{"id":11584,"date":"2022-02-13T18:42:43","date_gmt":"2022-02-13T18:42:43","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=11584"},"modified":"2022-02-13T18:42:46","modified_gmt":"2022-02-13T18:42:46","slug":"sztuka-zagrabiona","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=11584","title":{"rendered":"SZTUKA ZAGRABIONA"},"content":{"rendered":"\n<p><em>,,Co ka\u017cdy hitlerowski rabu\u015b polskich dzie\u0142 sztuki trzyma\u0142 jesieni\u0105 1939 roku w kieszeni? Tajne niemieckie listy najlepszych obraz\u00f3w i rze\u017ab przeznaczonych do rekwizycji? Fotografie arcydzie\u0142 z naszych zbior\u00f3w?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bynajmniej. W kieszeni zawodowego niemieckiego grabie\u017ccy tkwi\u0142a ksi\u0105\u017cka. Polska ksi\u0105\u017cka. ,,Zbiory polskie. Archiwa \u2013 biblioteki \u2013 gabinety \u2013 galerie \u2013 muzea i inne pami\u0105tki przesz\u0142o\u015bci w Ojczy\u017anie i na obczy\u017anie\u201d Edwarda Chwalewika, wydana w Warszawie w roku 1926.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11639\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11639\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/29.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571848&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0125&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"29\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/29.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/29.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/29.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11639\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11639\" class=\"wp-image-11639\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/29.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/29.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/29.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11641\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11641\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/31.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571904&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.02&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"31\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/31.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/31.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/31.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11641\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11641\" class=\"wp-image-11641\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/31.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/31.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/31.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11640\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11640\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/30.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571890&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.02&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"30\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/30.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/30.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/30.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11640\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11640\" class=\"wp-image-11640\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/30.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/30.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/30.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11642\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11642\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/32.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571964&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.02&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"32\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/32.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/32.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/32.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11642\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11642\" class=\"wp-image-11642\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/32.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/32.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/32.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11643\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11643\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/33.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479572002&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.016666666666667&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"33\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/33.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/33.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/33.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11643\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11643\" class=\"wp-image-11643\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/33.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/33.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/33.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11644\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11644\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/34.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483802503&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.002&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"34\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/34.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/34.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/34.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11644\" data-full-url=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/34.jpg?fit=720%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11644\" class=\"wp-image-11644\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/34.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/34.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/34.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Wystarczy\u0142o odszuka\u0107 nazw\u0119 miejscowo\u015bci w ,,Zbiorach polskich\u201d, by z grubsza wiedzie\u0107, czego si\u0119 w niej mo\u017cna spodziewa\u0107. Chwalewik wykona\u0142 ogromn\u0105 prace \u2013 opisa\u0142 z grubsza wszystkie polskie kolekcje dzie\u0142 sztuki i przedmiot\u00f3w artystycznych, nawet te tkwi\u0105ce z dziada pradziada w zapad\u0142ych ziemia\u0144skich dworkach, nawet te, kt\u00f3rych istotna warto\u015b\u0107 lokowa\u0142a si\u0119 raczej w sferze sentymentu, a nie sztuki wysokiej. Tylko pozornie opisy Chwalewika by\u0142y tak zdawkowe, tak og\u00f3lne, \u017ce ich przydatno\u015b\u0107 dla z\u0142odziei w mundurach SS i w szarych garniturach profesor\u00f3w szacownych niemieckich uniwersytet\u00f3w by\u0142a znikoma. Chwalewik dodawa\u0142 bowiem do swych not bibliografi\u0119 fachowej literatury, a nawet artyku\u0142\u00f3w prasowych, szczeg\u00f3\u0142owo opisuj\u0105cych omawiane przeze\u0144 zbiory \u2013 o ile literatura taka w og\u00f3le istnia\u0142a. <\/em><\/p>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11615\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11615\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571304&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.016666666666667&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"17\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11615\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11615\" class=\"wp-image-11615\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/17.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11616\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11616\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571354&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.016666666666667&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"18\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11616\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11616\" class=\"wp-image-11616\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/18.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11617\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11617\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571368&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.016666666666667&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"19\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11617\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11617\" class=\"wp-image-11617\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/19.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11618\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11618\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479572220&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.008&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"45\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11618\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11618\" class=\"wp-image-11618\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/45.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11619\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11619\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483802362&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.01&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"46\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11619\" data-full-url=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?fit=1620%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11619\" class=\"wp-image-11619\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/46.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Okrutnym grymasem naszej historii by\u0142 pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego Edward Chwalewik wykona\u0142 t\u0119 i\u015bcie benedykty\u0144sk\u0105 prac\u0119. Pisa\u0142 on we wprowadzeniu do pierwszej, wst\u0119pnej wersji swego dzie\u0142a, \u017ce powsta\u0142o ono ,,pod wra\u017ceniem grozy zniszczenia, kt\u00f3rego dokona\u0142a wojna \u015bwiatowa w zabytkach naszej przesz\u0142o\u015bci\u201d. