinek za Nieznajow\u0105 pokonywa\u0142by bardzo powoli, z maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 dwudziestu kilometr\u00f3w na godzin\u0119, a i tak zdarza\u0142yby si\u0119 wypadki. Zim\u0105, gdy tory zasypywa\u0142by \u015bnieg, i latem, w czasie ulewnych deszczy, podr\u00f3\u017c by\u0142aby niemo\u017cliwa. <\/em><\/p>\n\n\n\n

            • \"\"<\/figure><\/li>
            • \"\"<\/figure><\/li>
            • \"\"<\/figure><\/li>
            • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

              Kiedy my\u015bl\u0119 o tym poci\u0105gu, kt\u00f3ry, tak niewiele brakowa\u0142o je\u017adzi\u0142by przez moj\u0105 okolic\u0119, przez lasy, doliny i g\u00f3ry, zasnuwaj\u0105c je w\u0119glowym dymem, i budzi\u0142 mnie nad ranem swoim odleg\u0142ym gwizdem, przypomina mi si\u0119 opis g\u00f3rskiej kolejki u Zygmunta Haupta w opowiadaniu ,,Poker w Gorganach\u201d, bo ta nieznajowska wygl\u0105da\u0142aby pewnie tak samo: ,,W\u0105ziutkie szyny kolejki id\u0105 dok\u0142adnie po warstwicy stopy g\u00f3ry w dolinie rzeki i kr\u0119c\u0105 si\u0119 tak jak warstwica, ale id\u0105 w g\u00f3r\u0119 i lokomotywka sapie, zadyszana, i od czasu do czasu gwi\u017anie cieniutko i echo powt\u00f3rzy to wiernie od drugiej \u015bciany doliny. Czasem zatrzyma si\u0119 przed mostem, bardzo cz\u0119sto przeskakuje z jednej strony rzeki na drug\u0105 i zeskakuje z lokomotywy ch\u0142op, i wiadrem zaczepionym na sznurze zaczerpnie wody, i nalewa jej do zbiornika, i woda \u015bcieka mokrymi plamami po \u017celaznych blachach maszyny. Potem znowu ruszamy i nieprzyjemnie jest, kiedy rozgrzana od s\u0142o\u0144ca \u015bciana ska\u0142y, pod kt\u00f3r\u0105 w\u0142a\u015bnie trasa przechodzi, uwalnia luzem kamienie i te z szelestem zbiegaj\u0105 po jej za\u0142omach. Zawsze wida\u0107 tam rumowisko tych oberwa\u0144c\u00f3w. Ale robi si\u0119 coraz lesi\u015bciej i jod\u0142y zbiegaj\u0105 ku nam ju\u017c bardzo natarczywym t\u0142umem, i robi si\u0119 dziko i niezamieszkale\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

              \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

              Albo jeszcze inny poci\u0105g, tym razem kolejka nie g\u00f3rska, lecz miejska: ,,Jak obudzone gdzie\u015b w dali trz\u0119sienie ziemi dudni z daleka poci\u0105g. Toruje sobie drog\u0119 roz\u017carzonymi do bia\u0142o\u015bci oczami, kt\u00f3re \u015bl\u0105 w ciemno\u015b\u0107 zwarte snopy promieni, by j\u0105 przebi\u0107. Dr\u0105\u017cy ciemno\u015b\u0107, tak jak si\u0119 dr\u0105\u017cy tunel przez g\u00f3ry\u201d. W opowiadaniu ,,Cuda\u201d, z kt\u00f3rego pochodzi ten cytat, Joseph Roth przeprowadza na sobie samym i na nas eksperyment z wyzerowania do\u015bwiadcze\u0144, z wyuczenia si\u0119 pierwotnej niewiedzy. Jego poci\u0105g widziany oczami ,,dzikusa\u201d, kt\u00f3ry nagle znalaz\u0142 si\u0119 w Europie \u015arodkowej, to ten sam poci\u0105g, kt\u00f3ry \u2013 gdyby losy \u015bwiata potoczy\u0142y si\u0119 inaczej \u2013 przeje\u017cd\u017ca\u0142by przez Czarne, Radocyn\u0119 i Lipn\u0105, dudni\u0142 na torach w tunelu zieleni, rozprasza\u0142 mrok nocy \u015bwiat\u0142ami reflektor\u00f3w, straszy\u0142 starych ludzi i zwierz\u0119ta. A ja dzi\u015b mo\u017ce, zamiast do Zag\u00f3rzan, Tarnowa lub Str\u00f3\u017c, je\u017adzi\u0142abym na stacj\u0119 w Nieznajowej i st\u0105d wyrusza\u0142a w podr\u00f3\u017c. A mo\u017ce wcale bym tu wtedy nie mieszka\u0142a, bo ten \u015bwiat wygl\u0105da\u0142by ca\u0142kiem, ale to ca\u0142kiem inaczej? Nieznajowa zmieni\u0142aby si\u0119 w ludne miasteczko, takie jak na przyk\u0142ad Str\u00f3\u017ce, z brukowanymi placami, z kamieniczkami wzd\u0142u\u017c g\u0142\u00f3wnej ulicy, a wszystko zasnuwa\u0142by czarny w\u0119glowy py\u0142? Z Wo\u0142owca prowadzi\u0142aby do niej szeroka, wyje\u017cd\u017cona droga. <\/em><\/p>\n\n\n\n

