{"id":11571,"date":"2022-02-08T17:18:03","date_gmt":"2022-02-08T17:18:03","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=11571"},"modified":"2022-02-16T07:16:35","modified_gmt":"2022-02-16T07:16:35","slug":"niebianska-slodkosc","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=11571","title":{"rendered":"NIEBIA\u0143SKA S\u0141ODKO\u015a\u0106"},"content":{"rendered":"\n

,,W lasach dawnej Puszczy Mielnickiej, zwanych tak\u017ce Lasami Nurzeckimi lub Radziwi\u0142\u0142owskimi jest wiele ,,\u015bwi\u0119tych miejsc\u201d, o kt\u00f3rych miejscowa ludno\u015b\u0107 snuje barwne opowie\u015bci, przywodz\u0105ce na my\u015bl rosyjskie bajki: o zapad\u0142ych w ziemi\u0119 cerkwiach, podziemnych korytarzach z ukrytymi skarbami, \u015bwi\u0119tych pustelnikach i uzdrawiaj\u0105cej wodzie. Bajeczna jest architektura tutejszych \u015bwi\u0105ty\u0144 prawos\u0142awnych, zw\u0142aszcza kolorowej cerkiewki w Koterce, kt\u00f3ra zreszt\u0105 stan\u0119\u0142a przy \u017ar\u00f3de\u0142ku ze ,,\u015bwi\u0119t\u0105 wod\u0105\u201d, w miejscu legendarnego cudownego objawienia. Nad innym cudownym \u017ar\u00f3de\u0142kiem wznosi si\u0119 s\u0142awna \u015awi\u0119ta G\u00f3ra Grabarka, z niezwyk\u0142ym lasem krzy\u017cy i \u017ce\u0144skim klasztorem prawos\u0142awnym. Jest to najwa\u017cniejsze miejsce kultowe polskiego prawos\u0142awia, cz\u0119sto zwane prawos\u0142awn\u0105 Cz\u0119stochow\u0105.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przytoczy\u0142em powy\u017cej s\u0142owa Pana Grzegorza R\u0105kowskiego z\nniezwyk\u0142ych przewodnik\u00f3w zatytu\u0142owanych: ,,Polska egzotyczna\u201d. Czyni\u0119 to z\nwielkim sentymentem, wspominaj\u0105c sprzed wielu ju\u017c lat rowerow\u0105 wypraw\u0119 po\n\u015bcianie wschodniej naszej Ojczyzny, wielokrotnie wspomagaj\u0105c si\u0119 w\u0142a\u015bnie\npodobnymi opisami miejsc zawartymi w tych bogatych opracowaniach. Ka\u017cdy\np\u00f3\u017aniejszy dzie\u0144 starali\u015bmy si\u0119 wiernie odtwarza\u0107 z kolejnych rozdzia\u0142\u00f3w,\nprecyzyjnych opis\u00f3w, barwnego i naprawd\u0119 nieco egzotycznego \u015bwiata pogranicza.\nKilkaset kilometr\u00f3w w\u0119dr\u00f3wki, nierzadko wzd\u0142u\u017c s\u0142upk\u00f3w granicznych, od Wi\u017cajn\nprzy granicy rosyjskiej po Przemy\u015bl, sk\u0105d tylko par\u0119 krok\u00f3w w Ukrain\u0119. Po\ndrodze odwiedzonych wiele wiosek, miasteczek, a najcz\u0119\u015bciej mijanych\nnieprzeci\u0119tnych pod wzgl\u0119dem walor\u00f3w krajobraz\u00f3w, z nastrojem i nieod\u0142\u0105czn\u0105\nkresow\u0105 specyfik\u0105. Zdobione chaty, spichlerze, m\u0142yny wodne, ko\u015bci\u00f3\u0142ki,\ncerkiewki, przydro\u017cne krzy\u017ce. Serdeczna go\u015bcinno\u015b\u0107 miejscowych ludzi. Polne\ndrogi, faluj\u0105ce \u0142any zb\u00f3\u017c, z\u0142ociste pola gryki w promieniach zachodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca.\nPo drodze wykonanych setki zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re przepad\u0142y p\u00f3\u017aniej bezpowrotnie w wyniku\nawarii komputera. <\/p>\n\n\n\n