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Jesieni\u0105 1939 roku wedle wskaz\u00f3wek ze spis\u00f3w Chwalewika cz\u0142onkowie niemieckich komand rekwizycyjnych kr\u0105\u017cyli po okupowanej Polsce i \u017c\u0105dali wydania im opisanych w ,,Zbiorach polskich\u201d dzie\u0142. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W pierwszych tygodniach okupacji Niemcy masowo wykupywali ksi\u0105\u017ck\u0119 Chwalewika w nielicznych otwartych jeszcze polskich ksi\u0119garniach, zam\u00f3wili te\u017c t\u0142umaczenie ,,Zbior\u00f3w polskich\u201d na j\u0119zyk niemiecki. <\/em><\/p>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-5 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11620\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11620\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/25.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479568941&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.025&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"25\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/25.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/25.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/25.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11620\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11620\" class=\"wp-image-11620\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/25.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/25.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/25.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11621\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11621\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/26.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479570044&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.02&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"26\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/26.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/26.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/26.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11621\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11621\" class=\"wp-image-11621\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/26.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/26.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/26.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11622\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11622\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/27.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479572704&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.033333333333333&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"27\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/27.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/27.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/27.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11622\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11622\" class=\"wp-image-11622\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/27.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/27.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/27.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11623\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11623\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/28.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479572774&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.025&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"28\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/28.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/28.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/28.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11623\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11623\" class=\"wp-image-11623\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/28.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/28.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/28.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11624\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11624\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/38.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479572672&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.01&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"38\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/38.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/38.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/38.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11624\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11624\" class=\"wp-image-11624\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/38.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/38.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/38.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11625\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11625\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/37.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479572176&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0015625&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"37\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/37.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/37.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/37.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11625\" data-full-url=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/37.jpg?fit=720%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11625\" class=\"wp-image-11625\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/37.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/37.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/37.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Szacuje si\u0119, \u017ce niemieccy okupanci i Armia Czerwona zrabowali b\u0105d\u017a zniszczyli blisko 600 tysi\u0119cy obiekt\u00f3w naszego narodowego dziedzictwa kulturowego. Po wojnie tylko skromn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tych wywiezionych skarb\u00f3w i pami\u0105tek uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Niemcy rabowali dzie\u0142a sztuki z polskich zbior\u00f3w urz\u0119dowo i kradli na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Kradli od pierwszych dni wojny, a na masow\u0105 skal\u0119 \u2013 w ostatnich miesi\u0105cach wojny. Kradli wszyscy \u2013 od prostych \u017co\u0142nierzy, przez oficer\u00f3w Wermachtu SS, na generalnym gubernatorze Hansie Franku sko\u0144czywszy. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Od \u0107wier\u0107 wieku zrabowanych podczas wojny dzie\u0142 z now\u0105 energi\u0105 poszukuj\u0105 urz\u0119dnicy ministerialni, marszandzi, dziennikarze, ca\u0142kiem prywatni pasjonaci. Ich sukcesy zachwycaj\u0105 \u2013 powracaj\u0105ce dzie\u0142a s\u0105 co prawda kropl\u0105 w morzu wojennych strat, ale warto\u015b\u0107 artystyczna i emocjonalna odzyskanych zabytk\u00f3w jest ogromna. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ksi\u0105\u017cki te opowiadaj\u0105 o dziejach kilkudziesi\u0119ciu dzie\u0142 wa\u017cnych dla polskiego dziedzictwa, kt\u00f3rym ostatnia wojna \u015bwiatowa nie oszcz\u0119dzi\u0142a niebezpiecznych przyg\u00f3d. Ich losy s\u0105 \u015bwiadectwem, \u017ce nieustanna, uparta walka o utracone skarby kultury zwykle, cho\u0107by po dziesi\u0105tkach lat, ko\u0144czy si\u0119 powrotem. Do domu.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Cytaty te pochodz\u0105 z genialnie wydanych dw\u00f3ch tom\u00f3w zatytu\u0142owanych <strong><em>,,Sztuka zagrabiona\u201d<\/em><\/strong>, autorstwa Pani Moniki Kuhnke oraz Pana W\u0142odzimierza Kalickiego. Powinienem wr\u0119cz rozp\u0142ywa\u0107 si\u0119 w tym miejscu nad form\u0105, stylem, niezwyk\u0142\u0105 prac\u0105 wykonan\u0105 przez wymienionych powy\u017cej Autor\u00f3w. Pozycje te powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 na p\u00f3\u0142ce ka\u017cdego Rodaka, szczeg\u00f3lnie mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Sztuki pisanej przez du\u017ce ,,S\u201d. Zawieraj\u0105 kilkadziesi\u0105t zjawiskowych rozdzia\u0142\u00f3w ukazuj\u0105cych sensacyjne historie odzyskania zagrabionych arcydzie\u0142 w czasie wojny, lub ich los\u00f3w, kt\u00f3re niejednokrotnie s\u0105 tak pasjonuj\u0105ce, i\u017c poznaje si\u0119 je z dreszczykiem emocji. Jak pisz\u0105 Autorzy: <em>,,Opowie\u015bci o dziejach d\u00f3br kultury to tak\u017ce opowie\u015bci o ludziach: kolekcjonerach za wszelk\u0105 cen\u0119 usi\u0142uj\u0105cych je zdoby\u0107, op\u0119tanych \u017c\u0105dz\u0105 grabie\u017cy rabusiach w mundurach i eleganckich garniturach oraz ofiarnych ratownikach, cz\u0119sto ryzykuj\u0105cych \u017cycie, czasem gin\u0105cych, by skarby kultury ocali\u0107, i tych, kt\u00f3rzy po latach wypatrywali \u015blad\u00f3w zaginionych dzie\u0142.\u201d <\/em><\/p>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-7 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11591\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11591\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571621&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.00625&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"2\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11591\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11591\" class=\"wp-image-11591\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/2.