Pragn\u0119 tym bardziej podzieli\u0107 si\u0119 swoj\u0105 rado\u015bci\u0105 z posiadania tej niezwyk\u0142o\u015bci. Nie wspominaj\u0105c nawet o ciekawo\u015bci i osobliwej drodze do niej \ud83d\ude42 <\/p>\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c przed dwoma miesi\u0105cami otrzyma\u0142em z pewnego r\u00f3wnie niezwyk\u0142ego miejsca przesy\u0142k\u0119 zapakowan\u0105 w karton ze zdumiewaj\u0105cym nadrukiem znajduj\u0105cym si\u0119 na nim: ,,Malarska opowie\u015b\u0107 o polskim chlebie\u201d<\/strong>. Ju\u017c sam tytu\u0142 zachwyca\u0142, cho\u0107 ni\u00f3s\u0142 te\u017c w sobie wiele znak\u00f3w zapytania. Po szybkim poszukiwaniu w sieci zorientowa\u0142em si\u0119, i\u017c Dzie\u0142o to ukaza\u0142o si\u0119 przed trzema laty z okazji 100 lecia odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci Polski, ale niestety nie by\u0142o osi\u0105galne w normalnej dystrybucji. Ten unikatowy album, rozprowadzony zosta\u0142 bowiem po ca\u0142ym \u015bwiecie w formie daru. Mog\u0142em jedynie przeczyta\u0107, jak wielkim uznaniem cieszy\u0142 si\u0119 w\u015br\u00f3d obdarowanych. <\/p>\n\n\n\n Kto mnie pozna\u0142, ten wie, \u017ce niestrudzenie staram si\u0119 krok\npo kroku pozna\u0107 wi\u0119cej, by tak jak przytoczy\u0142em w pierwszych s\u0142owach, poczu\u0107\nsmak, jego g\u0142\u0119bi\u0119, by do\u015bwiadcza\u0107 nie tylko z ekranu monitora, ale tak jak w\ntym wypadku, by dotkn\u0105\u0107, przewraca\u0107 kolejne stronice, wczytywa\u0107 si\u0119 w niezwyk\u0142\u0105\nopowie\u015b\u0107 o chlebie. <\/p>\n\n\n\n Zbyt d\u0142ugo by trzeba opisywa\u0107 jak ta moja droga wygl\u0105da\u0142a \ud83d\ude42 ale skoro dziel\u0119 si\u0119, to znaczy, \u017ce zako\u0144czy\u0142a si\u0119 dla mnie sukcesem, i pragn\u0119 tym postem przybli\u017cy\u0107 t\u0119 rzecz niezwyk\u0142\u0105. Nie boj\u0119 si\u0119 u\u017cy\u0107 s\u0142owa zjawiskow\u0105. <\/p>\n\n\n\n Pani Danuto, Serdecznie Dzi\u0119kuj\u0119!!! Szczeg\u00f3lnie dzi\u015b, kiedy kolejna kartka w kalendarzu informuje, \u017ce dzie\u0144 ten na ca\u0142ym \u015bwiecie po\u015bwi\u0119cony jest chlebowi. Jestem niezwykle rad, \u017ce czeka\u0142 na mnie jeden z egzemplarzy tego wspania\u0142ego albumu. Tym bardziej, kiedy czytam, \u017ce ostatni \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n Pora najwy\u017csza przej\u015b\u0107 do omawianego woluminu. <\/p>\n\n\n\n Autorkami powy\u017cszego bestselleru s\u0105 dwie panie. Pani El\u017cbieta\nStaszewska i Pani Mieczys\u0142awa Janik. Niskie uk\u0142ony za ogrom benedykty\u0144skiej\npracy. Za zakres, oraz smak i klas\u0119. Trudno mo\u017ce uwierzy\u0107, ale faktycznie ka\u017cda\nz kolejnych kartek pachnie \u015bwie\u017cym chlebem. <\/p>\n\n\n\n Tak na marginesie, a mo\u017ce nale\u017cy wyra\u017anie zaakcentowa\u0107, by\nw\u0142a\u015bnie takie tre\u015bci wchodzi\u0142y do lektur obowi\u0105zkowych ju\u017c w szko\u0142ach podstawowych.