Powracam my\u015bl\u0105 do dnia, kiedy zmierzali\u015bmy z Kleszczeli do\nNiemirowa, by promem przedosta\u0107 si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119 Bugu. W planach w\u00f3wczas\nby\u0142a wizyta w Koterce, z zagubion\u0105 w lesie b\u0142\u0119kitn\u0105 drewnian\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105,\n\u015bliczn\u0105 jak z rosyjskich bajek, z trzema kopu\u0142kami, gdzie niczym nie zm\u0105cona\ncisza. Jak cz\u0119sto nasze dni pokazuj\u0105, plany sobie a \u017cycie sobie. Cho\u0107\nodwiedzi\u0142em po drodze oko\u0142o 40 drewnianych cerkiewek, pomalowanych w niezwyk\u0142e\nbarwy, \u017c\u00f3\u0142te, br\u0105zowe, zielone, niebieskie, to do tej, kt\u00f3ra przed wypraw\u0105\nwydawa\u0142a mi si\u0119 najpi\u0119kniejsza nie dotar\u0142em. Meandrowali\u015bmy wst\u0105\u017ck\u0105 dr\u00f3g,\nzawitali\u015bmy tego dnia do wspomnianej powy\u017cej Grabarki, ale p\u00f3\u017aniej odmierzaj\u0105c\nkolejne kilometry z rowerowego siode\u0142ka zagubili\u015bmy kierunek. <\/p>\n\n\n\n

Musia\u0142o up\u0142yn\u0105\u0107 od tego dnia blisko 15 lat, bym dotar\u0142 do\nniej wreszcie. By\u0142 pi\u0119kny, pogodny sierpniowy dzie\u0144 ubieg\u0142ego roku. Zmierzaj\u0105c\nz Podlasia do Przemy\u015bla wst\u0105pili\u015bmy do ukrytej w\u015br\u00f3d las\u00f3w, przycupni\u0119tej przy\nsamiutkiej granicy z Bia\u0142orusi\u0105, niebieskiej cerkiewki. A skoro wed\u0142ug teolog\u00f3w\nkolor niebieski symbolizuje niebo, to tak jakby poprzez urocz\u0105 cerkiew w\nKoterce niebo zosta\u0142o sprowadzone na ziemi\u0119. Kolor niebieski to nadzieja i\ntajemnica bytu. Niebieskie \u015bwi\u0105tynie symbolizuj\u0105 matk\u0119 Bosk\u0105. Trudno mi nawet\ns\u0142owem wyrazi\u0107 co poczu\u0142em, kiedy po tylu latach zobaczy\u0142em ten znajomy z wielu\nfotografii kadr. Z pewno\u015bci\u0105 nieukrywan\u0105 rado\u015b\u0107, niezwyk\u0142e ciep\u0142o w sercu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Niemal w identycznym czasie, kiedy odby\u0142em wspomnian\u0105\nrowerow\u0105 wypraw\u0119, pozna\u0142em ciekaw\u0105 osobowo\u015b\u0107. Tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce mieszka\u0144ca\nPodlasia, osob\u0119 ciekaw\u0105, kt\u00f3ra intryguje, z ogromnym do\u015bwiadczeniem\npodr\u00f3\u017cniczym. Lubi\u0142 powtarza\u0107, \u017ce warto w\u0119drowa\u0107, szwenda\u0107 si\u0119 po najdalszych\nzak\u0105tkach (skutecznie to czyni\u0142) poniewa\u017c nawet nie przypuszczamy jak nagle\npewne kierunki mog\u0105 zosta\u0107 zamkni\u0119te na wiele lat, nie wspominaj\u0105c o rzeczach,\nkt\u00f3re bezpowrotnie znikaj\u0105 z powierzchni ziemi. Wypowiadaj\u0105c te s\u0142owa, mia\u0142 na\nuwadze g\u0142\u00f3wnie odleg\u0142e miejsca, cho\u0107 dzi\u015b w podr\u00f3\u017cowaniu  nierzadko do\u015bwiadczamy przeszk\u00f3d i trudno\u015bci\nczasem na wyci\u0105gni\u0119cie d\u0142oni, gdzie\u015b w blisko\u015bci nawet miejsca zamieszkania. <\/p>\n\n\n\n