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11590\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11590\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571594&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.008&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11590\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11590\" class=\"wp-image-11590\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11593\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11593\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571689&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0125&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"4\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11593\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11593\" class=\"wp-image-11593\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11594\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11594\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571702&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0125&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"5\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11594\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11594\" class=\"wp-image-11594\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11592\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11592\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571657&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0125&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"3\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11592\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11592\" class=\"wp-image-11592\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11595\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11595\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571760&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0125&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"6\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11595\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11595\" class=\"wp-image-11595\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11596\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11596\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;3.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483802169&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.016666666666667&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"7\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11596\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11596\" class=\"wp-image-11596\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11597\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11597\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;3.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483802181&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.01&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"8\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11597\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11597\" class=\"wp-image-11597\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11598\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11598\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479571819&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.01&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"9\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11598\" data-full-url=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9.jpg?fit=720%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11598\" class=\"wp-image-11598\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>A \u017ce \u015bcie\u017cki nasze to cz\u0119sto przystanki w muzeach, galeriach, na wystawach, st\u0105d nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re powstaj\u0105 jakby przy okazji wizyt. Po zapoznaniu si\u0119 z tre\u015bci\u0105 ksi\u0105\u017cek fotografie te nabieraj\u0105 zupe\u0142nie innej warto\u015bci, bo przecie\u017c ile obraz\u00f3w, rze\u017ab, grafik czy innych dzie\u0142 sztuki, tyle frapuj\u0105cych historii, pasjonuj\u0105cych zdarze\u0144, kt\u00f3re przyci\u0105gaj\u0105, ekscytuj\u0105, daj\u0105 do my\u015blenia. Pozw\u00f3lcie wi\u0119c, \u017ce tekst zaczerpni\u0119ty z tom\u00f3w zatytu\u0142owanych <strong><em>,,Sztuka zagrabiona&#8221;<\/em><\/strong> zilustruj\u0119 zdj\u0119ciami z miejsc, kt\u00f3re zatrzymuj\u0105, kt\u00f3re pozostawi\u0142y we mnie niezatarte wspomnienia, ale te\u017c dostarczy\u0142y wielu wzrusze\u0144. <\/p>\n\n\n\n<p>Mocno zastanawia\u0142em si\u0119 jak\u0105 opowie\u015b\u0107 wybra\u0107 spo\u015br\u00f3d opisanych w tych nieprzeci\u0119tnych woluminach, wszystkie one osobliwe, silnie chwytaj\u0105 za serce. S\u0105 w\u015br\u00f3d odzyskanych dzie\u0142 i takie, kt\u00f3re by\u0142o nam dane pozna\u0107, cho\u0107 dzi\u015b nabieraj\u0105 dla mnie zupe\u0142nie innego blasku, poznaj\u0119 je jakby od nowa, od pocz\u0105tku. Z pewn\u0105 nutk\u0105 sentymentu postanowi\u0142em zamie\u015bci\u0107 obszerne fragmenty dotycz\u0105ce miejsca, kt\u00f3re odwiedzi\u0142em ju\u017c bardzo dawno, bowiem by\u0142o to w roku 1987. A\u017c dziwi\u0119 si\u0119 samemu sobie, \u017ce tak wiele pami\u0119tam do dzi\u015b, chocia\u017c rze\u017aby \u2013 g\u0142\u00f3wnej bohaterki, nie przypominam sobie. Zapraszam wi\u0119c do Nieborowa, z niecodzienn\u0105 opowie\u015bci\u0105 Autor\u00f3w <strong><em>,,Sztuki zagrabionej\u201d<\/em><\/strong>. <\/p>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-9 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11601\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11601\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;4.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483800279&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.008&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"11\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11601\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11601\" class=\"wp-image-11601\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/11.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11600\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11600\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;10&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483799951&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.033333333333333&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"10\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11600\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11600\" class=\"wp-image-11600\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11602\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11602\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;4.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483800323&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.008&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"12\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11602\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11602\" class=\"wp-image-11602\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/12.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11604\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11604\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479570727&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.025&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"16\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11604\" data-full-url=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?fit=1620%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11604\" class=\"wp-image-11604\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/16.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11603\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11603\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;4.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483800599&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;10&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.00625&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"13\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11603\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11603\" class=\"wp-image-11603\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/13.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><em>,,W\u0142adys\u0142aw Nowicki zatrudniony by\u0142 w nieborowskich dobrach jako strzelec. W trakcie polowa\u0144 nosi\u0142 skrzynk\u0119 z amunicj\u0105 my\u015bliwsk\u0105 ksi\u0119cia Janusza Radziwi\u0142\u0142a. 8 wrze\u015bnia 1939 roku s\u0142ysza\u0142, jak pociski artyleryjskie du\u017cego kalibru wybucha\u0142y nieca\u0142y kilometr od pa\u0142acu w Nieborowie. To niemiecki oddzia\u0142 pancerny tu\u017c za wsi\u0105 natkn\u0105\u0142 si\u0119 na wycofuj\u0105cy si\u0119 na wsch\u00f3d polski 10 dywizjon artylerii ci\u0119\u017ckiej z Grupy Operacyjnej gen. Franciszka Dindorf \u2013 Ankowicza. Potyczka polskich artylerzyst\u00f3w z niemieckimi czo\u0142gami wci\u0105\u017c trwa\u0142a, gdy W\u0142adys\u0142aw Nowicki wsiad\u0142 do bryczki. Pogna\u0142 do odleg\u0142ego o 4,5 kilometra romantycznego parku Arkadia. Tam zatrzyma\u0142 si\u0119 przed jedn\u0105 z parkowych budowli, \u015awi\u0105tyni\u0105 Diany. Wyni\u00f3s\u0142 z niej antyczn\u0105 rze\u017ab\u0119&nbsp; &#8211; marmurowe popiersie Niobe. Przy akompaniamencie artyleryjskich wystrza\u0142\u00f3w i eksplozji pocisk\u00f3w Nowicki p\u0119dem przewi\u00f3z\u0142 rze\u017ab\u0119 do nieborowskiego pa\u0142acu. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sie\u0144 g\u0142\u00f3wna i tak zwana Bia\u0142a Sala na pierwszym pi\u0119trze zastawione by\u0142y drewnianymi skrzyniami kryj\u0105cymi nieborowskie skarby \u2013 malarstwo, grafik\u0119, srebra, porcelan\u0119, najcenniejsze stare druki. Nie wywieziono ich ani nawet nie pr\u00f3bowano ukry\u0107 przed naje\u017ad\u017ac\u0105. Nowicki nie do\u0142\u0105czy\u0142 marmurowej g\u0142owy Niobe do stos\u00f3w skrzy\u0144. Ukradkiem zawin\u0105\u0142 j\u0105 w szmaty, wyni\u00f3s\u0142 pakunek do szatni na parterze, mi\u0119dzy sieni\u0105 a kredensem. Potem uchyli\u0142 boczne drzwi i w\u0105skimi schodami z nieheblowanego drewna zszed\u0142 do niskiej piwnicy. Le\u017ca\u0142a w niej spora pryzma w\u0119gla. Nowicki wykopa\u0142 w niej g\u0142\u0119bok\u0105 dziur\u0119, wcisn\u0105\u0142 owini\u0119t\u0105 szmatami rze\u017ab\u0119 w jam\u0119 i zasypa\u0142 w\u0119glem. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Gdy Niemcy wkroczyli do Nieborowa, wszystkie tamtejsze nieruchomo\u015bci mieli podane jak na d\u0142oni. Wystarczy\u0142o rozpakowa\u0107 skrzynie. Z jednym wyj\u0105tkiem \u2013 g\u0142owy Niobe. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Co sprawi\u0142o, \u017ce pracownik ksi\u0119cia Janusza Radziwi\u0142\u0142a, bez wykszta\u0142cenia, z rzadka tylko zjawiaj\u0105cy si\u0119 w salonach pa\u0142acu, zdecydowa\u0142 si\u0119 ratowa\u0107 w\u0142a\u015bnie t\u0119 jedn\u0105, jedyn\u0105 rzecz z pa\u0142acowego dobytku?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kilkana\u015bcie lat wcze\u015bniej, najpewniej w roku 1925, nastoletni W\u0142adek Nowicki wys\u0142any zosta\u0142 bryczk\u0105 przez pa\u0142acowego rz\u0105dc\u0119 na stacj\u0119 kolejow\u0105 w Bednarach, po\u0142o\u017con\u0105 zaledwie 4 kilometry od pa\u0142acu. Zwyczajowo stamt\u0105d odbierano go\u015bci ksi\u0119cia. Tym razem W\u0142adek mia\u0142 przywie\u017a\u0107 m\u0142odego, \u015bwietnie zapowiadaj\u0105cego si\u0119 archeologa Kazimierza Micha\u0142owskiego, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie przyst\u0105pi\u0142 do gromadzenia materia\u0142\u00f3w do doktoratu. Jego tematem by\u0142y wizerunki Niobe w sztuce antycznej. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Nowicki przywi\u00f3z\u0142 Micha\u0142owskiego do pa\u0142acu, a potem do \u015awi\u0105tyni Diany w Arkadii. Podczas tych przeja\u017cd\u017cek archeolog, zafascynowany rze\u017ab\u0105, rozmawia\u0142 z m\u0142odym, bystrym wo\u017anic\u0105. Opowiada\u0142 mu, jak cenne jest to dzie\u0142o sztuki i jak tajemnicz\u0105 ma histori\u0119. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W\u0142adys\u0142aw Nowicki dobrze zapami\u0119ta\u0142 te rozmowy. We wrze\u015bniu 1939 roku nikt nie musia\u0142 mu m\u00f3wi\u0107, co ma robi\u0107. Doskonale wiedzia\u0142, \u017ce wyposa\u017cenie niechronionej, niezamieszkanej, stoj\u0105cej samotnie w parku \u015awi\u0105tyni Diany jako pierwsze padnie \u0142upem niemieckich rabusi\u00f3w. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W latach 20-ych zesz\u0142ego wieku dzieje rze\u017aby ci\u0105gle nie by\u0142y udokumentowane. Istnia\u0142y trzy wersje jej domniemanej historii. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wedle wersji najch\u0119tniej powtarzanej przez kolejnych w\u0142a\u015bcicieli Nieborowa, g\u0142owa Niobe zosta\u0142a znaleziona pod koniec XVIII wieku nad Morzem Azowskim, w miejscu, w kt\u00f3rym w staro\u017cytno\u015bci znajdowa\u0142y si\u0119 liczne kolonie greckie. Najpierw na terenie jednej z by\u0142ych kolonii odkopano rze\u017ab\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 Niobe z jej synami. Niestety, rze\u017aba by\u0142a niekompletna \u2013 postaci Niobe brakowa\u0142o g\u0142owy. Dopiero po kilku latach, w trakcie zarz\u0105dzonych przez caryc\u0119 Katarzyn\u0119 II poszukiwa\u0144, na terenie innej z antycznych kolonii, odleg\u0142ej o kilka wiorst od miejsca, w kt\u00f3rym znaleziono rze\u017abiarsk\u0105 grup\u0119 Niobe, wykopano brakuj\u0105c\u0105 g\u0142ow\u0119. Po \u015bmierci carycy g\u0142ow\u0119 Niobe mia\u0142a kupi\u0107 pani na Nieborowie, ksi\u0119\u017cna Helena z Przezdzieckich Radziwil\u0142owa. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>M\u0105\u017c ksi\u0119\u017cnej Heleny. Micha\u0142 Hieronim Radziwi\u0142\u0142, zwyk\u0142 jednak opowiada\u0107 nieco inn\u0105 wersj\u0119 dziej\u00f3w rze\u017aby. Wedle niego ksi\u0119\u017cna Helena nie kupi\u0142a popiersia Niobe, lecz dosta\u0142a je w prezencie od Katarzyny II.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kazimierz Micha\u0142owski uko\u0144czy\u0142 prac\u0119 doktorsk\u0105 z pocz\u0105tkiem 1926 roku, a obroni\u0142 j\u0105 kilka dni przed przewrotem majowym. Nied\u0142ugo potem otrzyma\u0142 stypendium Ministerstwa Wyzna\u0144 Religii i O\u015bwiecenia Publicznego. Wyjecha\u0142 do Berlina, pod\u00f3wczas najpowa\u017cniejszego o\u015brodka naukowego w dziedzinie archeologii klasycznej. Studium ,,Ein Niobekopf aus den Sammlungen des F\u00fcrsten Radziwi\u0142\u0142 in Niebor\u00f3w\u201d opublikowa\u0142 po niemiecku w presti\u017cowym czasopi\u015bmie berli\u0144skim ,,Arch\u00e4ologischer Anzeiger\u201d w pocz\u0105tkach 1927 roku.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W czasie badania rze\u017aby w Arkadii Micha\u0142owski rozpozna\u0142 a\u017c cztery du\u017ce rysy na g\u0142owie Niobe. Wyci\u0105gn\u0105\u0142 z&nbsp; tego wniosek, \u017ce g\u0142owa by\u0142a kiedy\u015b rozbita i \u017ce jej cz\u0119\u015bci zosta\u0142y po\u0142\u0105czone gipsem. Ju\u017c &nbsp;p\u00f3\u017aniej uzupe\u0142niono niewielkie ubytki marmuru w dolnej cz\u0119\u015bci prawego ucha \u2013 gips w tym miejscu jest nieco ja\u015bniejszy od wype\u0142niaj\u0105cego szczeliny. Analizuj\u0105c zachowane staro\u017cytne popiersia Niobe \u2013 Micha\u0142owski odkry\u0142, \u017ce praktycznie nieznana zachodnim badaczom g\u0142owa nieborowska jest najbardziej zbli\u017cona do g\u0142owy rze\u017aby w Galerii Uffizi, a ponadto reprezentuje wyj\u0105tkowe warto\u015bci artystyczne. G\u0142owa nieborowska przewy\u017csza, pod wzgl\u0119dem artystycznym, wszystkie ich kopie i przetworzenia. Opieraj\u0105c si\u0119 przeto na cechach stylistycznych i technicznym wykonaniu bezwzgl\u0119dnie lepszym ni\u017c u reszty replik, mogliby\u015bmy zaryzykowa\u0107 tez\u0119, \u017ce okaz nieborowski najbardziej spo\u015br\u00f3d wszystkich g\u0142\u00f3w Niobe zbli\u017ca si\u0119 do oryginalnej koncepcji. Polski badacz doszed\u0142 do wniosku, \u017ce na podstawie dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142 i analizy stylistycznej nie spos\u00f3b rozwi\u0105za\u0107 zagadki pochodzenia nieborowskiej g\u0142owy. Uzna\u0142, \u017ce nie mo\u017cna wykluczy\u0107 ani wersji o znalezieniu jej nad Morzem Azowskim, ani hipotezy, \u017ce na rze\u017ab\u0119 trafiono w XVIII wieku w Rzymie, stamt\u0105d za\u015b mia\u0142a ona wyruszy\u0107 przez Angli\u0119 do Rosji, do zbior\u00f3w Katarzyny II.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Jednego tylko epizodu z przekaz\u00f3w o losach rze\u017aby nie zakwestionowa\u0142 \u2013 ksi\u0119\u017cna Helena Radziwi\u0142\u0142owa z pewno\u015bci\u0105 otrzyma\u0142a j\u0105 w darze od carycy Katarzyny II.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-11 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11607\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11607\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/15.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;4.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483800203&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.005&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"15\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/15.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/15.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/15.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11607\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11607\" class=\"wp-image-11607\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/15.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/15.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/15.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11608\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11608\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/35.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483798296&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0008&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"35\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/35.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/35.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/35.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11608\" data-full-url=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/35.jpg?fit=720%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11608\" class=\"wp-image-11608\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/35.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/35.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/35.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11606\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11606\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479569272&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.02&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"14\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11606\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11606\" class=\"wp-image-11606\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-13 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11609\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11609\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479570091&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.04&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"20\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11609\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11609\" class=\"wp-image-11609\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/20.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11610\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11610\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479570331&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.025&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"21\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11610\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11610\" class=\"wp-image-11610\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11611\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11611\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/22.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479570684&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.025&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"22\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/22.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/22.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/22.