\nStarsze pokolenie pami\u0119ta, wynios\u0142o z trudnych nierzadko do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych wiedz\u0119\nna temat chleba. Szacunku do niego, zrozumienia czym by\u0142 i czym jest nadal,\nczym powinien by\u0107 w \u017cyciu ka\u017cdego Polaka. Pojedyncze egzemplarze powy\u017cszego\nalbumu trafi\u0142y do wielu znamienitych os\u00f3b \u017cycia publicznego i spo\u0142ecznego, mo\u017ce\ninfantylne te moje marzenia, ale tak niewiele potrzeba, by rzecz, kt\u00f3ra dzi\u015b\njest bibliofilsk\u0105 per\u0142\u0105, sta\u0142a si\u0119 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci kompozycj\u0105 \u2013\narcydzie\u0142em dost\u0119pn\u0105 dla ka\u017cdego Rodaka. I nie chodzi o to, by w ka\u017cdej bibliotece\nna p\u00f3\u0142ce zaznaczy\u0142a swoj\u0105 obecno\u015b\u0107. Chodzi o piel\u0119gnowanie tre\u015bci, kt\u00f3re nios\u0105\nw sobie warto\u015bci nieprzemijaj\u0105ce, o ich przekaz w tak niezwyk\u0142y spos\u00f3b jak to\nuczyni\u0142y Autorki w omawianym tomie. <\/p>\n\n\n\n ,,Malarska opowie\u015b\u0107 o polskim chlebie\u201d<\/strong> to zdecydowanie co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko album. Podzia\u0142 na kilka rozdzia\u0142\u00f3w, my\u015bli w nich zawarte, to kompletne dzie\u0142o na temat historii chleba i szacunku jakim by\u0142 i jest obdarzany na ca\u0142ym dos\u0142ownie \u015bwiecie. Nie spos\u00f3b, by pochyli\u0107 si\u0119 nad ka\u017cd\u0105 ze stron, dotkn\u0119 tematu mo\u017ce powierzchownie, ale \u017cywi\u0119 nadziej\u0119, \u017ce nawet taki kulawy, niedoskona\u0142y zabieg, przeka\u017ce to co wa\u017cne. <\/p>\n\n\n\n ,,Do kraju tego, gdzie kruszyn\u0119 chleba<\/em><\/p>\n\n\n\n Podnosz\u0105 z ziemi przez uszanowanie,<\/em><\/p>\n\n\n\n Dla dar\u00f3w nieba<\/em><\/p>\n\n\n\n T\u0119skno mi Panie…<\/em>” Cyprian Kamil Norwid <\/p>\n\n\n\n S\u0142owo wst\u0119pu Pana Bronis\u0142awa Weso\u0142owskiego Prezesa Stowarzyszenia\nNaukowo Technicznego In\u017cynier\u00f3w i Technik\u00f3w Przemys\u0142u Spo\u017cywczego (Wydawca powy\u017cszego\nprojektu) niejako wspaniale charakteryzuje zawarto\u015b\u0107 albumu:<\/p>\n\n\n\n ,,Chleb wpisany jest w histori\u0119 \u017cycia ka\u017cdego cz\u0142owieka. <\/em><\/p>\n\n\n\n Ten powszechny, codzienny pokarm, u\u015bwi\u0119cony wielowiekow\u0105 tradycj\u0105 poszanowania towarzyszy nam od narodzin po kres. W religijnym sensie chleb jest niejako potwierdzeniem wiary, \u017ce zostali\u015bmy wezwani do wysi\u0142ku, kt\u00f3rego owocem jest wsp\u00f3lne dobro. Dobro naszych Rodzin i naszego Kraju. <\/em><\/p>\n\n\n\n Przedstawione dzie\u0142a autorstwa najwybitniejszych polskich malarzy, dokumentuj\u0105 obecno\u015b\u0107 chleba w naszym \u017cyciu w chwilach podnios\u0142ych i codziennych, w trudnych dniach mozolnej pracy na polu gdzie rodzi\u0142 si\u0119 chleb i w czasie \u015bwi\u0119towania plon\u00f3w. <\/em><\/p>\n\n\n\n Oddajemy do r\u0105k Pa\u0144stwa ten niezwyk\u0142y album z nadziej\u0105, \u017ce przyniesie on chwile refleksji nad nasz\u0105 polsk\u0105 tradycj\u0105 i \u015bwiatem, kt\u00f3ry istnieje ju\u017c tylko na p\u0142\u00f3tnach mistrz\u00f3w. <\/em><\/p>\n\n\n\n Niech w naszych sercach zapisze si\u0119 przes\u0142anie Papie\u017ca Polaka \u015bw. Jana Paw\u0142a II: ,,\u2026 umiejmy dzieli\u0107 si\u0119 chlebem\u201d.<\/em> <\/p>\n\n\n\n Wg s\u0142\u00f3w poety Feliksa Raka: <\/p>\n\n\n\n ,,W ka\u017cdym bochnie chleba.