Nie bez powodu przytaczam t\u0119 posta\u0107 oraz cich\u0105 polank\u0119 z\nurocz\u0105 niebiesk\u0105 cerkwi\u0105. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Od kilku miesi\u0119cy bowiem, w zwi\u0105zku z sytuacj\u0105\nprzygraniczn\u0105, miejsce takie jak w\u0142a\u015bnie przedstawiam sta\u0142o si\u0119 niedost\u0119pne,\npogmatwane, zawi\u0142e w dwuznaczno\u015bci\u2026 Tym mocniej jestem wdzi\u0119czny, \u017ce raptem tak\nniedawno, mog\u0142em oddycha\u0107 tamtym powietrzem. Miejsce to, ma w sobie przedziwny,\nnieodparty urok, kt\u00f3remu nie spos\u00f3b si\u0119 nie podda\u0107. Niepowtarzalny nastr\u00f3j owej\nchwili oczarowa\u0142 mnie. Cieni\u015bcie, zacisznie, spokojnie. Ca\u0142y teren niezwykle\nmalowniczy. G\u0119sty las, lesista polana, a wok\u00f3\u0142 wilgotne \u0142\u0105ki i bagniska. Osobliwe,\nzdumiewaj\u0105ce uroczysko i Ona, jak z bajki, cho\u0107 mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce powtarzam\nsi\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Zbudowana w roku 1912, w miejscu gdzie w roku 1852, w dniu \u015aw. Tr\u00f3jcy Matka Boska objawi\u0142a si\u0119 Eufrozynie Iwaszczuk z pobliskich Tokar. Patronk\u0105 tej pi\u0119knej cerkwi jest Matka Bo\u017ca Wszystkich Strapionych Rado\u015b\u0107. Jak podaje Pan Grzegorz R\u0105kowski w swoim przewodniku: ,,w zwyk\u0142ych nabo\u017ce\u0144stwach bierze udzia\u0142 niewielu wiernych, polana wok\u00f3\u0142 cerkwi zape\u0142nia si\u0119 natomiast licznymi pielgrzymami podczas odpustu, kt\u00f3ry na pami\u0105tk\u0119 cudownego objawienia odbywa si\u0119 w dniu \u015aw. Tr\u00f3jcy. Od kilku lat w tym dniu otwierana jest granica, aby umo\u017cliwi\u0107 udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach mieszka\u0144com pobliskich wsi po stronie bia\u0142oruskiej. Wierni bior\u0105 udzia\u0142 w uroczystej mszy, pij\u0105 cudown\u0105 wod\u0119 i przemywaj\u0105 ni\u0105 chore i obola\u0142e miejsca. Na co dzie\u0144 jednak w jednym z licznych \u015bwi\u0119tych miejsc polskiego prawos\u0142awia panuje spok\u00f3j i cisza.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mam nieodparte przypuszczenia, (bardzo chc\u0119 si\u0119 myli\u0107), \u017ce\npowy\u017cszy opis mo\u017ce by\u0107 ju\u017c tylko histori\u0105, wspomnieniem czego\u015b co odesz\u0142o bezpowrotnie.\n<\/p>\n\n\n\n