              • \"\"<\/figure><\/li>
              • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

                Cud si\u0119 jednak nie zdarzy\u0142, pierwsza wojna \u015bwiatowa po\u0142o\u017cy\u0142a tym planom kres. Nieznajowa nie zosta\u0142a \u2013 jak zamierzano \u2013 jedn\u0105 z wa\u017cniejszych stacji na trasie, z racji zaczynaj\u0105cych si\u0119 za ni\u0105 trudno\u015bci wyposa\u017con\u0105 w dodatkowy tabor i g\u00f3ruj\u0105c\u0105 nad wsi\u0105 wie\u017c\u0105 wodn\u0105, a mieszka\u0144cy mojej wsi nie mogli st\u0105d wyruszy\u0107 w szeroki \u015bwiat. Poci\u0105g nigdy nie wjecha\u0142 na stacj\u0119 w \u0142emkowskiej La Ciotat i dla wielu starszych mieszka\u0144c\u00f3w na zawsze pozosta\u0142 mira\u017cem. A sama Nieznajowa zosta\u0142a spalona.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

                • \"\"<\/figure><\/li>
                • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

                  Kiedy ponownie odwiedz\u0119 ulubion\u0105 Krain\u0119 \u0141agodno\u015bci, zapewne w ciszy beskidzkich dolin raz jeszcze zadudni my\u015bl\u2026 <\/p>\n\n\n\n

                  \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

                  Obrazami przeplatanymi z tekstem, s\u0105 nieodlegle wspomnienia sprzed miesi\u0105ca. Prawie jak z okna jad\u0105cego poci\u0105gu\u2026 co\u015b mignie, co\u015b wy\u0142oni si\u0119 znienacka, gdzie\u015b samotny krzy\u017c, zjawiskowe drzewo, zadumana kapliczka, jesienny pejza\u017c, ludzka rado\u015b\u0107 pojawiaj\u0105ca si\u0119 w u\u0142amkach sekundy, zmiana krajobrazu, zmiana pogody, up\u0142ywaj\u0105cy czas\u2026 Prawie wszystkie zdj\u0119cia powsta\u0142y dok\u0142adnie na tych \u015bcie\u017ckach, gdzie planowana by\u0142a linia kolejowa, zapewne \u015bwiat ten dzi\u015b mia\u0142by zupe\u0142nie inne barwy, warto wi\u0119c, cho\u0107 przymkn\u0105\u0107 powieki i pozwoli\u0107 swojej wyobra\u017ani przenie\u015b\u0107 si\u0119 w inny wymiar, mo\u017ce niekoniecznie ciekawszy, w sam raz dla nas… <\/p>\n\n\n\n

                  • \"\"<\/figure><\/li>
                  • \"\"<\/figure><\/li>
                  • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