<\/em><\/p>\n\n\n\n tkwi ziarnko zbo\u017ca<\/em><\/p>\n\n\n\n okruch soli<\/em><\/p>\n\n\n\n kropla wody<\/em><\/p>\n\n\n\n praca r\u0105k cz\u0142owieka<\/em><\/p>\n\n\n\n i dobro\u0107 Bo\u017ca\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n ,,Jak \u017caden inny pokarm, ma szczeg\u00f3ln\u0105 rang\u0119 i status w kulturze, tradycji, obyczajach i obrz\u0119dach. Pod ka\u017cd\u0105 szeroko\u015bci\u0105 geograficzn\u0105 jest symbolem przetrwania, syto\u015bci i braku g\u0142odu. Wsz\u0119dzie otaczany jest najwy\u017cszym szacunkiem\u201d. <\/em><\/p>\n\n\n\n ,,Chleb to najbardziej powszechny, a zarazem niezwyk\u0142y pokarm, kt\u00f3ry we wszystkich kulturach i regionach \u015bwiata posiada szczeg\u00f3lny status \u2013 status \u015bwi\u0119to\u015bci. Od niepami\u0119tnych czas\u00f3w otaczany by\u0142 czci\u0105, jako dar niebios, a jednocze\u015bnie by\u0142 darem ofiarnym sk\u0142adanym b\u00f3stwom\u201d. <\/em><\/p>\n\n\n\n ,,W polskiej tradycji, nie tylko ludowej, od dawien dawna, uwa\u017cano chleb za dar Bo\u017cy. Dawny obyczaj, przekazywany z pokolenia na pokolenie, nakazywa\u0142 poszanowanie dla chleba. Ten szczeg\u00f3lny szacunek wynika\u0142 nie tylko z niedostatku i g\u0142odu, ale tak\u017ce z sakralnych przymiot\u00f3w chleba, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 wa\u017cnym obrz\u0119dom dorocznym i rodzinnym. <\/em><\/p>\n\n\n\n Szacunek dla chleba przejawia\u0142 si\u0119 w codziennych zachowaniach i gestach. I tak chleb w domu powinien le\u017ce\u0107 na honorowym miejscu. Praktykowano zwyczaj, \u017ce po wypieku chleba, w domu odkrawano przylepk\u0119 i k\u0142adziono j\u0105 pod \u015bwi\u0119tymi obrazami, na domowym o\u0142tarzyku. By\u0142a to szczeg\u00f3lna posta\u0107 ofiary i zarazem pro\u015bba, aby go nigdy nie zabrak\u0142o. Pod \u017cadnym pozorem nie wolno by\u0142o marnowa\u0107 chleba, wyrzuca\u0107 do \u015bmieci. Mog\u0142oby to spowodowa\u0107 gniew Bo\u017cy. Nie godzi\u0142o si\u0119 bawi\u0107 chlebem, spo\u017cywa\u0107 go brudnymi r\u0119kami. Powszechnym zwyczajem by\u0142o, przed odkrojeniem pierwszej kromki, kre\u015blenie no\u017cem znaku krzy\u017ca na chlebie, wyra\u017caj\u0105c tym gestem wdzi\u0119czno\u015b\u0107 Bogu za ten dar. Dopiero potem mo\u017cna by\u0142o kroi\u0107 bochen na kromki i dzieli\u0107 mi\u0119dzy domownik\u00f3w. <\/em><\/p>\n\n\n\n Siadaj\u0105c do posi\u0142ku nale\u017ca\u0142o zdejmowa\u0107 nakrycie g\u0142owy, a gdy przez nieuwag\u0119 kromka chleba spad\u0142a na ziemi\u0119, nale\u017ca\u0142o j\u0105 przeprosi\u0107 za zniewag\u0119. Chlebem nale\u017ca\u0142o dzieli\u0107 si\u0119 z potrzebuj\u0105cymi. Od dawien dawna by\u0142o to oznak\u0105 przyja\u017ani, mi\u0142o\u015bci, dobroci. Chleb towarzyszy\u0142 wielu obrz\u0119dom dorocznym jak wigilia Bo\u017cego Narodzenia, prace rolne, oraz obrz\u0119dom rodzinnym, jak witanie m\u0142odej pary na progu domu lub dostojnych go\u015bci ,,chlebem i sol\u0105\u201d na znak szczerych \u017cycze\u0144 powodzenia, wszelkich dostatk\u00f3w. <\/em><\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lne miejsce na \u015bwi\u0105tecznym stole w Bo\u017ce Narodzenie, zwane dawniej Godami, zajmuje op\u0142atek. Symbolizuje on chleb, kt\u00f3ry nale\u017cy si\u0119 dzieli\u0107 z innymi na znak przyja\u017ani i pojednania i jest g\u0142\u00f3wnym elementem uroczystej wieczerzy wigilijnej. Do sto\u0142u zasiada si\u0119 dopiero, gdy wszyscy domownicy prze\u0142ami\u0105 si\u0119 op\u0142atkiem. W domach wiejskich wieczerza rozpoczyna\u0142a si\u0119 od chleba. Na od\u015bwi\u0119tnie nakrytym stole, umieszczany by\u0142 na \u015brodku najpi\u0119kniejszy bochen godniego chleba. By\u0142 to chleb pieczony w domu i traktowany jako \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. W niekt\u00f3rych regionach kraju, poza