Pragn\u0119 do\u0142\u0105czy\u0107 pewien inny opis, nieodleg\u0142ego miejsca,\nraptem nieca\u0142ych dwudziestu kilometr\u00f3w od uroczyska Koterka, kt\u00f3re by\u0142o mi dane\nodwiedzi\u0107 podczas wspomnianej rowerowej wyprawy. Autorem tych s\u0142\u00f3w jest Pan\nEdward Redli\u0144ski, kt\u00f3ry niepowtarzalny nastr\u00f3j odda\u0142 w reporta\u017cu Ostatki w\ntomiku zatytu\u0142owanym: ,,Ja w nerwowej sprawie\u201d. A skoro ksi\u0105\u017cka ta zosta\u0142a\nnapisana w latach 60-tych ubieg\u0142ego wieku, to i opis lata sze\u015b\u0107dziesi\u0105te\nukazuje. Wystarczy przeczyta\u0107, a p\u00f3\u017aniej przymkn\u0105\u0107 oczy i wyobrazi\u0107 sobie\nniebiesk\u0105 cerkiew w Koterce. Czy\u017c nie mog\u0142o wok\u00f3\u0142 niej by\u0107 identycznie? <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

,,Krzy\u017ce i sosny. Sosny jak olbrzymie staruchy stoj\u0105 rzadko na zboczu, pod nimi tysi\u0105ce krzy\u017cy i ludzi zmiesza\u0142y si\u0119 w jeden t\u0142um otaczaj\u0105cy cerkiew. \u015apiew i rozgardiasz pochodz\u0105 od ludzi, milczenie i powaga od krzy\u017cy. Po obu stronach strumienia pob\u0142yskuj\u0105 ogniska. Nastr\u00f3j ni to nocy \u015bwi\u0119toja\u0144skiej, ni pasterki.<\/em> <\/p>\n\n\n\n

Wok\u00f3\u0142 cerkwi porozsiada\u0142y si\u0119 na ziemi kobiety, kobiet najwi\u0119cej. Staruszeczkowie trzymaj\u0105 w r\u0119kach modlitewniki, drewnianymi g\u0142osami wt\u00f3ruj\u0105 pieniom. Przy wej\u015bciu scena banalna i pi\u0119kna: w kr\u0119gu dziewcz\u0105t siedzi batiuszka \u2013 wielki ch\u0142op z bia\u0142\u0105 brod\u0105 na piersi \u2013 \u015bpiewaj\u0105 nieko\u0144cz\u0105c\u0105 si\u0119 ballad\u0119 o Ioanie Predtieczi, altowe g\u0142osy dziewcz\u0105t wzbijaj\u0105 si\u0119 ponad gwar modlitw. Kolanami po \u017cwirze sun\u0105 wok\u00f3\u0142 cerkwi kobiety, dzieci te\u017c, nie wiem kiedy zgrzeszy\u0142y\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

W cerkwi duszno i kolorowo, niebiesko \u2013 z\u0142oto \u2013 zielono, gor\u0105co i ciasno, spoza proporc\u00f3w, chor\u0105gwi, szarf i wisiork\u00f3w spogl\u0105da  ze \u015bcian i z sufitu stu \u015bwi\u0119tych z czarnymi brodami i zro\u015bni\u0119tymi brwiami \u2013 bizantyjsko tu, egzotycznie. Sufit jak dywan, utkany w arabeskowe ornamenty z kolor\u00f3w maja i zachodz\u0105cego s\u0142o\u0144ca: jak \u0142\u0105ka dla spaceruj\u0105cych nad pu\u0142apem bosych anio\u0142\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

M\u0119\u017cczyzn niewiele, same kobiety, r\u0119ce podaj\u0105 r\u0119kom kartki z intencj\u0105 i banknoty. Batiuszka rozwija kartki, \u015bpiewa litani\u0119, baby odpowiadaj\u0105 j\u0119kliwie: – Hospodi pomi\u0142uj. Kobiety \u2013 wysokie i chude, grube, stare, w bia\u0142oruskich kaftanach z ogromnymi chustami pod pach\u0105 s\u0142u\u017c\u0105cymi do okrycia i siedzenia, zm\u0119czone, spracowane. Takich najwi\u0119cej w bia\u0142ostockich wsiach: rodz\u0105 po o\u015bmioro dzieci, umiej\u0105 ora\u0107, m\u0142\u00f3ci\u0107 cepem, wysy\u0142aj\u0105 synom w warszawskich akademikach paczki ze s\u0142onin\u0105 i nie bardzo rozumiej\u0105, co si\u0119 dzieje na \u015bwiecie. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Na dworze coraz ch\u0142odniej i senniej, ca\u0142e rodziny \u015bpi\u0105 w\u015br\u00f3d krzy\u017cy \u2013 dzieci na chustach i kocach, matki na ziemi. Przez wiechcie sosnowych ga\u0142\u0119zi pob\u0142yskuj\u0105 gwiazdy.<\/em> <\/p>\n\n\n\n