                    Ani widoki tak spektakularne jak norweskie, ale jestem\nprzekonany, \u017ce gdyby zamys\u0142 sprzed ponad stu lat zi\u015bci\u0142 si\u0119, dzi\u015b i ta nasza,\nrodzima trasa kolejowa by\u0142aby zachwytem dla wielu zagranicznych turyst\u00f3w. Bo\ncho\u0107 te zagraniczne atrakcje s\u0105 opakowane i podane jak na z\u0142otej tacy, to z\nbiegiem up\u0142ywaj\u0105cych lat, coraz mocniej dostrzegam pi\u0119kno naszego kraju. <\/p>\n\n\n\n

                    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

                    Jak z ksi\u0105\u017cki Pani Moniki Sznajderman: ,,Powtarzane cz\u0119sto pytanie: ,,Co ja tu robi\u0119?\u201d jest ostatecznie pytaniem: ,,Kim jestem?\u201d<\/em>\u2026.<\/p>\n\n\n\n

                    • \"\"<\/figure><\/li>
                    • \"\"<\/figure><\/li>
                    • \"\"<\/figure><\/li>
                    • \"\"<\/figure><\/li>
                    • \"\"<\/figure><\/li>
                    • \"\"<\/figure><\/li>
                    • \"\"<\/figure><\/li>
                    • \"\"<\/figure><\/li>
                    • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n
                      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
                      \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
                      • \"\"<\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n

                        Beato, Ma\u0142gosiu, Mariolu, Adamie, Michale \u2013 Dzi\u0119kuj\u0119, \u017ce odpowiedzieli\u015bcie zgodnie na m\u00f3j pomys\u0142, \u017ce po\u015bwi\u0119cili\u015bcie sw\u00f3j czas, dotarli\u015bcie, cz\u0119sto z odleg\u0142ych swoich ,,ma\u0142ych Ojczyzn\u201d, by spotka\u0107 si\u0119, wsp\u00f3lnie poszukiwa\u0107 i swoich odpowiedzi\u2026 i obok ,,Kim jestem\u201d w jednym rz\u0119dzie rozbrzmiewa te\u017c ,,By\u0142o warto\u201d. <\/p>\n\n\n\n

                        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

                        ,,S\u0105 ludzie i miejsca, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w jedn\u0105 histori\u0119,<\/em><\/p>\n\n\n\n

                        S\u0105 ludzie i miejsca, o kt\u00f3rych nigdy si\u0119 nie zapomni.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