centralnie u\u0142o\u017conym bochnem chleba, k\u0142adziono dodatkowo po jednym bochenku na ka\u017cdym rogu sto\u0142u, \u017ceby ze wszystkich stron \u015bwiata dar Bo\u017cy szed\u0142 do domu. Zgodnie z tradycj\u0105 gospodarz domu napoczyna\u0142 bochenek godniego chleba, odkrawaj\u0105c pi\u0119tk\u0119 zwan\u0105 okrajkiem. Wycina\u0142 z niego mi\u0119kisz i w wydr\u0105\u017ceniu umieszcza\u0142 op\u0142atek, kt\u00f3ry przykrywa\u0142 wykrojonym mi\u0119kiszem. Ten okrajek godniego chleba umieszcza\u0142 na sianie, pod obrusem, gdzie pozostawa\u0142 przez ca\u0142e \u015awi\u0119ta. Potem przechowywany by\u0142 z czci\u0105, a gdy przychodzi\u0142 czas wiosennego siewu, dodawano go do ziarna siewnego, aby u\u017cycza\u0142 swej si\u0142y i chroni\u0142 plony od kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych. Po od\u0142o\u017ceniu okrajka na siano, gospodarz rozdawa\u0142 kolejne kromki godniego chleba po starsze\u0144stwie. <\/em><\/p>\n\n\n\n Chleb pe\u0142ni\u0142 symboliczn\u0105 rol\u0119 nie tylko w obrz\u0119dach dorocznych, towarzyszy\u0142 r\u00f3wnie\u017c najwa\u017cniejszym \u015bwi\u0119tom rodzinnym. By\u0142 obecny podczas chrzt\u00f3w, wesel i pogrzeb\u00f3w. Istnia\u0142o przekonanie, \u017ce jest potrzebny zar\u00f3wno nowonarodzonym jak i zmar\u0142ym. <\/em><\/p>\n\n\n\n ,,W polskiej tradycji chleb zajmowa\u0142 zawsze wyj\u0105tkowe miejsce. Zgromadzone w tym rozdziale obrazy pokazuj\u0105 d\u0142ug\u0105 i mozoln\u0105 drog\u0119 jego narodzin, od okupionej ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 rolnika pierwszej orki, a\u017c po czas radosnego \u015bwi\u0119towania zbior\u00f3w. P\u0119dzlem i talentem artyst\u00f3w utrwalone zosta\u0142y na p\u0142\u00f3tnach prace polowe przebiegaj\u0105ce zgodnie z dorocznym rytmem natury, od wiosny do jesieni. <\/em><\/p>\n\n\n\n Snopy z\u017c\u0119tego zbo\u017ca wym\u0142\u00f3cone, spichlerze wype\u0142nione ziarnem, g\u0142odne dni przedn\u00f3wka mijaj\u0105, ale mozolna praca, aby zamieni\u0107 ziarno w oczekiwany bochen chleba nie ustaje. <\/em><\/p>\n\n\n\n Przygotowanie chleba rozpoczyna si\u0119 od zmielenia ziarna na m\u0105k\u0119.<\/em> <\/p>\n\n\n\n Chleb, jako realny pokarm, towarzyszy cz\u0142owiekowi w \u017cyciu codziennym od ko\u0142yski po kres \u017cycia. To podstawowa i powszechna, cho\u0107 nie jedyna jego rola. Zgodnie z wielowiekow\u0105 tradycj\u0105 chleb pe\u0142ni tez symboliczn\u0105 rol\u0119 w sytuacjach niecodziennych. Takimi s\u0105 obrz\u0119dy i uroczysto\u015bci rodzinne: wesela, chrzty, praktyki religijne a tak\u017ce wydarzenia historyczne, patriotyczne. Te rzeczywiste i symboliczne funkcje chleba odnale\u017a\u0107 mo\u017cna na p\u0142\u00f3tnach wielu polskich tw\u00f3rc\u00f3w. <\/em><\/p>\n\n\n\n Martwa natura, jako odr\u0119bny gatunek malarski, w por\u00f3wnaniu z innymi gatunkami artystycznymi usamodzielni\u0142a si\u0119 najp\u00f3\u017aniej, bo dopiero w XVII wieku. Zaistnia\u0142a w\u00f3wczas w Holandii i Flandrii. Niezale\u017cnie od epoki czy kierunku artystycznego, w kompozycjach martwej natury cz\u0119sto pojawia si\u0119 w\u0105tek chleba. <\/em><\/p>\n\n\n\n Malarstwo religijne i malarstwo sakralne to terminy cz\u0119sto u\u017cywane zamiennie, dla okre\u015blenia tego samego gatunku sztuki. Jednak wed\u0142ug specjalist\u00f3w w tej dziedzinie, istniej\u0105 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy tymi poj\u0119ciami. <\/em><\/p>\n\n\n\n Malarstwo religijne czerpie tematyk\u0119 z wydarze\u0144 biblijnych, odnosi si\u0119 do wizerunk\u00f3w Boga, Matki Boskiej i \u015awi\u0119tych, do dogmat\u00f3w religijnych, wydarze\u0144 z historii Ko\u015bcio\u0142a i obrz\u0119d\u00f3w religijnych. Dzie\u0142a tego gatunku powstaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej z wewn\u0119trznej potrzeby artysty i nie zawsze z my\u015bl\u0105 o konkretnym przeznaczeniu. Dlatego uj\u0119cie tematyki mo\u017ce odznacza\u0107 si\u0119 subiektywizmem i dowolno\u015bci\u0105. <\/em><\/p>\n\n\n\n W malarstwie religijnym wyst\u0119puje szczeg\u00f3lny obszar \u2013 malarstwo ko\u015bcielne (sakralne). Jest ono przeznaczone do kultu publicznego i zwi\u0105zane jest z Ko\u015bcio\u0142em i jego funkcj\u0105. Ten gatunek malarstwa, ze wzgl\u0119du na przeznaczenie, powinien odznacza\u0107 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 obiektywno\u015bci\u0105. Pomimo tych r\u00f3\u017cnic granice mi\u0119dzy malarstwem religijnym i sakralnym s\u0105 p\u0142ynne i nie zawsze jednoznaczne. <\/em><\/p>\n\n\n\n Zgromadzone w tej cz\u0119\u015bci reprodukcje obraz\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 do jednej i drugiej kategorii. \u0141\u0105czy je motyw chleba. <\/em><\/p>\n\n\n\n Ponad 200 stron, a z ka\u017cdej z nich emanuje subtelne pi\u0119kno.\nNiezwyk\u0142a narracja, r\u00f3\u017cna symbolika, odmienne t\u0142a historyczne wydarze\u0144, atmosfera\npatriotyzmu, kult poezji. <\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy obraz przedstawiony w tym przepi\u0119knym albumie, to odmienna historia. To nie tylko suche kadry, ale mn\u00f3stwo wzrusze\u0144 i ciekawe opowie\u015bci Autorek. Pozwol\u0119 sobie jeden taki opis do\u0142\u0105czy\u0107. Umo\u017cliwi on mo\u017ce, by wyobra\u017ania ogl\u0105daj\u0105cych i czytaj\u0105cych te s\u0142owa pozwoli\u0142a dostrzec wi\u0119cej, pe\u0142niej. Dla mnie bowiem ,,Malarska opowie\u015b\u0107 o polskim chlebie\u201d<\/strong> to zjawisko. <\/p>\n\n\n\n Obraz ten ju\u017c by\u0142 wcze\u015bniej prezentowany. Chc\u0119 pokaza\u0107 na tym przyk\u0142adzie, jak wa\u017cne s\u0105 s\u0142owa. W\u00f3wczas dzie\u0142o malarza nabiera zupe\u0142nie innego wymiaru. Tym bardziej wi\u0119c \u017cal, \u017ce ten wyj\u0105tkowy album nie jest na rynku osi\u0105galny. <\/p>\n\n\n\n ,,Chleb towarzyszy\u0142 cz\u0142owiekowi nie tylko w wydarzeniach pe\u0142nych chwa\u0142y i tryumfu, ale tak\u017ce w chwilach bolesnych i dramatycznych, kt\u00f3rych w historii Polski by\u0142o niema\u0142o. Do takich zaliczy\u0107 nale\u017cy okres brutalnych represji ze strony zaborcy, po upadku powstania styczniowego, kiedy nagminnie pozbawiano maj\u0105tk\u00f3w i zsy\u0142ano na Sybir uczestnik\u00f3w powstania. Dramatyczne losy Polak\u00f3w maj\u0105 swe miejsce w literaturze, cz\u0119sto mo\u017cna odnale\u017a\u0107 te w\u0105tki tak\u017ce w malarstwie. <\/em><\/p>\n\n\n\n Dramat zes\u0142ania by\u0142 tematem serii obraz\u00f3w Jacka Malczewskiego, ucznia Jana Matejki, kt\u00f3ry widzia\u0142 w nim kontynuatora swego dzie\u0142a. <\/em><\/p>\n\n\n\n \u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Jacka Malczewskiego przypad\u0142y na okres niezwyk\u0142ych wydarze\u0144 historycznych w Polsce. W styczniu 1863 roku (artysta liczy\u0142 w\u00f3wczas 9 lat) wybuch\u0142o powstanie, po