Nazajutrz \u017car jeszcze wi\u0119kszy. Na odpu\u015bcie wybucha tumult przy GS-owskich samochodach z piwem. Duszno. Kobiety wchodz\u0105 do strumyka, myj\u0105 obola\u0142e nogi. Ta rzeka leczy\u0142a kiedy\u015b rany, k\u0105pano w niej jak w Gangesie chore niemowl\u0119ta. Dzi\u015b t\u0142oczno przy cembrowinie studni, migaj\u0105 butelki po w\u00f3dce, kobiety nabieraj\u0105 wody, kt\u00f3ra pono\u0107 pomaga dzieciom na strupy i liszaje. Wyrostki strzelaj\u0105 z korkowc\u00f3w, gwizdki i klaksony rozcinaj\u0105 powietrze, r\u017c\u0105 konie, od cerkwi nios\u0105 si\u0119 pie\u015bni, huk, szum, zgie\u0142k, jednym s\u0142owem odpust. Idziemy obejrze\u0107 krzy\u017ce. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Krzy\u017ce wykonuje si\u0119 w domu i niesie na plecach lub wiezie na furze \u2013 wysi\u0142ek zale\u017cy od pobo\u017cno\u015bci i intencji. Przed trzema laty para kobiet przez trzy dni turla\u0142a wielopudowy ci\u0119\u017car a\u017c zza Bia\u0142owie\u017cy. Intencje przewa\u017cnie rzezane scyzorykiem \u2013 Hospodi pomi\u0142uj. Kobieta w samodzia\u0142owej sp\u00f3dnicy wspar\u0142a si\u0119 plecami o drewno, spod chustki dobiega szlochanie: ledwie odczytuj\u0119 z rozgni\u0142ych rowk\u00f3w litery \u2013 Sztob Micha\u0142 z wojny wiernu\u0142sia. <\/em><\/p>\n\n\n\n

O p\u00f3\u0142nocn\u0105 \u015bcian\u0119 \u015bwi\u0105tyni wspiera si\u0119 prowizoryczny o\u0142tarz. Obok popi spowiadaj\u0105, w kolejkach nie wida\u0107 m\u0119\u017cczyzn. Pod obrazem Matki Boskiej dary: jab\u0142ka, cebula, gar\u015b\u0107 p\u0119czaku, kawa\u0142ek pieroga. Na \u015bcie\u017cce, na samym jej \u015brodku, rozsiad\u0142 si\u0119 dziad, obna\u017cy\u0142 do pachy usch\u0142\u0105 r\u0119k\u0119, drze si\u0119 w niebog\u0142osy, improwizuje, nie ma co \u2013 pierwszorz\u0119dnie, z kamienia by wycisn\u0105\u0142 dwuz\u0142ot\u00f3wk\u0119. Ca\u0142e hektary zajmuje obozowisko fur, wyprz\u0119\u017cone konie \u017cuj\u0105 siano, w p\u00f3\u0142koszach \u015bpi\u0105 dzieci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kiwa do mnie in\u017cynier K-ak. Siedzi na furze. Jest z \u017con\u0105. Oboje pochodz\u0105 z tych stron. Znam ich z warszawskiej polibudy. Przyjechali wczoraj poci\u0105giem, zwolnili si\u0119 z pracy na ,,Spasa\u201d. Sm\u0119tni jacy\u015b.<\/em><\/p>\n\n\n\n