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11611\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11611\" class=\"wp-image-11611\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/22.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/22.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/22.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11612\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11612\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/23.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.2&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479570887&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.016666666666667&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"23\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/23.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/23.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/23.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11612\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11612\" class=\"wp-image-11612\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/23.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/23.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/23.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11613\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11613\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/24.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.8&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1479570138&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.02&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"24\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/24.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/24.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/24.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11613\" data-full-url=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/24.jpg?fit=720%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11613\" class=\"wp-image-11613\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/24.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/24.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/24.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>Z przyczyn czysto technicznych omijam fascynuj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107 o dobrach Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, o niezwyk\u0142ej pasji kolekcjonerskiej mieszka\u0144c\u00f3w nieborowskiego zespo\u0142u pa\u0142acowo parkowego, o przekszta\u0142ceniu ca\u0142o\u015bci po okresie wojny w fili\u0119 Muzeum Narodowego w Warszawie, warto bowiem naby\u0107 te ksi\u0105\u017cki (cho\u0107 jak sprawdza\u0142em ostatnio, tom pierwszy jest ju\u017c trudno dost\u0119pny) by mo\u017ce p\u00f3\u017aniej wybra\u0107 si\u0119 \u015bladem zamieszczonych tam historii, lub przynajmniej by pozna\u0107 zawi\u0142e losy tych wybitnych dzie\u0142. <\/p>\n\n\n\n<p><em>W\u0142adys\u0142aw Nowicki, kt\u00f3ry we wrze\u015bniu 1939 roku schowa\u0142 pod w\u0119glem g\u0142ow\u0119 Niobe, zosta\u0142 zatrudniony w obs\u0142udze muzeum nieborowskiego dopiero dziesi\u0119\u0107 lat po zako\u0144czeniu wojny. Nie wiadomo, kiedy zdecydowa\u0142 si\u0119 wydoby\u0107 rze\u017ab\u0119 z ukrycia \u2013 najpewniej znacznie wcze\u015bniej, mo\u017ce jeszcze w 1945 roku. G\u0142owa Niobe, oczyszczona z w\u0119glowego py\u0142u, stan\u0119\u0142a na eklektycznym stole w reprezentacyjnej sieni g\u0142\u00f3wnej pa\u0142acu. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W kwietniu 2005 roku podczas prac wykopaliskowych w rzymskim parku archeologicznym rozci\u0105gaj\u0105cym si\u0119 pomi\u0119dzy dwiema wychodz\u0105cymi z Rzymu na po\u0142udnie s\u0142ynnymi drogami, Via Appia Antica i Via Appia Nuova, na terenie tak zwanej Willi Kwintyliuszy, wykopano bezg\u0142owy marmurowy pos\u0105g Niobe. Willa Kwintyliuszy, w czasach cesarskiego Rzymu jedna z najwspanialszych podmiejskich rezydencji arystokracji, sw\u0105 nazw\u0119 wzi\u0119\u0142a od najs\u0142awniejszych w\u0142a\u015bcicieli: braci Sekstusa Kwintyliusa Kondianusa i Sekstusa Kwintyliusa Waleriusa Maksimusa. Teren Willi Kwintyliuszy ju\u017c w XVIII wieku sta\u0142 si\u0119 miejscem dzikich, rabunkowych wykopalisk. Przez dziesi\u0119ciolecia wyszabrowane przedmioty skupywali rzymscy handlarze i kolekcjonerzy, najcz\u0119\u015bciej po to, by z zyskiem ekspediowa\u0107 je w \u015bwiat. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Wielka, dwumetrowa (bez g\u0142owy) rze\u017aba Niobe uratowa\u0142a si\u0119 przed rabusiami, bo spoczywa\u0142a w cz\u0119\u015bci Willi, kt\u00f3rej dot\u0105d nie przekopano \u2013 wewn\u0105trz i w bezpo\u015bredniej blisko\u015bci kana\u0142u wodnego. Wilgo\u0107 i obecno\u015b\u0107 soli \u017celaza w tym gruncie sprawi\u0142y, \u017ce powierzchnia marmuru rze\u017aby zerodowa\u0142a i przebarwi\u0142a si\u0119 miejscami na \u017c\u00f3\u0142to, miejscami na br\u0105zowawo.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W kwietniu 2005 roku wydobyt\u0105 \u015bwie\u017co z ziemi bezg\u0142ow\u0105 marmurow\u0105 statu\u0119 ujrza\u0142a szefowa stacji naukowej Polskiej Akademii Nauk w Rzymie prof. El\u017cbieta Jastrz\u0119bowska.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; od razu za\u015bwita\u0142 mi w g\u0142owie pomys\u0142, czy aby do tego korpusu nie pasowa\u0142a g\u0142owa z Nieborowa \u2013m\u00f3wi prof. Jastrz\u0119bowska, uczennica prof. Kazimierza Micha\u0142owskiego. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Uderzy\u0142o j\u0105, \u017ce bezg\u0142owa statua ma oko\u0142o 2 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Pami\u0119ta\u0142a za\u015b z lektury przedwojennego studium prof. Micha\u0142owskiego, \u017ce ponadnaturalnej wielko\u015bci g\u0142owa nieborowska, wysoko\u015bci 41,5 cm, odpowiada\u0142aby korpusowi kobiecemu wysoko\u015bci mniej wi\u0119cej 2 metr\u00f3w. Pozbawiona g\u0142owy i obu ramion rze\u017aba Niobe i przytulaj\u0105cej si\u0119 do jej kolan ma\u0142ej c\u00f3reczki, wykopana przez w\u0142oskich archeolog\u00f3w, przedstawia do\u015b\u0107 przysadzist\u0105, niew\u0105tpliwie dojrza\u0142\u0105 kobiet\u0119, odzian\u0105 w bogato drapowany chiton, charakterystycznie wychylon\u0105 nieco do przodu i zarazem skr\u0119con\u0105 w prawo. Prof. Jastrz\u0119bowska oczami wyobra\u017ani dostrzeg\u0142a odpowiadaj\u0105cy skr\u0119towi cia\u0142a korpusu skr\u0119t w prawo szyi i g\u0142owy Niobe nieborowskiej. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>A r\u00f3\u017cnica kolor\u00f3w? G\u0142owa z Nieborowa jest \u015bnie\u017cnobia\u0142a, jej marmur nie ma po\u0142ysku, lecz gdzieniegdzie wyst\u0119puj\u0105 w nim silniej b\u0142yszcz\u0105ce ziarna. Korpus wykopany w Willi Kwintyliuszy jest brudno\u017c\u00f3\u0142ty, z ciemniejszymi zaciekami. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; wiedzia\u0142am, \u017ce w XVIII wieku, tu\u017c po wydobyciu z ziemi w Rzymie, g\u0142ow\u0119 nieborowsk\u0105 przygotowano do sprzeda\u017cy. W tamtych czasach uszkodzenia antycznych rze\u017ab uznawano za wad\u0119 \u2013 handlarze przed sprzeda\u017c\u0105 uzupe\u0142niali p\u0119kni\u0119cia, powierzchni\u0119 marmur\u00f3w polerowali tak d\u0142ugo, a\u017c l\u015bni\u0142a biel\u0105 \u2013 wyja\u015bnia prof. Jastrz\u0119bowska. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W maju 2006 roku Ewa Parandowska, konserwator rze\u017aby antycznej Muzeum Narodowego w Warszawie, na pro\u015bb\u0119 prof. Jastrz\u0119bowskiej wykona\u0142a w Nieborowie dwa odlewy g\u0142owy Niobe. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8211; zdj\u0119\u0142am form\u0119 i powt\u00f3rzy\u0142am w odlewie \u2013 wyja\u015bnia Ewa Parandowska.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Przy okazji Parandowska dok\u0142adnie zbada\u0142a przebieg granicy mi\u0119dzy g\u0142ow\u0105 a dodanym w czasach nowo\u017cytnych popiersiem. Odkry\u0142a, \u017ce linia ta przebiega z przodu pod szyj\u0105, wzd\u0142u\u017c brzegu chitonu, od strony plec\u00f3w za\u015b \u2013 znacznie wy\u017cej, na wysoko\u015bci uszu. Zatem dolna partia fryzury Niobe zosta\u0142a dodana w XVIII wieku. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W przypadku rze\u017aby z Nieborowa nie mo\u017cna oddzieli\u0107 nowo\u017cytnej cz\u0119\u015bci, bo po up\u0142ywie dw\u00f3ch stuleci ona te\u017c sta\u0142a si\u0119 szacownym zabytkiem, nieroz\u0142\u0105cznym z antycznym orygina\u0142em. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ewa Parandowska przygotowa\u0142a jednak jeden z odlew\u00f3w w formie najprawdopodobniej odpowiadaj\u0105cej wygl\u0105dowi g\u0142owy utr\u0105conej ze statuy. W czerwcu 2006 roku prof. Jastrz\u0119bowska polecia\u0142a z Warszawy do Rzymu. W baga\u017cu ostro\u017cnie wioz\u0142a mokry jeszcze gipsowy odlew g\u0142owy nieborowskiej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W styczniu 2007 roku rzymski konserwator Alessandro Lugari dokona\u0142 pr\u00f3by dopasowania odlewu g\u0142owy nieborowskiej do korpusu znalezionego na terenie Willi Kwintyliuszy&nbsp; &#8211; oczyszczonego, lecz nadal w kolorach rozmaitych \u017c\u00f3\u0142ci. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Brakowa\u0142o kilku drobnych fragment\u00f3w w miejscu po\u0142\u0105czenia obu cz\u0119\u015bci rze\u017aby. Nie by\u0142o natomiast fragment\u00f3w nadmiarowych, kt\u00f3re \u015bwiadczy\u0142yby o r\u00f3\u017cnym pochodzeniu g\u0142owy i korpusu. Dobrze pasowa\u0142y wzajemne u\u0142o\u017cenie obu cz\u0119\u015bci, ich styl, artystyczna jako\u015b\u0107. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Tajemnica nieborowskiej g\u0142owy Niobe si\u0119 wyja\u015bni\u0142a. W nieznanych okoliczno\u015bciach, zapewne jeszcze w czasach antycznych, pos\u0105g zosta\u0142 zniszczony. G\u0142owa i korpus znalaz\u0142y si\u0119 w ziemi osobno. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Najprawdopodobniej nieborowsk\u0105 g\u0142ow\u0119 Niobe wykopano podczas dzikich wykopalisk w latach 60-tych XVIII wieku. Potem uszkodzona, najpewniej zabarwiona zwi\u0105zkami \u017celaza rze\u017aba trafi\u0142a do warsztatu Bartolomeo CaVaceppiego, s\u0142ynnego XVIII &#8211; wiecznego rze\u017abiarza wyspecjalizowanego w restaurowaniu antycznych rze\u017ab. Cavaceppi uzupe\u0142ni\u0142 gipsem ubytki, zeszlifowa\u0142 marmur, najpewniej on te\u017c dorobi\u0142 postument. Po tych zabiegach rze\u017aba wygl\u0105da\u0142a, jakby dopiero przed chwil\u0105 opu\u015bci\u0142a warsztat antycznego rze\u017abiarza. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W takim stanie kupi\u0142 j\u0105 Thomas Jenkins, angielski \u0142owca antyk\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cy na zlecenie najwi\u0119kszych kolekcjoner\u00f3w z Wysp Brytyjskich. Od niego g\u0142ow\u0119 Niobe naby\u0142 jeden z najwybitniejszych \u00f3wczesnych angielskich kolekcjoner\u00f3w Lyde Browne. By\u0142 on cz\u0142onkiem s\u0142ynnego brytyjskiego Society of Dilettanti, za\u0142o\u017conego w 1734 roku stowarzyszenia brytyjskich arystokrat\u00f3w \u2013 znawc\u00f3w sztuki, mecenas\u00f3w, mi\u0142o\u015bnik\u00f3w W\u0142och. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Do zbior\u00f3w Lyde Browne&#8217;a trafi\u0142y tak\u017ce dwie inne rze\u017aby znalezione w latach 1763 i 1764 na terenie Willi Kwintyliuszy \u2013 przedstawienie ma\u0142ego Herkulesa dusz\u0105cego w\u0119\u017ce i popiersie cesarza rzymskiego Filipa Araba. W po\u0142owie lat 80-tych XVIII wieku Browne znalaz\u0142 si\u0119 na skraju bankructwa i by\u0142 zmuszony wystawi\u0107 na sprzeda\u017c swe, gromadzone od wielu lat, zbiory. Kupi\u0142a je w latach 1785-1787 Katarzyna II. Caryca oszuka\u0142a Browne&#8217;a \u2013 ostatecznie zap\u0142aci\u0142a tylko po\u0142ow\u0119 wcze\u015bniej uzgodnionej ceny. Zdruzgotany Browne dosta\u0142 zawa\u0142u serca i zmar\u0142. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Katarzyna II przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 w roku 1796 podarowa\u0142a g\u0142ow\u0119 Niobe ksi\u0119\u017cnej Helenie Radziwi\u0142\u0142owej, ale pani na Nieborowie odebra\u0142a dar dopiero po kilku latach. W 1802 roku g\u0142owa Niobe przyp\u0142yn\u0119\u0142a statkiem do Gda\u0144ska i w ko\u0144cu trafi\u0142a do zbior\u00f3w Radziwi\u0142\u0142\u00f3w. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>W pa\u017adziernikowe przedpo\u0142udnie 2008 roku na jednym z korytarzy rzymskiego Koloseum k\u0142\u0119bi si\u0119 t\u0142um podekscytowanych turyst\u00f3w. Par\u0119 dni temu otwarto wystaw\u0119 obrazuj\u0105c\u0105 ratowanie, ochron\u0119 i konserwacj\u0119 zabytk\u00f3w odkrytych ostatnio w Rzymie oraz powroty zabytk\u00f3w ongi\u015b wywiezionych z W\u0142och. Obok kopii z II wieku n.e. przepi\u0119knej marmurowej g\u0142owy zwanej ,,Umieraj\u0105cy Pers\u201d, obok kopii biustu Augusta z Prima Porta, dzi\u015b w zbiorach rzymskiego Pa\u0142acu Kwirynalskiego, obok frontu sarkofagu z rzymskiej Willi Borghese z lat 150-170 n.e. z przedstawieniem \u015bmierci dzieci Niobe ze zbior\u00f3w petersburskiego Ermita\u017cu stan\u0119\u0142y statua Niobe odkryta w Willi Kwintyliuszy i \u2013 tu\u017c obok, za szk\u0142em \u2013 nieborowska g\u0142owa Niobe.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Na czas rzymskiej wystawy w Wielkiej Sieni pa\u0142acu w Nieborowie ustawiona zosta\u0142a druga z kopii wykonanych przez Ew\u0119 Parandowsk\u0105.<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p><em>Trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej g\u0142owa Niobe wr\u00f3ci\u0142a do Nieborowa. I cho\u0107 po raz drugi od\u0142\u0105czona od korpusu zrozpaczonej matki, to bogatsza o sw\u0105 wyj\u0105tkow\u0105, odleg\u0142\u0105 histori\u0119.\u201d<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p>Skoro ju\u017c tyle lat up\u0142yn\u0119\u0142o od moich odwiedzin nieborowskiej\nrezydencji Radziwi\u0142\u0142\u00f3w, mo\u017ce najwy\u017cszy czas by powr\u00f3ci\u0107 tam raz jeszcze, by\ndope\u0142ni\u0107 histori\u0119 poznan\u0105 w tych niezwyk\u0142ych opracowaniach. A dla\nzainteresowanych tre\u015bci\u0105, podaj\u0119 tytu\u0142y rozdzia\u0142\u00f3w, to prawdziwy bestseller,\nszczerze Polecam \u2013 niezwyk\u0142a to lektura.<\/p>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-15 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11627\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11627\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.jpg?fit=1431%2C1080\" data-orig-size=\"1431,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;4&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644755515&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;39&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"1-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.jpg?fit=300%2C226\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.jpg?fit=1024%2C773\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1431\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.jpg?fit=1024%2C773\" alt=\"\" data-id=\"11627\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11627\" class=\"wp-image-11627\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.jpg?w=1431 1431w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.jpg?resize=300%2C226 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.jpg?resize=1024%2C773 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1-1.jpg?resize=768%2C580 768w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11629\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11629\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-1.jpg?fit=949%2C1080\" data-orig-size=\"949,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;13&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644755278&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;57&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;6&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"3-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-1.jpg?fit=264%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-1.jpg?fit=900%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"949\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-1.jpg?fit=900%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11629\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11629\" class=\"wp-image-11629\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-1.jpg?w=949 949w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-1.jpg?resize=264%2C300 264w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-1.jpg?resize=900%2C1024 900w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3-1.jpg?resize=768%2C874 768w\" sizes=\"(max-width: 949px) 100vw, 949px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11630\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11630\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;13&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644755355&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;67&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;10&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"4-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11630\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11630\" class=\"wp-image-11630\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/4-1.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11631\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11631\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;4&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644755648&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;65&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;1.3&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"5-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11631\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11631\" class=\"wp-image-11631\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/5-1.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11632\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11632\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6-1.jpg?fit=1104%2C1080\" data-orig-size=\"1104,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644755734&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;55&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;4&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"6-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6-1.jpg?fit=300%2C293\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6-1.jpg?fit=1024%2C1002\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1104\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6-1.jpg?fit=1024%2C1002\" alt=\"\" data-id=\"11632\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11632\" class=\"wp-image-11632\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6-1.jpg?w=1104 1104w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6-1.jpg?resize=300%2C293 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6-1.jpg?resize=1024%2C1002 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/6-1.jpg?resize=768%2C751 768w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11633\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11633\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7-1.jpg?fit=1401%2C1080\" data-orig-size=\"1401,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644755820&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;53&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;3.2&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"7-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7-1.jpg?fit=300%2C231\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7-1.jpg?fit=1024%2C789\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1401\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7-1.jpg?fit=1024%2C789\" alt=\"\" data-id=\"11633\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11633\" class=\"wp-image-11633\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7-1.jpg?w=1401 1401w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7-1.jpg?resize=300%2C231 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7-1.jpg?resize=1024%2C789 