{"id":10452,"date":"2021-07-11T19:32:38","date_gmt":"2021-07-11T19:32:38","guid":{"rendered":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=10452"},"modified":"2021-07-11T22:33:13","modified_gmt":"2021-07-11T22:33:13","slug":"przemijanie","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/naskrajukraju.pl\/?p=10452","title":{"rendered":"PRZEMIJANIE"},"content":{"rendered":"\n

Po kr\u00f3tkim antrakcie na Polesiu, powracamy na Roztocze. Tych\nmiejsc nawet nie mieli\u015bmy w planach. Zdarzy\u0142y si\u0119 samoistnie. Niby odr\u0119bnie,\nale jednak nie spos\u00f3b czasem przej\u015b\u0107 obok, kiedy znienacka oczom ukazuje si\u0119\nco\u015b co gdzie\u015b ju\u017c swoje miejsce w umy\u015ble ma od dawna. Ponad 2 lata wstecz\npoleca\u0142em niezwyk\u0142e woluminy pod intryguj\u0105cym tytu\u0142em: ,,\u015awi\u0105tynie wygnane\u201d\nautorstwa Piotra Duraka. Szerzej ten temat om\u00f3wiony zosta\u0142 we wpisie pod tym\nsamym tytu\u0142em znajduj\u0105cy si\u0119 w zak\u0142adce: ,,Czytelnia \u2013 z naszej biblioteczki\u201d.\nBlisko 80 opuszczonych cerkwi greckokatolickich znajduj\u0105cych si\u0119 w po\u0142udniowo\nwschodniej Polsce. Praca monumentalna, mn\u00f3stwo niezwyk\u0142ych fotografii,\nporuszaj\u0105ca w nich tre\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie zapraszam w powy\u017csze miejsce by poszerzy\u0107\nwiedz\u0119. Poni\u017cej natomiast plon Naszych poszukiwa\u0144. Zaskocze\u0144, zadumy, czasem i\nniema\u0142ych kontrowersji. Zgrzytu, rozd\u017awi\u0119ku, lub zwyczajnego smutku. <\/p>\n\n\n\n

W ubieg\u0142ym roku bra\u0142em udzia\u0142 w konkursie fotograficznym\nzatytu\u0142owanym ,,Polska jest pi\u0119kna\u201d. Za nied\u0142ugo kolejna edycja tego\nprzedsi\u0119wzi\u0119cia, przywo\u0142uj\u0119 t\u0119 my\u015bl raczej nieprzypadkowo, bowiem kiedy\npodr\u00f3\u017cujemy po naszej Ojczy\u017anie, po wielokro\u0107 zastanawiamy si\u0119 w czym to pi\u0119kno\npostrzegamy? W ludziach, miejscach, historiach w nich zawartych. Co znaczy dla\nkogo\u015b s\u0142owo ,,pi\u0119kno\u201d? Istnieje przecie\u017c pi\u0119kno idealne, duchowe, moralne,\nnaturalne, cielesne, obiektywne i subiektywne. Poj\u0119cie to jest silnie zwi\u0105zane\nz teori\u0105 estetyki, prawdy i dobra. Wynikaj\u0105ce z zachowania proporcji, harmonii\nbarw, d\u017awi\u0119k\u00f3w, stosowno\u015bci, umiaru. W\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 odbierana przez zmys\u0142y. <\/p>\n\n\n\n

I naraz znajdujemy si\u0119 w miejscach odrzuconych,\nniechcianych, mo\u017ce dla niejednego wstydliwych. Zaniedbanych, bezu\u017cytecznych,\nbrudnych.<\/p>\n\n\n\n

Pozw\u00f3lcie, \u017ce po raz kolejny przywo\u0142am s\u0142owa wspomnianego\npowy\u017cej Piotra Duraka, kt\u00f3ry o tego typu budowlach pisa\u0142 tak:<\/p>\n\n\n\n

,,Za ka\u017cdym razem zaskakuj\u0105 mnie te \u015bwi\u0105tynie, wznoszone z ogromnym po\u015bwi\u0119ceniem, przesi\u0105kni\u0119te dymem kadzide\u0142, pie\u015bni\u0105 ch\u00f3r\u00f3w, \u0142zami wzruszenia i s\u0142owami modlitw i pr\u00f3\u015bb. Cz\u0119sto do\u015b\u0107 proste w konstrukcji, unikn\u0119\u0142y jeszcze statusu zabytku \u2013 by\u0142y zbyt m\u0142ode, unikn\u0119\u0142y te\u017c losu ko\u015bcio\u0142a, gdy\u017c ci, kt\u00f3rzy zostali, nie chcieli chodzi\u0107 do cerkwi, woleli wybudowa\u0107 zupe\u0142nie nowy budynek. Zastanawia mnie, dlaczego taki widok nikomu nie przeszkadza \u2013 ot na uboczu stoi kawa\u0142ek naszej pi\u0119knej historii i niszczeje. Odk\u0105d tylko ujrza\u0142em pierwsze wygnane cerkwie w Polsce, nie mog\u0142em si\u0119 od tych my\u015bli uwolni\u0107.\u201d <\/em><\/p>\n\n\n\n