– To ju\u017c nie odpust \u2013 kiwa g\u0142ow\u0105 in\u017cynier. To festyn. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Wiem, co ich przygna\u0142o. Przecie\u017c nie wiara \u2013 do ko\u015bcio\u0142a przestali chodzi\u0107 na drugim roku. To nostalgia za tym, co by\u0142o. B\u0142\u0105kaj\u0105ce si\u0119 echa z czas\u00f3w, kiedy jeszcze na odpustach by\u0142o odpustowo, w niedziele niedzielnie, i w og\u00f3le by\u0142o rado\u015bnie i jasno.<\/em><\/p>\n\n\n\n

– Panie kolego \u2013 poucza\u0142 mnie wczoraj wo\u017anica \u2013 cz\u0142owiek, to jak butelka w\u00f3dki: nalepki si\u0119 zmieniaj\u0105, a w \u015brodku zawsze to samo\u2026\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Lubi\u0119 literatur\u0119 Pana Edwarda Redli\u0144skiego, taka ona\n,,konopielkowa\u201d. Kiedy czytam teraz ten opis z lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, wspominam\nswoje podr\u00f3\u017ce po kraju, te starsze ale te\u017c ostatnie, mam wra\u017cenie, \u017ce s\u0105\nrejony, w kt\u00f3rych nadal obraz ten sam. Ci\u0105gle aktualny, o identycznym\nzabarwieniu, czerstwy czasem bardzo, ale permanentnie smaczny, a dla oka\nzachwycaj\u0105cy. W takich miejscach najwi\u0119cej autentyzmu, realizmu, wierno\u015bci,\nprawdom\u00f3wno\u015bci. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