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/7-1.jpg?resize=768%2C592 768w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11634\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11634\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8-1.jpg?fit=1318%2C1080\" data-orig-size=\"1318,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644755904&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;61&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"8-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8-1.jpg?fit=300%2C246\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8-1.jpg?fit=1024%2C839\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1318\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8-1.jpg?fit=1024%2C839\" alt=\"\" data-id=\"11634\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11634\" class=\"wp-image-11634\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8-1.jpg?w=1318 1318w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8-1.jpg?resize=300%2C246 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8-1.jpg?resize=1024%2C839 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/8-1.jpg?resize=768%2C629 768w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11635\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11635\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-1.jpg?fit=1151%2C1080\" data-orig-size=\"1151,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644756126&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;67&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;3.2&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"9-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-1.jpg?fit=300%2C281\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-1.jpg?fit=1024%2C961\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1151\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-1.jpg?fit=1024%2C961\" alt=\"\" data-id=\"11635\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11635\" class=\"wp-image-11635\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-1.jpg?w=1151 1151w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-1.jpg?resize=300%2C281 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-1.jpg?resize=1024%2C961 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-1.jpg?resize=768%2C721 768w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11636\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11636\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?fit=1265%2C1080\" data-orig-size=\"1265,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;9&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 6D Mark II&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1644756297&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;38&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;160&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;4&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"10-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?fit=300%2C256\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?fit=1024%2C874\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1265\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?fit=1024%2C874\" alt=\"\" data-id=\"11636\" data-full-url=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?fit=1265%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11636\" class=\"wp-image-11636\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?w=1265 1265w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?resize=300%2C256 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?resize=1024%2C874 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/10-1.jpg?resize=768%2C656 768w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><figcaption class=\"blocks-gallery-caption\">Eksponat z Galerii prywatnej &#8211; Dzi\u0119kuj\u0119 Siostro \ud83d\ude42 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Pomara\u0144czarka<\/em>\nwyp\u0142ywa w Hamburgu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Palacz<\/em> spotyka si\u0119\nz <em>Praczk\u0105<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Apollo zjawia si\u0119 pod Leningradem<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Jeszcze jedna <em>Bitwa pod Grunwaldem<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Niobe ukrywa si\u0119 w w\u0119glu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Biblia wraca w skrzynce<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Po\u017car ukradziony z po\u017caru<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Chopin gra w NRD<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Profesor ukr\u0119ca g\u0142ow\u0119 lwu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Nazi\u015bci bior\u0105 niewinnego <em>M\u0142odzie\u0144ca<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Pi\u0119kna Madonna pozostaje w ukryciu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Znikaj\u0105cy w zbo\u017cu nie ca\u0142kiem znika<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Krzy\u017c Czartoryskich odnaleziony w austriackim \u015bmietniku<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Dama w \u017ca\u0142obie zostaje przy bufecie<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Kr\u00f3lowa Polskiego Morza wykupiona z niewoli za pi\u0119\u0107 g\u0119si i\ntrzy indyki<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Jan III Sobieski powieszony przez Niemc\u00f3w w Pa\u0142acu Br\u00fchla<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Najprawdziwszy portret Chopina zagubiony gdzie\u015b po drodze<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Pontyfika\u0142 wraca zakuty w kajdanki<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Makata wykopana spod ziemi wygl\u0105da zn\u00f3w jak nowa<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Madonna znika pod szklank\u0105 kawy, wyp\u0142ywa w Szwajcarii<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Wniebowzi\u0119cie <\/em>ukryte w marmurach Aszchabadu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Czytaj\u0105cy m\u0142odzieniec<\/em> ginie w warszawskim getcie, by pojawi\u0107 si\u0119 na \u0141otwie<\/p>\n\n\n\n<figure data-carousel-extra='{\"blog_id\":1,\"permalink\":\"http:\\\/\\\/naskrajukraju.pl\\\/?p=11584\"}'  class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-3 is-cropped wp-block-gallery-17 is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11646\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11646\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/39.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483795497&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.005&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"39\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/39.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/39.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/39.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11646\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11646\" class=\"wp-image-11646\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/39.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/39.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/39.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11647\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11647\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/40.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483795529&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0125&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"40\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/40.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/40.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/40.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11647\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11647\" class=\"wp-image-11647\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/40.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/40.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/40.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11648\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11648\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/41.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483795560&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0125&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"41\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/41.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/41.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/41.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11648\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11648\" class=\"wp-image-11648\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/41.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/41.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/41.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11649\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11649\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/42.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483795881&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0025&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"42\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/42.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/42.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/42.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11649\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11649\" class=\"wp-image-11649\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/42.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/42.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/42.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11651\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11651\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/44.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483795795&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.005&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"44\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/44.