                        \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

                        Dzi\u0119kuj\u0119 \ud83d\ude09<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                        Lubicie je\u017adzi\u0107 poci\u0105giem? W ostatnich latach, incydentalnie wsiadam do niego, mo\u017cna nawet rzec, czyni\u0119 to od wielkiego dzwonu. Niestety, podr\u00f3\u017cowanie samochodem odbiera t\u0119 przyjemno\u015b\u0107, jak\u0105 by\u0142o\/jest podziwianie krajobrazu przez okno tocz\u0105cego si\u0119 wolno wagonu kolejowego. Nie wspomn\u0119 o zawieraniu nowych […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13129,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"audio","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[162,180,169,168],"tags":[161,184,212,287],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Niski-2022-064-wizyt\u00f3wka.jpg?fit=1920%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-3pK","jetpack-related-posts":[{"id":7251,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7251","url_meta":{"origin":13128,"position":0},"title":"TANCERKA POWIETRZA – ZAB\u00d3JCA DOSKONA\u0141Y","author":"admin","date":"26 sierpnia 2019","format":false,"excerpt":"Czy widzia\u0142 kto\u015b z was obraz J\u00f3zefa Mehoffera zatytu\u0142owany: ,,Dziwny ogr\u00f3d\"? Obraz ten zachwyca barwami, finezj\u0105, radosnymi emocjami. Znajduje si\u0119 on w Muzeum Narodowym w Warszawie. Warto zagl\u0105dn\u0105\u0107, obejrze\u0107. Polecam. Upalny dzie\u0144, istna sielanka, \u017cona Artysty w chabrowej sukni, nagi synek Mehoffera z malwami w d\u0142oniach, drzewa owocowe. Gdzie\u015b w\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/1-1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":8044,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=8044","url_meta":{"origin":13128,"position":1},"title":"ZAGWOZDKA","author":"admin","date":"1 maja 2020","format":false,"excerpt":"Dzi\u015b chc\u0119 Wam pokaza\u0107 co\u015b czego nie ma \ud83d\ude0a Od lat przecie\u017c funkcjonuje powiedzenie, \u017ce skoro czego\u015b nie ma w sieci, to znaczy, \u017ce tego po prostu w og\u00f3le nie ma \ud83d\ude09 Mo\u017ce jestem kiepskim poszukiwaczem, a mo\u017ce mam szans\u0119 zaistnie\u0107 jako odkrywca? \u0141a\u0142, a\u017c dreszczyk przemkn\u0105\u0142 mi po grzbiecie\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1-5.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":7343,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7343","url_meta":{"origin":13128,"position":2},"title":"DOBRE BO POLSKIE","author":"admin","date":"22 wrze\u015bnia 2019","format":false,"excerpt":",,Ko\u0144 jaki jest, ka\u017cdy widzi\". Czy\u017cby s\u0142ynna sentencja ks. Benedykta Chmielowskiego dotyczy\u0142a te\u017c tarpana? Dzikiego konia spotykanego do ko\u0144ca XVIII wieku na terenie wschodniej Polski, Litwy i Prus? Wszystko mo\u017cliwe, i\u017c Autor pierwszej polskiej encyklopedii powszechnej zetkn\u0105\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie z tym zwierz\u0119ciem. Bowiem to ten sam czas, trzy stulecia wstecz.\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9203,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=9203","url_meta":{"origin":13128,"position":3},"title":"POETA SERCA","author":"admin","date":"28 grudnia 2020","format":false,"excerpt":"Podlasie przemierza\u0142em kilka razy. Samochodem, rowerem, du\u017co i pieszo. Ale tak si\u0119 zawsze sk\u0142ada\u0142o, \u017ce nigdy nie wst\u0105pi\u0142em do Bia\u0142egostoku i Supra\u015bla. Wci\u0105\u017c kr\u0105\u017cy\u0142em gdzie\u015b obok, dwa razy nawet by\u0142em blisko, ale nad\u0142o\u017cenie dystansu kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w na dw\u00f3ch k\u00f3\u0142kach burzy\u0142o przyj\u0119ty projekt. I tak to si\u0119 toczy\u0142o do ostatniej wiosny.\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":15469,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=15469","url_meta":{"origin":13128,"position":4},"title":"\u017bYDOWSKIE ZNAKI PRZYPOMNIENIA","author":"admin","date":"30 marca 2025","format":false,"excerpt":",,Ktokolwiek nosi cicit na swoim ubraniu, tefilin na swoim ciele i ma na swoich drzwiach mezuz\u0119, ten nie\u0142atwo zgrzeszy\u201d \u2013 tak powiada stara m\u0105dro\u015b\u0107 Talmudu. Judaizm pozostaje zawsze wierny trzem symbolom: mezuzie, tefilinowi i cicit. S\u0105 to znaki przypomnienia na domu, na ramieniu i na czole oraz na ubiorze.\u00a0 Do\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Symbole-9291.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6914,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6914","url_meta":{"origin":13128,"position":5},"title":"Z\u0104B CZASU…","author":"admin","date":"9 maja 2019","format":false,"excerpt":"Jedni wst\u0119puj\u0105 przemierzaj\u0105c ,,\u015aliwkowy szlak\", innych przyci\u0105ga s\u0142awa i renoma pewnej Bac\u00f3wki przycupni\u0119tej pod lasem. Z czystym sercem mog\u0119 te miejsca\u00a0 poleci\u0107, cho\u0107 dzi\u015b zagl\u0105dniemy w inne, gdzie zapach drewna, gdzie cisza zmusza do refleksji. Tym razem zapraszam na Pog\u00f3rze Wi\u015bnickie, do ma\u0142ej wioski o nazwie Iwkowa. P\u0119dz\u0105c wzd\u0142u\u017c brzegu\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13128"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13128"}],"version-history":[{"count":38,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13375,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13128\/revisions\/13375"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13129"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}