,,W lasach dawnej Puszczy Mielnickiej, zwanych tak\u017ce Lasami Nurzeckimi lub Radziwi\u0142\u0142owskimi jest wiele ,,\u015bwi\u0119tych miejsc\u201d, o kt\u00f3rych miejscowa ludno\u015b\u0107 snuje barwne opowie\u015bci, przywodz\u0105ce na my\u015bl rosyjskie bajki: o zapad\u0142ych w ziemi\u0119 cerkwiach, podziemnych korytarzach z ukrytymi skarbami, \u015bwi\u0119tych pustelnikach i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11572,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[162,180,168],"tags":[214,185,209],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/koterka-080.jpg?fit=1920%2C1080","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paifcC-30D","jetpack-related-posts":[{"id":7481,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=7481","url_meta":{"origin":11571,"position":0},"title":"KARTKA Z KALENDARZA – LISTOPAD","author":"admin","date":"1 listopada 2019","format":false,"excerpt":"Listopad \u2013 czas wspomnie\u0144 i refleksji. Miesi\u0105c jeszcze kolorowy ale i kapry\u015bny. Bywa szeleszcz\u0105cy pod butami ale cz\u0119\u015bciej pe\u0142en pluchy. Wita zawsze tak samo, nostalgi\u0105\u2026 To czas kiedy zatrzymujemy si\u0119 cho\u0107 na chwil\u0119, dla siebie, dla bliskich. To czas kiedy mo\u017cemy zapyta\u0107 samego siebie, gdzie i po co tak p\u0119dz\u0119?\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1-3.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":15919,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=15919","url_meta":{"origin":11571,"position":1},"title":"\u015aWI\u0118TO \u015aWI\u0104T","author":"admin","date":"11 kwietnia 2026","format":false,"excerpt":"Dzi\u015b w prawos\u0142awiu obchodzona jest Pascha, najwa\u017cniejsze \u015bwi\u0119to liturgiczne upami\u0119tniaj\u0105ce Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Nazywane jest ,,\u015bwi\u0119tem \u015bwi\u0105t\u201d i ,,uroczysto\u015bci\u0105 nad uroczysto\u015bciami\". Jest to czas rado\u015bci, celebrowany przez 40 dni, podczas kt\u00f3rego wierni pozdrawiaj\u0105 si\u0119 s\u0142owami Christos Woskriesie \u2013 Chrystus Zmartwychwsta\u0142. \u015awi\u0119to charakteryzuje si\u0119 nocn\u0105 liturgi\u0105, \u015bwi\u0119ceniem pokarm\u00f3w oraz bogat\u0105 symbolik\u0105.\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/PASCHA-9786.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6538,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6538","url_meta":{"origin":11571,"position":2},"title":"DWA MIEJSCA","author":"admin","date":"24 grudnia 2018","format":false,"excerpt":"Za kilka godzin Wigilia\u2026 ju\u017c za chwil\u0119 Bo\u017ce Narodzenie\u2026 W swoich w\u0119dr\u00f3wkach lubi\u0119 zagl\u0105da\u0107, zatrzymywa\u0107 si\u0119 w ko\u015bcio\u0142ach. W miejscach tych czuj\u0119 si\u0119 dobrze. By przysi\u0105\u015b\u0107, zatopi\u0107 si\u0119 w my\u015blach, porozmawia\u0107\u2026 By spr\u00f3bowa\u0107 przywo\u0142a\u0107 ducha dawnych mieszka\u0144c\u00f3w, us\u0142ysze\u0107 cie\u0144 modlitw. Wprawdzie w milczeniu jest najwi\u0119cej s\u0142\u00f3w, najwi\u0119cej tre\u015bci, ale cisza\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/1-2.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":6531,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=6531","url_meta":{"origin":11571,"position":3},"title":"KARTKA Z KALENDARZA – STYCZE\u0143","author":"admin","date":"1 stycznia 2019","format":false,"excerpt":"Rozpoczyna si\u0119 kolejny rok. Wspominam ten okres z dzieci\u0119cych lat, kiedy pojawia\u0142 si\u0119 w domu nowy kalendarz. Najcz\u0119\u015bciej by\u0142 to kalendarz w formie wydzieranych kartek. A ka\u017cda z nich kry\u0142a w sobie mn\u00f3stwo tajemnic. Jeden dzie\u0144 i przypisana nowa kartka, z kolejn\u0105 cyfr\u0105, dniem tygodnia, wschodem i zachodem s\u0142o\u0144ca, fazami\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/1-1.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":14665,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=14665","url_meta":{"origin":11571,"position":4},"title":"ZIEMIA \u015aPIEWAJ\u0104CA W OBRAZACH","author":"admin","date":"26 sierpnia 2024","format":false,"excerpt":"Pierwszy sw\u00f3j wpis z Rumunii zatytu\u0142owa\u0142em ,,Spotkanie\u201d. Tych spotka\u0144 by\u0142o wiele. Nie wszystkie radosne, kolorowe, przyjazne. Ka\u017cde z nich inne. Zachwycaj\u0105ce, zdumiewaj\u0105ce, oryginalne, ale te\u017c dostarczaj\u0105ce ogromnych pok\u0142ad\u00f3w smutku, refleksji, niemocy. Za czas jaki\u015b dotr\u0119 z pewno\u015bci\u0105 i do nich w swoich opowie\u015bciach. Wszystkie jednak osobliwe, jak i to kt\u00f3re\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/RUMUNIA-7409.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":13779,"url":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=13779","url_meta":{"origin":11571,"position":5},"title":"ONA","author":"admin","date":"24 wrze\u015bnia 2023","format":false,"excerpt":"Niedawno byli\u015bmy na \u015awi\u0119tej G\u00f3rze Grabarka, pozosta\u0144my wi\u0119c jeszcze w tych klimatach, a s\u0142owem i obrazem dzisiejszego wpisu niechaj b\u0119d\u0105 tre\u015bci z unikatowej ksi\u0105\u017cki nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c ksi\u0119dza mitrata Grzegorza Sosny, oraz zdj\u0119cia z tegorocznych podr\u00f3\u017cy po Podlasiu. ,,\u015awi\u0119te miejsca i cudowne ikony. Prawos\u0142awne sanktuaria na Bia\u0142ostocczy\u017anie\u201d to ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra jest\u2026","rel":"","context":"In "Blog"","block_context":{"text":"Blog","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?cat=162"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Architektura-drewniana-5807.jpg?fit=1200%2C675&resize=350%2C200","width":350,"height":200},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11571"}],"collection":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11571"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11658,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11571\/revisions\/11658"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11572"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}