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/44.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/44.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11651\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11651\" class=\"wp-image-11651\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/44.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/44.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/44.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11650\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11650\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/43.jpg?fit=720%2C1080\" data-orig-size=\"720,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483795456&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.016666666666667&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"43\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/43.jpg?fit=200%2C300\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/43.jpg?fit=683%2C1024\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"720\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/43.jpg?fit=683%2C1024\" alt=\"\" data-id=\"11650\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11650\" class=\"wp-image-11650\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/43.jpg?w=720 720w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/43.jpg?resize=200%2C300 200w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/43.jpg?resize=683%2C1024 683w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img data-attachment-id=\"11652\" data-permalink=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11652\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?fit=1620%2C1080\" data-orig-size=\"1620,1080\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;2.5&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;Canon EOS 600D&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1483798085&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;50&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;400&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.025&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"54\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?fit=300%2C200\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?fit=1024%2C683\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"1620\" height=\"1080\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?fit=1024%2C683\" alt=\"\" data-id=\"11652\" data-full-url=\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?fit=1620%2C1080\" data-link=\"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?attachment_id=11652\" class=\"wp-image-11652\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?w=1620 1620w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?resize=300%2C200 300w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?resize=1024%2C683 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?resize=768%2C512 768w, https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/54.jpg?resize=1536%2C1024 1536w\" sizes=\"(max-width: 1060px) 100vw, 1060px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>,,Co ka\u017cdy hitlerowski rabu\u015b polskich dzie\u0142 sztuki trzyma\u0142 jesieni\u0105 1939 roku w kieszeni? Tajne niemieckie listy najlepszych obraz\u00f3w i rze\u017ab przeznaczonych do rekwizycji? Fotografie arcydzie\u0142 z naszych zbior\u00f3w? Bynajmniej. W kieszeni zawodowego niemieckiego grabie\u017ccy tkwi\u0142a ksi\u0105\u017cka. Polska ksi\u0105\u017cka. ,,Zbiory polskie. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11585,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[191,168],"tags":[200,213],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/wizyt\u00f3wka.jpg?fit=1080%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-30Q","jetpack-related-posts":[{"id":6503,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6503","url_meta":{"origin":11584,"position":0},"title":"SPACEREM PO BIESZCZADACH","author":"admin","date":"2 grudnia 2018","format":false,"excerpt":"Bieszczady... Ka\u017cdy chyba by\u0142, ka\u017cdy przedepta\u0142 przynajmniej kilka szlak\u00f3w, dotkn\u0105\u0142 po\u0142onin, poczu\u0142 zapach traw, zag\u0142\u0119bi\u0142 si\u0119 w doliny, by us\u0142ysze\u0107 skrzypienie starych desek w wiekowych cerkiewkach, odkry\u0107 pozosta\u0142o\u015bci wiosek, kt\u00f3re odesz\u0142y na zawsze... Bieszczady to te\u017c jednak ludzie, jak cho\u0107by Stanis\u0142aw Or\u0142owski, spotkany w Smolniku obok s\u0119dziwej, bojkowskiej staruszki. Podjecha\u0142\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ciekawe miejsca&quot;","block_context":{"text":"Ciekawe miejsca","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=180"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/Spacerem-po-Bieszczadach.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":15423,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=15423","url_meta":{"origin":11584,"position":1},"title":"CZ\u0141OWIEK PRZEZ WYSOKIE C","author":"admin","date":"15 marca 2025","format":false,"excerpt":"Gdybym mia\u0142 opowiedzie\u0107 o pocz\u0105tku, musz\u0119 cofn\u0105\u0107 si\u0119 do dnia, kiedy wzrok m\u00f3j przyku\u0142a ok\u0142adka pewnej ksi\u0105\u017cki. Tytu\u0142 jej brzmi: ,,Tempo di Roma\u201d Alexisa Curversa. Szperaj\u0105c w sieci by dowiedzie\u0107 si\u0119 o niej czego\u015b wi\u0119cej, trafi\u0142em na nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: ,,Bywaj\u0105 ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re, cho\u0107 mo\u017ce nie zdob\u0119d\u0105 szerokiej popularno\u015bci, szybko staj\u0105\u2026","rel":"","context":"In &quot;Czytelnia&quot;","block_context":{"text":"Czytelnia","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=191"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/WOJCIECH-PLEWINSKI-9104.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6734,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6734","url_meta":{"origin":11584,"position":2},"title":"ZDJ\u0118CIA Z DUSZ\u0104","author":"admin","date":"14 lutego 2019","format":false,"excerpt":",,Kocham ksi\u0105\u017ck\u0119 nie dlatego, \u017ce jest pi\u0119kna zewn\u0119trznie, ale dlatego, \u017ce wprowadza mnie w m\u00f3j w\u0142asny \u015bwiat, \u017ce odkrywa we mnie, nie na zewn\u0105trz mnie, bogactwa, kt\u00f3rych nie przeczuwa\u0142em. Dlatego te\u017c tak\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 otaczam moj\u0105 bibliotek\u0119.\u201d ,,Za ksi\u0105\u017ck\u0105 kryje si\u0119 autor. Jego pisanie jest wi\u0119c zawsze listem do czytelnika. Piszemy\u2026","rel":"","context":"In &quot;Czytelnia&quot;","block_context":{"text":"Czytelnia","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=191"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/8-1.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6589,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6589","url_meta":{"origin":11584,"position":3},"title":"OD DESKI DO DESKI","author":"admin","date":"4 stycznia 2019","format":false,"excerpt":"Za oknem zima, znakomity to czas by w domowym cieple, w zaciszu wtuli\u0107 si\u0119 w ulubiony fotel z ksi\u0105\u017ck\u0105 w d\u0142oni. ,,Leksykon drewnianej architektury sakralnej wojew\u00f3dztwa podkarpackiego\u201d autorstwa Pana Krzysztofa Zieli\u0144skiego jest publikacj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 (nie tylko z racji wagi, blisko 2 kg) i ulubion\u0105, kt\u00f3ra zawsze le\u017cy u mnie na\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ciekawe miejsca&quot;","block_context":{"text":"Ciekawe miejsca","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=180"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/Leksykon.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":15288,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=15288","url_meta":{"origin":11584,"position":4},"title":"NIESPODZIANKA","author":"admin","date":"30 listopada 2024","format":false,"excerpt":"Siadaj\u0105c do napisania poprzedniego wpisu zatytu\u0142owanego ,,Spu\u015bcizna\u201d, mo\u017cna by\u0142o mie\u0107 przekonanie, \u017ce rozdzia\u0142 ten, w pewien spos\u00f3b jest ju\u017c zamkni\u0119ty. Sko\u0144czony. Wyfrun\u0105\u0142 w \u015bwiat, jakby podsumowuj\u0105c ca\u0142y dorobek jaki pozosta\u0142 po znakomitym fotografiku, Wiktorze Wo\u0142kowie. Tym bardziej, jak\u017ce mi\u0142a niespodzianka spotka\u0142a mnie, kiedy przed kilkoma dniami dotar\u0142a do moich r\u0105k\u2026","rel":"","context":"In &quot;Czytelnia&quot;","block_context":{"text":"Czytelnia","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=191"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/WOLKOW-Muzeum-8963-1.jpg?fit=1080%2C1080&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":10858,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=10858","url_meta":{"origin":11584,"position":5},"title":"BEZ ZNIECZULENIA","author":"admin","date":"9 pa\u017adziernika 2021","format":false,"excerpt":"Kiedy Zygmunt Krasi\u0144ski \u2013 jeden z tr\u00f3jcy wieszcz\u00f3w \u2013 \u00a0siada\u0142 w roku 1835 w Wiedniu pisz\u0105c sw\u00f3j chyba najwi\u0119kszy dramat zatytu\u0142owany Irydion, nawet nie m\u00f3g\u0142 przeczuwa\u0107, \u017ce \u00a0s\u0142owami: ,,Polska to ziemia mogi\u0142 i krzy\u017cy\u201d, po kolejnych stu latach tak trafnie opisze rodzimy Beskid Niski. Powracamy w to miejsce raz jeszcze,\u2026","rel":"","context":"In &quot;Blog&quot;","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/wizyt\u00f3wka.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11584"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11584"}],"version-history":[{"count":14,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11584\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11655,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11584\/revisions\/11655"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11585"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11584"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11584"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11584"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}