upadku kt\u00f3rego nast\u0105pi\u0142 ci\u0105g dotkliwych represji ze strony zaborcy rosyjskiego. Wydarzenia te, zw\u0142aszcza represje postyczniowe, nie pozosta\u0142y bez wp\u0142ywu na postaw\u0119 i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artysty. <\/em><\/p>\n\n\n\n Rok 1863 wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 jak przez mg\u0142\u0119 ze wspomnie\u0144 dzieci\u0144stwa, \u017cywe w rodzinnym otoczeniu wsp\u00f3\u0142czucie dla ofiar powstania pokutuj\u0105cych na dalekiej obczy\u017anie sprawi\u0142, \u017ce bohaterami pierwszych namalowanych przez m\u0142odego Malczewskiego obraz\u00f3w stali si\u0119 zes\u0142a\u0144cy syberyjscy. <\/em><\/p>\n\n\n\n Istotnie, Jacek Malczewski b\u0119d\u0105c jeszcze na studiach w Pary\u017cu (1876 \u2013 1877) rozpocz\u0105\u0142 karier\u0119 artystyczn\u0105 od namalowania scen zwi\u0105zanych z popowsta\u0144cz\u0105 martyrologi\u0105 Polak\u00f3w. Ta problematyka odsuwa\u0142a go nawet od zaj\u0119\u0107 uczelnianych. Tak pisa\u0142 do rodzic\u00f3w: \u2026 nie wyobra\u017cacie sobie, jak przesz\u0142o\u015b\u0107 na obczy\u017anie poetycznieje \u2013 a mo\u017ce te\u017c tak i poetyczn\u0105 by\u0142a. Nie mog\u0119 malowa\u0107, jak mi si\u0119 zdawa\u0142o, scen greckich, kiedy ja wsz\u0119dzie widz\u0119 nasz\u0105 ziemi\u0119, nasze twarze, nasze serca.<\/em><\/p>\n\n\n\n Jacek Malczewski wzrasta\u0142 w domu rodzinnym w atmosferze patriotyzmu i kulcie poezji Juliusza S\u0142owackiego. By\u0142a zafascynowany poematem Anhelli, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 inspiracj\u0105 do wielu obraz\u00f3w m.in.: \u015amier\u0107 Ellenai, \u015amier\u0107 wygnanki, Niedziela w kopalni, \u015amier\u0107 na etapie. <\/em><\/p>\n\n\n\n Jednym z najbardziej znanych obraz\u00f3w, z cyklu sybirskiego, jest Wigilia na Syberii (1892). Przedstawiona na nim scena wieczoru wigilijnego bardzo silnie przemawia\u0142a do odbiorc\u00f3w. Ten niezwykle wzruszaj\u0105cy obraz nie pokazuje, jak inne dzie\u0142a o tej tematyce, fizycznego cierpienia zes\u0142a\u0144c\u00f3w, lecz uroczyst\u0105 wieczerz\u0119. Na twarzach skupionych wok\u00f3\u0142 sto\u0142u zes\u0142a\u0144c\u00f3w maluje si\u0119 wzruszenie, rozpacz, b\u00f3l osamotnienia, a nawet \u0142zy. <\/em><\/p>\n\n\n\n Inspiracj\u0105 do powstania tego dzie\u0142a by\u0142y relacje i osobiste wspomnienia zes\u0142a\u0144c\u00f3w. Adam Szyma\u0144ski, kt\u00f3ry na zes\u0142aniu sp\u0119dzi\u0142 17 lat za dzia\u0142alno\u015b\u0107 w spiskowym ruchu patriotycznym, opisa\u0142 wigili\u0119, kt\u00f3r\u0105 prze\u017cy\u0142 w kraju Jakut\u00f3w, w gronie kilku polskich zes\u0142a\u0144c\u00f3w. Wydaje si\u0119, \u017ce to wspomnienie sta\u0142o si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em, z kt\u00f3rego zaczerpn\u0105\u0142 Malczewski. <\/em><\/p>\n\n\n\n Oto ono: ,,Siedli wi\u0119c przy stole z lichym przykryciem i przez dziury wygl\u0105da\u0142o siano, na stole le\u017c\u0105ce. St\u00f3\u0142 by\u0142 o\u015bwietlony dwiema \u015bwiecami, w lichtarze blaszane, dobrze pogi\u0119te wetkni\u0119tymi”.