,,Cerkiew jest problemem. A je\u015bli z jakim\u015b problemem nie mo\u017cemy sobie poradzi\u0107 \u2013 pr\u00f3bujemy udawa\u0107, \u017ce go nie ma. A\u017c kt\u00f3remu\u015b z podobnych do mnie zapale\u0144c\u00f3w p\u0119knie serce na widok tego, co ze \u015bwi\u0105tyni\u0105 robi przyroda i czas, narobi zdj\u0119\u0107, wyda ksi\u0105\u017ck\u0119, udost\u0119pni \u2013 wtedy b\u0119dzie chwilowe poruszenie, a potem\u2026? Dlatego te\u017c nie \u0142udz\u0119 si\u0119, \u017ce pomog\u0119, ale je\u015bli b\u0119d\u0119 sw\u0105 prac\u0105 wywo\u0142ywa\u0142 wyrzuty i przypomina\u0142 \u2013 to wystarczy.\u201d <\/em><\/p>\n\n\n\n

Mog\u0119 powiedzie\u0107 Piotrze, \u017ce zdecydowanie Tw\u00f3j rzucony\nkamyczek skierowa\u0142 i Nasze kroki w te miejsca, by nie pozwoli\u0107 zapomnie\u0107, by\nnie przej\u015b\u0107 obok niezauwa\u017cenie. By przystan\u0105\u0107, skierowa\u0107 wzrok, ukaza\u0107 to co\nzosta\u0142o. Bo przecie\u017c to Nasza wsp\u00f3lna historia. Nieodleg\u0142a, kt\u00f3rej pami\u0119\u0107 wci\u0105\u017c\n\u017cywa jeszcze w \u017cyj\u0105cych mieszka\u0144cach. Wyra\u017ane echo modlitw wci\u0105\u017c s\u0142yszane. <\/p>\n\n\n\n

Zapewne wielu z Was odwiedza najprzer\u00f3\u017cniejsze Muzea\nbudownictwa ludowego, potocznie nazywane skansenem. Jaki niezwyk\u0142y by\u0142by ten, w\nkt\u00f3rym mog\u0142yby znale\u017a\u0107 miejsce wszystkie opuszczone przez ludzi \u015bwi\u0105tynie z\nnaszego kraju. S\u0105 ich przecie\u017c dziesi\u0105tki. Codziennie mijane. Bezimienne.\nCiche. W kt\u00f3rych tak niedawno rozbrzmiewa\u0142 d\u017awi\u0119k, ni\u00f3s\u0142 si\u0119 dono\u015bny \u015bpiew,\nkt\u00f3re \u017cy\u0142y, przyjmowa\u0142y potrzebuj\u0105cych. Dawa\u0142y nie tylko schronienie, ale\nwzmacnia\u0142y, utwierdza\u0142y w wierze, pomaga\u0142y \u017cy\u0107. <\/p>\n\n\n\n

,,Polska jest pi\u0119kna\u201d. Wielu z nas wr\u0119cz rozpiera duma z\nr\u00f3\u017cnorodno\u015bci jaka nas otacza. Z bogactwa historii. Kultura i przesz\u0142o\u015b\u0107\nstanowi imponuj\u0105c\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. St\u0105d niezrozumia\u0142e takie miejsca o kt\u00f3rych\nwspominamy. Kt\u00f3re czasem pokazujemy. Kt\u00f3re przecie\u017c obok nas. <\/p>\n\n\n\n

Przed laty podr\u00f3\u017cowa\u0142em po \u017bu\u0142awach, interesowa\u0142o mnie\nbudownictwo drewniane pozostawione przez Mennonit\u00f3w zamieszkuj\u0105cych te w\u0142a\u015bnie\ntereny. W wielu miejscach s\u0142ysza\u0142em, \u017ce to prawdziwe utrapienie dla\nkonserwatora zabytk\u00f3w, \u017ce sporadyczne ale co jaki\u015b czas po\u017cary poch\u0142aniaj\u0105ce te\nprawdziwe per\u0142y architektury to jakby u\u015bmiech losu, zdj\u0119cie problemu,\nwyczyszczenie kartotek, itp. Itd. Podr\u00f3\u017cuj\u0105c po Polsce po\u0142udniowo wschodniej\nnierzadko mamy podobne refleksje, smutne obserwacje. <\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej jedynie dwa miejsca, kt\u00f3re do Nas przemawiaj\u0105 z ca\u0142\u0105\nmoc\u0105. W zasadzie s\u0142owo jest zbyteczne. Obraz jest na tyle wyra\u017any, \u017ce w ka\u017cdym\npotrafi zar\u00f3wno zada\u0107 mn\u00f3stwo pyta\u0144, jak zapewne i udzieli\u0107 wielu odpowiedzi.\nBo przecie\u017c co cz\u0142owiek to odmienny punkt widzenia. Te\u017c ten odno\u015bnie Pi\u0119kna.\nCzego\u015b co by\u0142o, jest i b\u0119dzie. <\/p>\n\n\n\n

Cerkiew pod wezwaniem Za\u015bni\u0119cia NMP w P\u0142azowie. <\/p>\n\n\n\n