<\/strong> Scena \u0142amania si\u0119 op\u0142atkiem otrzymanym od rodziny w li\u015bcie z Polski sko\u0144czy\u0142a si\u0119 p\u0142aczem zebranych. <\/em><\/p>\n\n\n\n W tej wigilijnej opowie\u015bci nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 w\u0105tku chleba. Na wigilijnym stole, po\u015br\u00f3d pustych talerzy, artysta umie\u015bci\u0142 ,,\u015bwi\u0105teczn\u0105” pajd\u0119 czarnego chleba, kt\u00f3ry w tym niezwyk\u0142ym dniu i w niezwyk\u0142ych okoliczno\u015bciach jest nie tylko realnym pokarmem, ale i symbolem. <\/em><\/p>\n\n\n\n Wigilia na Syberii od 1916 roku znajduje si\u0119 w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie. Obraz ten jest darem Eustachego Jaxy Gronowskiego, dzia\u0142acza spo\u0142eczno \u2013 charytatywnego, uczestnika powstania styczniowego, kt\u00f3ry gromadzon\u0105 przez ca\u0142e \u017cycie kolekcj\u0119 dzie\u0142 sztuki, przekaza\u0142 Muzeum Narodowemu w Krakowie. <\/em><\/p>\n\n\n\n Dzie\u0142o Jacka Malczewskiego pos\u0142u\u017cy\u0142o za inspiracj\u0119 do napisania, przez Jacka Kaczmarskiego, tekstu przejmuj\u0105cej pie\u015bni o tym samym tytule. <\/em><\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce kto\u015b pos\u0142ucha i spojrzy na obraz Wigilia na Syberii raz jeszcze. Jestem przekonany, \u017ce nabierze g\u0142\u0119bi i zupe\u0142nie innej barwy. <\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9251.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9254-1.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9253-1.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9255.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9287.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9286.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9285.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9257.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9258.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9259.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9260.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9261.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9262.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9263.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9264.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9284.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9265.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9266.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9267.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9268.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9269.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9270.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9271.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9272.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9273.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9274.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9275.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9276.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9277.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9278.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9279.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9280.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i0.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9281.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9282.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i2.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9283.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/i1.wp.com\/naskrajukraju.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/Chleb-9267-1.jpg?fit=1024%2C683\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n